Πρόταση Λάιεν για χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές επιδοτήσεις στην πράσινη τεχνολογία και ενέργεια - Ολόκληρη η επιστολή

Την χαλάρωση των κανόνων που διέπουν την χορήγηση κρατικών ενισχύσεων από τα κράτη μέλη προς τον κλάδο της τεχνολογίας και ιδιαίτερα για την πράσινη ενέργεια, εισηγήθηκε η πρόεδρος της Κομισιόν σε επιστολή της προς τους ηγέτες των «27», πριν από τη χθεσινή Σύνοδο στις Βρυξέλλες.

Σ’ αυτά τα πλαίσια κατέθεσε πρόταση για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού Ταμείου, που θα έχει σκοπό να αναδειχθεί η Ευρώπη σε παγκόσμιο ηγέτη στο μέτωπο της καθαρής τεχνολογίας.

Η διευκόλυνση με κάθε τρόπο των πράσινων τεχνολογιών κρίνεται ως αναγκαία για την προστασία και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας Ένωσης, απέναντι στα νέα δεδομένα που δημιουργεί, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το πράσινο πακέτο στήριξης που δρομολογούν οι ΗΠΑ.

Αναλυτικά, τα όσα ανέφερε στην Επιστολή της η Λάιεν:

«Αγαπητοί συνάδελφοι,

Η αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση τηςΡωσίαςκατά της Ουκρανίας και η χρήση της ενέργειας ως όπλο προκάλεσαν απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας. Καθώς προετοιμαζόμαστε να συναντηθούμε αυτήν την εβδομάδα, όλοι έχουμε δει πώς αυτό υπονομεύει τηνευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Οι εταιρείες σε όλη την Ένωσή μας, ιδίως εκείνες που δραστηριοποιούνται σε βιομηχανίες με μεγαλύτερη ένταση ενέργειας, δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν στην παγκόσμια σκηνή, καθώς τοκόστος της ενέργειαςτις βαραίνει πολύ. Το αυξανόμενο κόστος διακόπτει την επέκταση, τις δραστηριότητες ή οδηγεί σε επανεξέταση τις μελλοντικές επενδυτικές τους αποφάσεις. Πολλοί εξετάζουν τώρα τημετεγκατάστασηδραστηριοτήτων εκτός ΕΕ, επηρεάζοντας ενδεχομένως ολόκληρες τις αλυσίδες εφοδιασμού.

Ενώ αυτό θέτει νέα ζητήματα, η μόνη αποτελεσματική διέξοδος από τιςενεργειακές προκλήσειςτης Ευρώπης παραμένει η ίδια: η μετάβαση σε λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα, όπως οι εγχώριες και προσιτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Αλλά αυτή η μετάβαση θα πάρει χρόνο και πρέπει να γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό καθώς ο παγκόσμιος ανταγωνισμός επιταχύνεται. Έχουμε δει, για παράδειγμα, τον πρόσφατο νόμο για τη μείωση του πληθωρισμού των ΗΠΑ (Inflation Reduction Act (IRA), ένα σημαντικό επενδυτικό σχέδιο στηνπράσινη τεχνολογίαστις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από πολλές απόψεις αντικατοπτρίζει την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία μας και τις πράσινες επενδύσεις που παρέχει η NextGenerationEU. Οι δύο μεγαλύτερες και πιο προηγμένες οικονομίες στον κόσμο κινούνται τώρα προς την ίδια κατεύθυνση προς ένα καθαρό μηδενικό μέλλον.

Ωστόσο, είναι επίσης σαφές ότι στοιχεία του IRA κινδυνεύουν να αποκαταστήσουν τους όρους ανταγωνισμού και να δημιουργήσουνδιακρίσειςσε βάρος των ευρωπαϊκών εταιρειών, για παράδειγμα μέσω εκπτώσεων φόρου και επιδοτήσεων παραγωγής.
Η σταθερή μου πεποίθηση είναι ότι ο ανταγωνισμός οδηγεί την καινοτομία και ωθεί τιςβιομηχανίεςμας να υπερέχουν, να καινοτομούν και να μεταμορφώνονται ταχύτερα. Και όλοι έχουμε δει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες είναι έτοιμες να ανταγωνιστούν στις παγκόσμιες αγορές. Όμως ο ανταγωνισμός πρέπει να είναι δίκαιος και αυτό σημαίνει να διασφαλίζονται
ισότιμοι όροι.
Τώρα παλεύουμε με αυτόν τον συνδυασμόυψηλότερων τιμών ενέργειαςστην Ευρώπη και του αντίκτυπου του IRA. Αυτό είναι το φόντο της συνάντησής μας αργότερα αυτήν την εβδομάδα και, ως απάντηση, θα ήθελα να προτείνω ένα σχέδιο τεσσάρων σημείων για την αντιμετώπιση αυτής της διπλής πρόκλησης:

Πρώτον, συνεργαζόμαστε στενά με την κυβέρνηση Biden για τις πιοανησυχητικές πτυχέςτου IRA. Συζητάμε πώς να ενισχύσουμε από κοινού τις βιομηχανικές μας βάσεις καθαρής ενέργειας και πώς να διασφαλίσουμε ότι τα αντίστοιχα προγράμματα κινήτρων μας ενισχύουν το ένα το άλλο.
Τον Οκτώβριο, ξεκινήσαμε την Task Force ΗΠΑ-ΕΕ, κυρίως για να συζητήσουμε κοινές προκλήσεις όπως η υπερβολική εξάρτησή μας από κινεζικές πρώτες ύλες που είναι κρίσιμες για την πράσινη μετάβασή μας.
Μια πιθανή λύση θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός κλαμπ πρώτων υλών για να ξεπεραστεί τομονοπώλιοτης Κίνας σε αυτόν τον τομέα. Για παράδειγμα, διαφοροποιώντας την προσφορά πρωτογενών πρώτων υλών και ενισχύοντας τις επενδύσεις σε δυνατότητες ανακύκλωσης για τη δημιουργία μιας εύρυθμης αγοράς δευτερογενών πρώτων υλών. Εμείς, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ, στεκόμαστε πιο δυνατοί όταν είμαστε ενωμένοι συλλογικά.

Δεύτερον, πρέπει να προσαρμόσουμε τους κανόνες μας για τιςκρατικές ενισχύσειςγια μερικά χρόνια. Πρέπει να διευκολύνουμε τιςδημόσιες επενδύσειςνα τροφοδοτήσουν αυτόν τον άνευ προηγουμένου μετασχηματισμό.
Οι κανόνες μας για τις κρατικές ενισχύσεις υπάρχουν για να διασφαλίζουν ότι οι εταιρείες από όλα τα κράτη μέλη ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις εντός της ενιαίας αγοράς.
Ωστόσο, εξετάζουμε τώρα μια νέα ματιά για να διασφαλίσουμε ένα απλούστερο, ταχύτερο και ακόμη πιο προβλέψιμο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων. Πρέπει να επιτρέψουμε την υποστήριξη σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, μέχρι την παραγωγή των πιο στρατηγικών λύσεων πράσινης τεχνολογίας και καθαρών τελικών προϊόντων.

Για το σκοπό αυτό, πραγματοποιούμε διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη με σκοπό την περιορισμένη χρονικήπροσαρμογήτων κανόνων μας για τις κρατικές ενισχύσεις γύρω από πέντε βασικούς άξονες:
• Απλοποίηση της βοήθειας για τηνανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
•Απλούστευση των ενισχύσεωνγια την απαλλαγή από τις ανθρακούχες βιομηχανικές διεργασίες.
• Ενισχυμένα προγράμματα στήριξης επενδύσεων για τηνπαραγωγή αγαθών στρατηγικής πράσινης μετάβασης.
• Περαιτέρω στοχευμένη βοήθεια για νέα έργα παραγωγής σε στρατηγικές αλυσίδες αξίας καθαρής τεχνολογίας, λαμβάνοντας υπόψη τα παγκόσμια χρηματοδοτικά κενά, συμπεριλαμβανομένων τωνεπιδοτήσεωνπου παρέχονται εκτός ΕΕ.
• Σημαντική αύξηση των ορίων κοινοποίησης γιακρατικές ενισχύσειςσε αυτούς τους τομείς.
Αυτές οι αλλαγές θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στις αρχές του 2023.

Τρίτον, πρέπει να ενισχύσουμε τις ευρωπαϊκές δημόσιες επενδύσεις για ναεπιταχύνουμε την ενεργειακή μετάβαση.Είναι σαφές ότι δεν έχουν όλα τα κράτη μέλη τον δημοσιονομικό χώρο για κρατικές ενισχύσεις και χρειαζόμαστε συμπληρωματική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, μέσω των εσόδων από το ETS, για να μετακινηθούν όλοι μαζί προς την ίδια κατεύθυνση.
Αυτό αντανακλά επίσης την ανάγκη προστασίας της ενιαίας αγοράς μας από τον κατακερματισμό και τις ασυντόνιστες αντιδράσεις.
Βραχυπρόθεσμα, πρότεινα την περαιτέρω ενίσχυση τουREPowerEUγια την αντιμετώπιση των κρίσιμων πανευρωπαϊκών διασυνδέσεων, της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Μεσοπρόθεσμα, χρειαζόμαστε μια διαρθρωτική λύση για την ενίσχυση της βιομηχανίας καθαρής τεχνολογίας στην Ευρώπη. Φιλοδοξία μας είναι να είμαστε παγκόσμιοι ηγέτες στην καθαρή μετάβαση και για να γίνει αυτό, η ευρωπαϊκή βιομηχανική μας πολιτική απαιτεί κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Αυτός είναι ο λόγος που εισήγαγα την ιδέα της ίδρυσης του Ευρωπαϊκό Ταμείο Κυριαρχίας (European Sovereignty Fund) και γιατί θα υποβάλουμε συγκεκριμένες προτάσεις το καλοκαίρι.

Καιτέταρτον, πρέπει να επιταχύνουμε τηνανάπτυξητων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Χάρη στο χαμηλό λειτουργικό τους κόστος, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα επηρεάσουν θετικά τις τιμές της ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, μετά την τελευταία μας συνάντηση τον Οκτώβριο, η Επιτροπή πρότεινε έναν νέο προσωρινό κανονισμό έκτακτης ανάγκης για να επιταχύνει τη διαδικασία αδειοδότησης για ΑΠΕ.
Τις επόμενες ημέρες θα ξεκινήσουμε επίσης τηδιαβούλευσηγια τη μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ως πρώτο βήμα για την νομική μας πρόταση στις αρχές του 2023.
Αυτό θα προσφέρει στους καταναλωτές καλύτερη πρόσβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας χαμηλότερου κόστους και πιο σταθερές τιμές μακροπρόθεσμα.

Εν κατακλείδι, επιτρέψτε μου να εκφράσω την πλήρη πίστη μου στηνΕνιαία Αγοράως το στέρεο θεμέλιο για την επίτευξη αυτού του σχεδίου τεσσάρων σημείων. Καθώς πλησιάζει η 30ή επέτειος της Ενιαίας Αγοράς, ήρθε η ώρα να επιταχύνουμε το έργο μας υπό τη σουηδική Προεδρία.
Ανυπομονώ για τη συζήτησή μας την Πέμπτη.

Με εκτίμηση

Ursula von der Leyen»

(Μπορείτε να βρείτε την πρωτότυπη επιστολήστα συνοδευτικά αρχεία)