Τι έφερε στην λιανική του ρεύματος το νέο μοντέλο «πρόβλεψης τιμών» - Τα τρία στοιχεία που χαρακτηρίζουν πλέον την αγορά

Τιμολόγια που διατηρήθηκαν χαμηλά λόγω των δυσθεώρητων φετινών επιδοτήσεων κοντά στα 5 δισ. ευρώ, όπως δείχνει ο κρατικός προυπολογισμός, αλλά και στασιμότητα στις μετακινήσεις από πάροχο σε πάροχο, δίνουν το στίγμα του νέου μοντέλου «πρόβλεψης τιμών».

Τέσσερις μήνες μετά την έναρξη εφαρμογής του, η ελληνική αγορά παραμένει στις φθηνότερες πανευρωπαικά όσον αφορά τις τιμές λιανικής, μόνο και μόνο επειδή τις επιδοτεί ένα δυσθεώρατο μαξιλάρι 8,1 δισ ευρώ από το ΤΕΜ, και ενώ το ρίσκο για τους παρόχους παραμένει σημαντικό.

Το δείχνει το γεγονός ότι ενώ οι τιμές χονδρικής αποκλιμακώνονται, εντούτοις και για το μήνα Δεκέμβριο τα τιμολόγια που ανακοίνωσαν μεγάλοι προμηθευτές είναι σχετικά υψηλά, προκειμένου προφανώς να αποφύγουν τον κινδυνο τυχόν απρόσμενων μεταβολών στις χρηματιστηριακές αγορές. Το βαρύ λογαριασμό της αβεβαιότητας πληρώνουν το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης και κατά ένα μικρότερο μέρος ο κρατικός προϋπολογισμός, όπωςδείχνει το κείμενο για το 2023, που κατατέθηκε χθες στην Βουλή. Σημειωτέον ότι σε ανάλυση του ινστιτούτου Bruegel, (Σεπτέμβριος), η Ελλάδα ήταν δεύτερη στην ΕΕ όσον αφορά το ύψος των μέτρων στήριξης ως ποσοστό του ΑΕΠ, με ένα ποσό 6,8 δισ. ήτοι το 3,72% του ΑΕΠ. Τα 4,8 δισ τα οποία αναφέρει ο προϋπολογισμός ισούνται με 2,3% του ΑΕΠ και τα 8,1 δισ ευρώ με 3,9% του ΑΕΠ.

Αυτό είναι το πρώτο συμπέρασμα από την λειτουργία της νέας αγοράς ρεύματος τέσσερις μήνες από την έναρξη εφαρμογής του νέου μοντέλου. Τρία είναι συνολικά τα χαρακτηριστικά που δίνουν το στίγμα του νέου αυτού τοπίου, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί από τον Αύγουστο μέχρι και σήμερα.

1. Σταθερά υψηλές ονομαστικές χρεώσεις.Το φαινόμενο δεν είναι συγκυριακό, έχει παρατηρηθεί αρκετές φορές και αντανακλά τη δυσκολία των παρόχων να «μαντέψουν» τις τιμές του επόμενου μήνα, γι αυτό και οι ονομαστικές τους χρεώσεις κινούνται συστηματικά πάνω από το συνολικό τους κόστος. Το γεγονός, εξηγεί και τις τεράστιες επιδοτήσεις, προκειμένου οι τελικές τιμές λιανικής να συγκρατούνται σταθερά στα 15-16 λεπτά.

2.Χαμηλές σχετικά τελικές τιμές.Δεύτερο χαρακτηρηστικό του νέου μοντέλου, αφορά αυτές καθ’ εαυτές τις τελικές τιμές οι οποίες, έστω με το παραπάνω βαρύ τίμημα, παραμένουν από τις χαμηλότερες πανευρωπαϊκά. Οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος τον Οκτώβριο στην Ελλάδα ήταν για ένα ακόμη μήνα κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το τεκμηριώνει το γεγονός ότι η συζήτηση για το «ακριβό ρεύμα» έχει οπισθοχωρήσει στην ατζέντα της αντιπολίτευσης. Οπως προκύπτει από τα μηνιαία στοιχεία του HEPI (ευρωπαϊκός δείκτης τιμών ενέργειας) μεταξύ 15 ευρωπαϊκών χωρών, η τιμή λιανικής στα κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος ήταν η δεύτερη φθηνότερη μετά το Λουξεμβούργο. Σύμφωνα με προημερών ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, τα κυμαινόμενα τιμολόγια της Ισπανίας είναι κατά 39% ακριβότερα σε σχέση με την Ελλάδα και της Πορτογαλίας κατά 6%.

3.Στάσιμη η κινητικότητα στην αγορά, δεν συνέβη έκρηξη του «ενεργειακού τουρισμού».Το τρίτο χαρακτηριστικό αφορά τις μετακινήσεις από προμηθευτή σε προμηθευτή. Μπορεί τον πρώτο μήνα εφαρμογής του νέου μοντέλου να καταγράφηκε στην αγορά μια μικρή κινητικότητα, ωστοσο μαζικό κύμα μετακινήσεων ουδέποτε υπήρξε. Οι φθηνότεροι πάροχοι συνεχίζουν να παίρνουν κάποιους πελάτες, όμως τα στοιχεία δείχνουν πλέον μια απροθυμία των καταναλωτών να αλλάξουν προμηθευτή. Τον Οκτώβριο οι αλλαγές παρόχου κινήθηκαν σύμφωνα με τις πληροφορίες του Energypress σε λίγο πάνω από 80.000, δηλαδή ήταν μειωμένες κατά 20% έναντι του ίδιου μήνα πέρυσι (100.000)και ενώ τον Σεπτέμβριο οι μετακινήσεις είχαν αγγίξει τις 93.500.

Η έξαρση του «ενεργειακού τουρισμού» που φοβόταν η αγορά στις αρχές καλοκαιριού, όχι μόνο δεν συνέβη, αλλά πλέον υπάρχει και στασιμότητα. Το νέο μοντέλο προκαλεί μάλλον σύγχυση στους καταναλωτές, τους κάνει διστακτικούς να αλλάξουν εταιρεία και η απροθυμία εξηγείται από το γεγονός πως τίποτα δεν μπορεί να προεξοφλήσει πως ο φθηνός σήμερα πάροχος, δεν θα αλλάξει γραμμή πλεύσης τον επόμενο μήνα. Υπό αυτή την έννοια, τοκίνητρο που προέβλεπε το νέο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς, για αλλαγή παρόχου χωρίς πέναλτι, δεν φαίνεται να αποδίδει τα αναμενόμενα.