«Γκρίζες» οι προοπτικές συμφωνίας για πλαφόν στο αυριανό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας - Πιθανό να επιστρέψει το «μπαλάκι» στην Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης

Κίνδυνο να επιστρέψει στην Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης, με αβέβαιη κι εκεί κατάληξη, διατρέχει το θέμα της επιβολής πλαφόν στο φυσικό αέριο, ένα σχεδόν δίμηνο από τότε που οι 27 ηγέτες υποτίθεται ότι έβαζαν τις βάσεις για μια συμφωνία πάνω στο θέμα.

Καθώς, οι ζυμώσεις των τελευταίων 48 ώρες σε επίπεδο μονίμων αντιπροσώπων δεν σημείωσαν πρόοδο, οι πιθανότητες συμφωνίας στο αυριανό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, παραμένουν μικρές και το ενδεχόμενο να παραπεμφθεί το θέμα σε ένα ακόμη ΕυρωπαϊκόΣυμβούλιο, μεγάλο.

Τα πάντα δείχνουν ότι η ΕΕ δεν θέλει να λάβει ένα τέτοιο μέτρο, ωστόσο δεν προτείνει και κάποιο ισοδύναμο, προκειμένου να αποτρέψει απότομες διακυμάνσεις, όπως εκείνες του Αυγούστου κι ενώ όλα δείχνουν ότι έρχεται ένα νέο αντιμητικό κύμα στο φυσικό αέριο και στο ρεύμα. Επί μήνες οι 27 ηγετεςπετούν το μπαλάκι του πλαφόν στους υπουργούς τους, εκείνοι στους μόνιμους αντιπροσώπους, που με την σειρά τους το επιστρέφουν στους υπουργούς Ενέργειας και εκείνοι, εφόσον δεν αρθεί η δυστοκία, θα το ξαναπετάξουναναγκαστικά πίσω στους πρωθυπουργούς.

Κατά τις διαβουλεύσεις του Σαββατοκύριακου λέγεται ότι επιβεβαιώθηκε για μια ακόμη φορά η διαφωνία του μπλοκ των 6, μεταξύ των οποίων Γερμανία και Ολλανδία, υπέρ των οποίων συντάσσεται πλέον και η ΕΚΤ, προειδοποιώντας ότι η πρόταση της Κομισιόν, αντί για μετριασμό των τιμών, μπορεί να φέρει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Στην γνωμοδότηση της ΕΚΤ προς τα ευρωπαϊκά όργανα, που φέρει την υπογραφή της Κρ.Λαγκάρντ, εκφράζεται ο φόβος πως ενώ ο στόχος της πρότασης είναι να συγκρατηθούν οι ακραίες διακυμάνσεις των τιμών του φυσικού αερίου, εντούτοις μπορεί η πρόταση της Κομισιόν να πετύχει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα, δηλαδή να ενισχύσει τη μεταβλητότητα στις ενεργειακές αγορές.

Στην ουσία, με τις επισημάνσεις ότι ο «μηχανισμός διόρθωσης τιμών», όπως ονομάζει το πλαφόν η Κομισιόν, μπορεί να θέσει υπό κίνδυνο τη δυνατότητα των κεντρικών τραπεζών να διαχειρίζονται χρηματοοικονομικούς κινδύνους, η ΕΚΤ συντάσσεται με το μπλοκ του Βορρά και τους φόβους ότι το πλαφόν μπορεί να οδηγήσει εκτός ευρωπαϊκής αγοράς μεγάλους προμηθευτές αερίου, άρα πρέπει να εγκαταλειφθεί ως ιδέα.

Μαραθώνια η Σύνοδος Κορυφής

Εφόσον τα παραπάνω επαληθευτούν, η Σύνοδος Κορυφής της Πέμπτης που έχει προγραμματιστεί να κρατήσει μία και όχι δύο μέρες θα είναι μαραθώνια. Κατά τους υπέρμαχους του πλαφόν, με πρωταγωνιστές τους λεγόμενους «4 φανατικούς» (Ελλάδα, Ιταλία, Βέλγιο, Πολωνία),οι 27 θα πρέπει να στείλουν μήνυμα στους ευρωπαίους πολίτες ότι η ΕΕ πρέπει να δείξει στην πράξη το ενδιαφέρον της, μέσα από μία συμφωνία, συμφέρουσα για όλους. Στην κατεύθυνση των όσων είπε στην EUMED-9, τη σύνοδο κορυφής των χωρών του Νότου, ο Κυρ. Μητσοτάκης θα επιμείνει ότι το πλαφόν είναι μονόδρομος προκειμένου η Ευρώπη να κινηθεί στρατηγικά και ενωμένα για να εξασφαλίσει σε λογικές τιμές τις ποσότητες φυσικού αερίου που χρειάζεται.

Κατά το μπλοκ του Βορρά, δηλαδή τις Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Εσθονία και Λουξεμβούργο, το «όχι» της ΕΚΤ ενισχύει την επιχειρηματολογία τους, ότι η επιβολή πλαφόν θα διαταράξει την λειτουργία της αγοράς, καθώς οι προμηθευτές αερίου θα φύγουν από την Ευρώπη και θα στραφούν σε χώρες όπου οι τιμές συνεχίζουν να διαμορφώνονται ελεύθερα.

Σε κάθε περίπτωση, τυχόν επιστροφή του ζητήματος στους 27 ηγέτες, μόνο να αποδυναμώσει όσα είχαν συμφωνηθεί τον Οκτώβριο, μπορεί, παρά να βελτιώσει το τελικό πακέτο στο θέμα του πλαφόν, με τις όποιες ζυμώσεις να γίνονται πάνω στην βελτιωμένη πρόταση της τσεχικής προεδρίας.

Η προ ημερών πρόταση που έφερε η Πράγα για τον «μηχανισμό διόρθωσης τιμών», όπως ονομάζει το πλαφόν η Κομισιόν, προβλέπει ότι αυτό θα ενεργοποιείται κάθε φορά που η τιμή του φυσικού αερίου θα ξεπερνά τα 220 ευρώ για πέντε συνεχόμενες ημέρες.

Συγκριτικά με την αρχική εισήγηση της Κομισιόν, η οποία μιλούσε για πλαφόν στα 275 ευρώ, εφόσον η τιμή έχει διατηρηθεί στα επίπεδα αυτά για δυο εβδομάδες - όροι που στην ουσία ακύρωναν το πλαφόν, πριν καν θεσμοθετηθεί - η τσεχική πρόταση είναι πολύ καλύτερη. Επίσης, ο μηχανισμός θα ενεργοποιείται αν η διαφορά μεταξύ της τιμής spot στον TTF και του μέσου όρου τιμών spot στο LNG ξεπερνά τα 35 ευρώ για πέντε ημέρες (αντί 58 ευρώ για 10 ημέρες στην αρχική πρόταση).

Είχε προηγηθεί η απειλή από 15 χώρες που υποστηρίζουν το πλαφόν ότι θα μπλοκάρουν όλο το ενεργειακό πακέτο του Οκτωβρίου (κοινή προμήθεια αερίου, μηχανισμός αλληλεγγύης, κλπ), μία νέα πρόταση από επτά χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καθώς επίσης αλλεπάλληλες ζυμώσεις και διαπραγματεύσεις. Εάν πράγματι υπάρξει ναυάγιο, αναμένεται με ενδιαφέρον η στάση των υπέρμαχων του πλαφόν και κατά πόσο θα βάλουν βέτο, όπως έχουν προειδοποιήσει στο σύνολο των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής του Οκτωβρίου.

Πρώτοcrashtestγια την Ευρώπη

Την ίδια πάντως στιγμή ενισχύονται οι φόβοι για νέο ανοδικό κύμα τιμών στο αέριο και το ρεύμα, καθώς ένα κύμα ψύχους πλήττει τη Σκανδιναβία, τη Γερμανία και τη Βρετανία, γεγονός που θα αποτελέσει και ένα πρώτοcrashtestγια την ενεργειακή τους επάρκεια.

Τα δύσκολα τώρα αρχίζουν, καθώς το ήπιο φθινόπωρο περιόρισε τη χρήση φυσικού αερίου, επέτρεψε να παραμείνουν γεμάτοι οι χώροι αποθήκευσης, και μετρίασε τις ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου και τις οικονομικές συνέπειές του. Τις επόμενες ωστόσο εβδομάδες, η μεγαλύτερη ζήτηση θέρμανσης και η μικρή παραγωγή αιολικής ενέργειας από τα αιολικά πάρκα σε Βρετανία, Γερμανία και σκανδιναβικές χώρες, όπως και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα γαλλικά και τα σουηδικά πυρηνικά εργοστάσια, θα δοκιμάσουν τα δίκτυα ενέργειας.

Σύμφωνα με την μετεωρολογική υπηρεσία της Σουηδίας, η θερμοκρασία αναμένεται να πέσει σήμερα στους -23 βαθμούς Κελσίου στη βόρεια Σκανδιναβία, ενώ Βρετανοί μετεωρολόγοι εξέδωσαν προειδοποίηση για χιονοπτώσεις και πάγο στη νοτιοανατολική Αγγλία και στο Λονδίνο τα επόμενα 24ωρα.

Και μπορεί η Γερμανία να εκτιμά ότι δεν θα αντιμετωπίσει τελικά προβλήματα επάρκειας τους ψυχρούς μήνες, εντούτοις η ρυθμιστική αρχή του δικτύου ενέργειας της χώρας BNetzA προέτρεψε με ανακοίνωσή της την Παρασκευή νοικοκυριά και επιχειρήσεις να μειώσουν τη θέρμανση για εξοικονόμηση καυσίμων.