Ινδία: Τί μας λένε τα μπλακάουτ για τις αδυναμίες της χώρας

Στην Ινδία, αποτελεί μία πραγματικότητα της ζωής: το ρεύμα κόβεται. Πολύ συχνά. Με τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας και το ηλεκτρικό δίκτυο να μη φτάνουν για να καλύψουν τη ζήτηση στη δεύτερη μεγαλύτερη χώρα του κόσμου, η συσκότιση είναι καθημερινό φαινόμενο. Τις περιόδους αιχμής, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας υπερβαίνει την προσφορά κατά μέσο όρο 9%, σύμφωνα με την Κεντρική Αρχή Ηλεκτρισμού της Ινδίας. Οι εταιρείες εξοπλίζονται με εφεδρικές γεννήτριες για όταν, όχι αν, θα πέσει το ρεύμα.

Ακόμη και για την Ινδία, όμως, το μπλακάουτ που ξεκίνησε τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, ήταν κάτι χωρίς προηγούμενο. Σχεδόν 360 εκατομμύρια άνθρωποι -περισσότεροι από τον πληθυσμό των ΗΠΑ και του Καναδά μαζί – έμειναν χωρίς ρεύμα σε επτά επαρχίες της βόρειας Ινδίας, όταν η υπερβολική ζήτηση αλλά και ένα έλλειμμα σε υδροηλεκτρική ενέργεια οδήγησε το ηλεκτρικό δίκτυο σε κατάρρευση. Το χειρότερο μπλακάουτ της δεκαετίας ξεκίνησε στις 2:32 το πρωί, αφήνοντας τους ανθρώπους μέσα σε μία πνιγηρή ατμόσφαιρα ζέστης και σταματώντας κάθε τρένο και υπόγειο σιδηροδρόμο του Δελχί.

Περίπου 12 ώρες αργότερα, το ρεύμα αποκαταστάθηκε στην πρωτεύουσα. Ο R.N. Nayak, πρόεδρος του Οργανισμού Ηλεκτρικού Δικτύου της Ινδίας, κατηγόρησε τον καιρό. Μεγάλο μέρος των ετήσιων βροχοπτώσεων στην Ινδία εξαρτάται από τους καλοκαιρινούς μουσώνες, αλλά φέτος μέχρι στιγμής ο όγκος της βροχής ήταν απογοητευτικός. Η λιγότερη από το κανονικό βροχόπτωση έχει επιβαρύνει το δίκτυο υδροηλεκτρικής τροφοδοσίας της Ινδίας, το οποίο είναι υπεύθυνο για το 19% της δυνατότητας παραγωγής 205 γιγαβάτ της χώρας, αλλά έχει πέσει σχεδόν 20% τους πρώτους έξι μήνες του οικονομικού έτους λόγω των καθυστερημένων βροχών των μουσώνων. «Οι ξηροί μουσώνες είχαν ως αποτέλεσμα τη διοχέτευση μειωμένης υδροηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο, πράγμα που ανάγκασε ορισμένες επαρχίες να προβούν σε ανεφοδιασμό νωρίτερα από τον προδιαγεγραμμένο χρόνο ώστε να καταφέρουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Nayak τη Δευτέρα στο Νέο Δελχί.

Η χρονική συγκυρία του μπλακάουτ δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη για τη βαλλόμενη κυβέρνηση του πρωθυπουργού Manmohan Singh. Με την ευρωπαϊκή κρίση χρέους να πλήττει πολλές ινδικές αγορές, η κάποτε καυτή οικονομία της χώρας έχει επιβραδυνθεί σημαντικά, με την ανάπτυξη να βρίσκεται σήμερα κοντά στο 5,3%. Εν τω μεταξύ, οι φτωχοί μουσώνες εντείνουν τις ήδη υψηλές πληθωριστικές πιέσεις, καθώς οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται.Ο δείκτης τιμών χονδρικής (ένα αξιόπιστο σημείο αναφοράς για τον πληθωρισμό καθώς η κυβέρνηση πρόσφατα αναθεώρησε τον τρόπο που μετρά τις τιμές καταναλωτή) ανέβηκε 7,25% από έτος σε έτος τον Ιούνιο.

Το είδος των προβλημάτων υποδομής που προκάλεσε τη διακοπή ρεύματος καθιστά την αντιμετώπιση του πληθωρισμού πολύ πιο δύσκολο έργο για την κυβέρνηση. Το μπλακάουτ «συμβολίζει την ανεπάρκεια στις υποδομές της χώρας», λέει ηTamara Henderson, οικονομολόγος τουBloomberg στη Σιγκαπούρη. Όταν η οικονομική ανάπτυξη της Ινδίας πλησίαζε αυτή της Κίνας, πολλοί επενδυτές ήταν πρόθυμοι να συμβιβαστούν με τις χρόνιες ελλείψεις ενέργειας και άλλους πονοκεφάλους. Τώρα, όμως, «έχεις επενδυτές οι οποίοι θα προτιμούσαν να πάνε σε χώρες με αντίστοιχες αναπτυξιακές προοπτικές, όπου όμως δεν θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουν την ταλαιπωρία και την απώλεια παραγωγικότητας», λέει.

Η κυβέρνηση δεσμεύεται να παρέμβει. Ο υπουργός Ενέργειας Sushil Kumar Shinde ανέθεσε ήδη σε μία τριμελή ομάδα εργασίας να υποβάλει ένα υπόμνημα εντός 15 ημερών για τα αίτια διακοπής του ρεύματος. Σε μακροπρόθεσμη βάση, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της ηλεκτρικής ενέργειας. Για να μειωθεί το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η κυβέρνηση συνασπισμού του πρωθυπουργούSingh, έχει προσπαθήσει να αυξήσει τις δαπάνες για υποδομές, με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας να αποτελεί προτεραιότητα. Η κυβέρνηση θέλει να δαπανήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια για επενδύσεις στον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας, προσθέτοντας 76 γιγαβάτ στην παραγωγική δυναμικότητα έως το 2017 χωρητικότητας. Αυτά θα έρθουν να προστεθούν στα 85 γιγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας που κατάφερε να προσθέσει η Ινδία τα τελευταία 10 χρόνια.

Η κυβέρνηση δεν προσθέτει απλώς παραγωγική δυναμικότητα. Αυξάνει επίσης τις τιμές μέσω της υποχρεωτικής αύξησης των τιμολογίων. Πριν από την κίνησή της φέτος να αυξήσει τις τιμές, ορισμένες πολιτείες δεν είχαν αυξήσει το κόστος ηλεκτρισμού για διάστημα που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει έως και τα οκτώ έτη. Αυτό τώρα αλλάζει. "Σχεδόν κάθε πολιτεία έχει αυξήσει τις τιμές», λέει οVinod Chari, αναλυτής τηςSystematix Group στη Βομβάη. Ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ινδία, ωστόσο, είναι η έλλειψη της απαιτούμενης ποσότητας άνθρακα που θα τροφοδοτήσει όλα τους νέους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που λειτουργούν με καύση άθρακα. "Η προμήθεια άνθρακα δεν συμβαδίζει με τον τομέα της ενέργειας», λέει. «Οι μονάδες δυσκολεύονται να βρουν άνθρακα, οποιοδήποτε είδος άνθρακα."

(Bloomberg Business Week, Capital.gr, 1/8/2012)