Οι ΑΠΕ ως απαραίτητο συστατικό στο μείγμα της Ενεργειακής Μετάβασης και οι ευκαιρίες για την ελληνική αγορά

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι σήμερα ζωτικής σημασίας τόσο για την ταχύτερη απεξάρτηση των Ευρωπαϊκών χωρών από τα ορυκτά καύσιμα όσο και για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, ειδικότερα  μετά τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ουκρανία.

Καθίσταται σαφές ότι, η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις, οι οποίες εστιάζουν αναπόφευκτα στην επιτάχυνση και την επέκταση πολιτικών και προγραμμάτων που αφορούν στις ΑΠΕ σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της αυτονομίας και απεξάρτησης από τις εισαγωγές ενέργειας.

Είναι εύλογο λοιπόν, εγχώριοι και  διεθνείς όμιλοι της ελληνικής αγοράς να επενδύουν ολοένα και περισσότερο στις ΑΠΕ τα τελευταία χρόνια, αλλά και να παρατηρείται συνεχής δραστηριοποίηση  νέων επενδυτών σε αυτήν, συγκερασμός που μόνο θετικά μπορεί να λειτουργήσει για την ελληνική αγορά και να αξιοποιήσει προς όφελός της τόσο την τοπική όσο και τη διεθνή προσέγγιση και εμπειρία.

Εκτός από τους φυσικούς μας πόρους, οι σημαντικότεροι παράγοντες που καθιστούν τη χώρα μας ως ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις στις ΑΠΕ είναι:

1. η ωριμότητα που έχει να επιδείξει η τοπική αγορά – δεδομένου ότι υπάρχει σχεδόν εγκατεστημένη ισχύς 10GW μονάδων ΑΠΕ,
2. η οικονομική σταθερότητα και οι προοπτικές ανάπτυξης, καθώς και
3. οι συνθήκες πολιτικής και κοινωνικής ομαλότητας.

Ωστόσο, θέματα όπως ο μεγάλος ανταγωνισμός από εγχώριους και διεθνείς παίκτες που δεν είναι πάντοτε εποικοδομητικός, το νομοθετικό πλαίσιο που μπορεί κάποιες φορές να έχει ξεπεραστεί από τις εξελίξεις ή να χρήζει περαιτέρω απλούστευσης και τροποποιήσεων καθώς και τεχνικές ιδιαιτερότητες που σχετίζονται με τη διαθέσιμη χωρητικότητα του ηλεκτρικού δικτύου και το ιδιοκτησιακό καθεστώς της γης, συγκαταλέγονται μεταξύ των βασικών εμποδίων για την ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Σημαντική αφετηρία στην προσέλκυση επενδύσεων αποτελούν οι υψηλοί στόχοι που έχουν τεθεί: ένας εκ των οποίων είναι έως το 2030 να ξεπεράσει το μερίδιο των ΑΠΕ το 60% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η ηλιακή ενέργεια παρουσιάζει, σύμφωνα με μελέτες και στοιχεία της αγοράς, αυξητική τάση, με καταναλωτές και επιχειρήσεις να στρέφονται όλο και περισσότερο στην επιλογή των φωτοβολταϊκών συστημάτων για την ηλεκτροδότησή τους, με στόχο  – κυρίως – την εξοικονόμηση ενέργειας. Είναι γεγονός ότι τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά συστήματα παράγουν αρκετά πιο οικονομική ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με την ηλεκτροπαραγωγή μέσω φυσικού αερίου και λιγνίτη, άρα είναι απολύτως λογικό εκεί ακριβώς να αναζητείται η απάντηση στις σημερινές οικονομικές προκλήσεις σε ευρωπαϊκό και τοπικό επίπεδο. Επιπλέον, αξίζει να τονιστεί το ζήτημα της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ελλάδα. Και είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η Ελλάδα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση όσον αφορά στο ρυθμιστικό περιβάλλον των επενδύσεων σε σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η επόμενη χρονιά δημιουργεί επομένως, αρκετές προσδοκίες για το μέλλον των ΑΠΕ αλλά και εύλογες ανησυχίες. Ερωτήματα όπως η δυνατότητα της αγοράς να υποστηρίξει και να ανταπεξέλθει επαρκώς στο πλήθος των έργων που είναι ώριμα προς υλοποίηση ή η αποδοχή των έργων από τις τοπικές κοινωνίες εγείρουν προβληματισμούς. Ενδεχομένως όμως να αποτελούν και ευκαιρίες.

Ο στόχος για τουλάχιστον 25 GW εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ έως το 2030 δημιουργεί ευκαιρίες ανάπτυξης και απασχόλησης στον κλάδο δεδομένου ότι η υλοποίηση τους είναι δύσκολο να επιτευχθεί με τις υπάρχουσες δυνατότητες της ελληνικής αγοράς. Απαιτείται επιπλέον εξειδικευμένο προσωπικό, εταιρίες και επιχειρήσεις για να υποστηρίξουν τον μεγάλο όγκο των έργων που φαίνεται στον ορίζοντα.

Βασική προϋπόθεση στον στόχο της πράσινης μετάβασης αποτελεί η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Προτεραιότητα των επενδυτών θα πρέπει να είναι η ενημέρωση, η υποστήριξη, η συνεργασία με το ανθρώπινο δυναμικό των περιοχών όπου αναπτύσσονται τα έργα, επιδιώκοντας η υλοποίηση τους να είναι περιβαλλοντικά και κοινωνικά αποδεκτή.

Συνοψίζοντας, ευχή και προσδοκία για την επόμενη χρονιά είναι η εκκίνηση ή η ολοκλήρωση όσο το δυνατόν περισσότερων νέων έργων ΑΠΕ που σε συνδυασμό με την επιτάχυνση των συνθηκών για έργα αποθήκευσης θα αποτελέσει το έναυσμα  για περισσότερες και ουσιαστικές επενδύσεις. Με αυτόν τον τρόπο ο κλάδος των ανανεώσιμων διασφαλίζει και συμμετέχει θετικά στο περιβαλλοντικό και οικονομικό μέλλον της χώρας μας.       

-------------------------------

* Ο κ. Σταμάτης Βουρνέλης είναι Διευθυντής Ανάπτυξης Έργων και Κατασκευών Aquila Clean Energy, Ελλάδα

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2023