Στο σημερινό συμβούλιο υπουργών η σκυτάλη από τη Σύνοδο Κορυφής – Το στοίχημα του Νότου για πλαφόν κάτω από 200 ευρώ και τα τρία "κλειδιά" της δύσκολης εξίσωσης

(upd 12:02) Η τελευταία πρόταση για ένα ευρωπαϊκό ανώτατο όριο στη τιμή του φυσικού αερίου, το οποίο θα ενεργοποιεί το όριο αν οι τιμές αγοράς υπερβαίνουν τα 188 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τρεις ημέρες, θα ήταν ένας καλός συμβιβασμός, δήλωσε τη Δευτέρα ο υπουργός Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, σχολιάζοντας την πρόταση της Τσέχικης Προεδρίας, η οποία συνέταξε νέο συμβιβασμό προς τα κράτη - μέλη κατά την σημερινή συνεδρίαση. Στόχος είναι να αποφευχθούν τα αδιέξοδα των προηγούμενων συνεδριάσεων και να υπάρξει συμφωνία. η πρόταση της Τσεχικής Προεδρίας θα ενεργοποιούσε ένα ανώτατο όριο εάν οι τιμές στο συμβόλαιο μηνός του κόμβου φυσικού αερίου της Ολλανδίας Title Tranfer Facility (TTF) υπερβούν τα 188€/MWh για τρείς μέρες. 

Αυτό είναι πολύ χαμηλότερο από τα 275 ευρώ/MWh που είχε αρχικά προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επίπεδο που χώρες όπως το Βέλγιο, η Πολωνία και η Ελλάδα, είχαν απορρίψει ως πολύ υψηλό. Επεσήμαναν ότι το ανώτατο όριο πρέπει να είναι κάτω από 200 ευρώ, εάν πρόκειται να αντιμετωπιστούν οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου που έχουν εκτοξεύσει το κόστος για τους καταναλωτές. 

(Δείτε εδώ αναλυτικά τις δηλώσεις του Υπουργού ΠΕΝ Κώστα Σκρέκα κατά την προσέλευσή του στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ)

Στο πρωινό του ρεπορτάζ το energypress έγραφε: 

Ένα βήμα πριν από την οριστικοποίηση της τιμής στην οποία θα οριστεί το πλαφόν, καθώς επίσης των όρων που θα το συνοδεύει την εφαρμογή του, φαίνεται ότι βρίσκονται οι 27. Το στοίχημα των χωρών του Νότου είναι ένα πλαφόν κάτω ή λίγο πάνω από τα 200 ευρώ / μεγαβατώρα, με το σημερινό συμβούλιο υπουργών Ενέργειας να καλείται να «κλειδώσει» το θέμα, για το οποίο υπήρξε πολιτική συμφωνία στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής.

Τρία είναι τα ερωτήματα στα οποία καλούνται να συμφωνήσουν σήμερα οι υπουργοί:

-       Σε τι ακριβώς τιμή θα μπει το πλαφόν. Το ύψος του, δηλαδή από ποια τιμή και πάνω θα ενεργοποιείται, πόσο υψηλότερο θα πρέπει να είναι από την τιμή αναφοράς του LNG και για πόσες ημέρες, ποια θα είναι η διάρκειά του.

-       Το πλαφόν αυτό να εφαρμόζεται σε όλα τα χρηματιστήρια.

-       Τι θα ισχύσει με το μηχανισμό αναστολής του πλαφόν. Όταν μία χώρα ζητά την αναστολή του για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού, τότε το πλαφόν θα αίρεται και για τη γεωγραφική περιοχή όπου βρίσκεται η χώρα. Για παράδειγμα αν η Ισπανία ζητήσει την άρση του, αυτή θα ισχύσει για όλη την Ιβηρική. Εάν το ζητήσει η Ελλάδα, η άρση θα αφορά την Βαλκανική, κ.ό.κ.

Η τελευταία πρόταση της τσεχικής προεδρίας της Ε.Ε. προέβλεπε πως ο μηχανισμός «διόρθωσης της αγοράς», όπως λέγεται, θα ενεργοποιείται όταν η τιμή του συμβολαίου του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου (Dutch TTF) στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων θα ξεπερνά για τρεις συνεχόμενες μέρες την τιμή των 200 ευρώ. Επίσης, η τιμή αυτή θα πρέπει να υπερβαίνει κατά 35 ευρώ/Mwh μία τιμή αναφοράς για το LNG, με βάση μια ομάδα υφιστάμενων δεικτών.

Το μείζον ερώτημα παραμένει το τι θα κάνουν οι προμηθευτές. Υπάρχει περίπτωση οι Νορβηγοί ή άλλοι προμηθευτές να στραφούν σε άλλες αγορές σε περίπτωση επιβολής πλαφόν; Μένει να φανεί. Το ίδιο ισχύει και για τους υπόλοιπους εισαγωγείς αερίου στην ΕΕ. Η εκτίμηση τουλάχιστον των χωρών του Νότου είναι ότι εάν το πλαφόν οριστεί σε τιμές πάνω από 190-200 ευρώ, οι προμηθευτές αναγκαστικά θα το δεχθούν. Η αγορά της Ευρώπης είναι πολύ μεγάλη και πολύ καλός πελάτης, ώστε δύσκολα μπορεί να την αγνοήσει ένας διεθνής προμηθευτής. Σύμφωνα πάλι με την ανάγνωση κάποιων χωρών του Βορρά, εφόσον συμβεί κάτι στις διεθνείς αγορές και η τιμή ανεβεί παντού και ξεπεράσει το ευρωπαϊκό πλαφόν, οι διεθνείς προμηθευτές φυσικού αερίου δεν πρόκειται να κάνουν εύκολα χάρη στην Ευρώπη πουλώντας το αέριό τους φθηνότερα απ’ όσο θα μπορούν να το πουλήσουν στους πρόθυμους Ασιάτες πελάτες τους.

Σε κάθε περίπτωση, η συμφωνία θέσπισης «μηχανισμού διόρθωσης» της αγοράς, είναι ασφαλώς μια σημαντική εξέλιξη, που ικανοποιεί τις χώρες που το ζητούσαν μετ’ επιτάσεως, ωστόσο στην παρούσα φάση δεν πρόκειται να έχει καμία επίπτωση στις τιμές. Η άποψη ότι η επιβολή πλαφόν στο φυσικό αέριο θεωρείται μονόδρομος για τη μείωση των τιμών ενέργειας, είναι λανθασμένη και μακριά από τη πραγματικότητα.

Οι τιμές στον ολλανδικό χρηματιστηριακό κόμβοTTF, που το τελευταίο διάστημα κινούνται σταθερά μεταξύ 135-140 ευρώ/ μεγαβατώρα, επίπεδα 200% υψηλότερα από πέρυσι, δεν πρόκειται να επηρεαστούν στο παραμικρό. Το πλαφόν δεν πρόκειται να «τρομάξει» τις αγορές, ούτε πρόκειται οι τιμές να επιστρέψουν εκεί που ήταν κάποτε.

Στόχος δεν είναι να πέσουν οι τιμές, αλλά να μην εκτιναχθούν ξανά σε αστρονομικά επίπεδα, όπως τον περασμένο Αύγουστο. Η ουσία της επιβολής πλαφόν είναι ένα limitup στην άκρατη κερδοσκοπία, όχι να υποχωρήσουν οι τιμές, γεγονός που μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ραγδαία μείωση της ζήτησης. Ζητούμενο είναι να αποφευχθεί μια νέα έκρηξη στο φυσικό αέριο, όπως αυτή που αρκετοί αναλυτές προβλέπουν ότι θα συμβεί γύρω στο Μάρτιο του 2023, έπειτα από ένα χειμώνα με αυξημένη ζήτηση, μετά το τέλος του οποίου, οι χώρες θα πρέπει να εφοδιαστούν ξανά και να γεμίσουν τις αποθήκες.