Προτάσεις Κομισιόν: Στις αρχές του 2023 το νέο συμβόλαιο στο αέριο - Υποχρεωτικά μέσω κοινών αγορών το 15% των ποσοτήτων αποθηκευμένου αερίου

(upd: 19:36) Στη δημοσιότητα δόθηκε προσχέδιο των προτάσεων της Κομισιόν προς τα κράτη-μέλη ενόψει της συνόδου κορυφής αυτής της εβδομάδας.

Αναλυτικότερα, οι τέσσερις άξονες (βλέπε παρακάτω) εξειδικεύονται ως εξής:

Η πλατφόρμα κοινών αγορών αερίου θα απαιτεί να καλύπτουν τουλάχιστον το 15% των απαιτήσεωντης κάθε χώρας σε αποθηκευμένο αέριο, ενώ θα υπάρχει και εθελοντικά η δυνατότητα να σχηματίζουν ευρωπαϊκές εταιρείες κοινοπραξία για κοινές αγορές.

Αναφορικά με την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, η Κομισιόν θα προτείνει ενίσχυση της δυνατότητάς της να δρα γρήγορα σε περίπτωση ανάγκης θέτοντας προκαθορισμένους κανόνες που θα εξασφαλίζουν ότι ένα κράτος-μέλος θα λαμβάνει αέριο από τα υπόλοιπα έναντι δίκαιης αποζημίωσης.

Για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών, η Κομισιόν προτείνει νέο συμπληρωματικό συμβόλαιο αερίου που θα αφορά το LNG. Ο ευρωπαϊκός ρυθμιστής ACER θα συλλέξει τις κατάλληλες πληροφορίες ως τα τέλη του 2022 και έπειτα θα δομηθεί το συμβόλαιο στις αρχές του 2023.

Στο ενδιάμεσο, η Κομισιόν επιδιώκει ένα μηχανισμό περιορισμού των τιμών στο TTF, ο οποίος θα ενεργοποιείται όταν είναι απαραίτητο. Πρόκειται για το λεγόμενο δυναμικό όριο που θα μειώσει τη μεταβλητότητα. Παράλληλα, σε ενδοημερήσιο επίπεδο θα λειτουργήσει ένας νέος μηχανισμός με τον ίδιο στόχο.

Σε ότι έχει να κάνει με τον περιορισμό της διαμόρφωσης υψηλών τιμών ρεύματος από το αέριο, το κείμενο της Κομισιόν είναι πιο γενικόλογο και αναφέρει ότι ένα πλαφόν εμπεριέχει ρίσκα και πρέπει να συζητηθεί περαιτέρω.

Πέραν των παραπάνω, προβλέπεται η χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις με νέες επιλογές στήριξης επιχειρήσεων που θα μειώνουν την ενεργειακή τους κατανάλωση, καθώς και η εισαγωγή νέων κανόνων στα χρηματιστήρια ενέργειας με πιο εύκολη κάλυψη των εγγυήσεων από τους παίκτες.

Τέλος, δεδομένων των κινδύνων που διαβλέπει η Ε.Ε. για τις ενεργειακές της υποδομές μετά τα όσα συνέβησαν στον Nord Stream, η Κομισιόν ζητά να διεξαχθούν δοκιμές αντοχής στις ευρωπαϊκές υποδομές.

(upd: 15:12)

Τις λεπτομέρειες για το «δυναμικό» πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο αναμένεται να προταθεί από την Κομισιόν αυτή την εβδομάδα, αποκαλύπτει το Reuters.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών απεξάρτησης από τις ρωσικές πηγές ενέργειας, η Κομισιόν θα καταφύγει σε αυτή την «ύστατη λύση», προκειμένου να συγκρατήσει την ανεξέλεγκτη άνοδο των τιμών ενέργειας.

Σύμφωνα με την πρόταση που έχει δει το πρακτορείο, θα επιβληθεί επίσης υποχρεωτικό όριο στο εύρος διακύμανσης της τιμής ανά ημέρα για τα συμβόλαια ενός μήνα για τα προϊόντα ενέργειας.

Όπως αναφέρεται, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) θα είναι υπεύθυνος για να καθορίσει ένα ανώτατο όριο τιμής για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) μέχρι τις 23 Μαρτίου.

Η Κομισιόν προτείνει επίσης πιθανές παρεμβάσεις στο ολλανδικό TTF, το οποίο χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για τη διαμόρφωση των συμβολαίων και εν τέλει των τιμών φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Οι όροι για την «έσχατη λύση» του πλαφόν

Tέλος, ως «έσχατη επιλογή» η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει να θεσπιστεί μια «δυναμική» τιμή αγοράς, στην οποία θα μπορούν να πραγματοποιούνται οι συναλλαγές φυσικού αερίου στην αγορά spot (αγορά επόμενης μέρας) TTF υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο, αυτά τα μέτρα δεν πρέπει να επηρεάσουν την ασφάλεια της προσφοράς ούτε θα οδηγήσουν σε αύξηση της κατανάλωσης αερίου ούτε θα επηρεάσει τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας.

Οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να συμφωνήσουν στη συγκεκριμένη πρόταση, η οποία δεν θα κρατήσει παραπάνω από τρεις μήνες. Άλλοι κόμβοι εμπορίας αερίου της Ε.Ε. θα συνδέονται με τη διορθωμένη τιμή spot του TTF μέσω ενός δυναμικού «διαδρόμου» τιμών.

Το προσχέδιο της Κομισιόν αναφέρει, επίσης, ότι έως τις 31 Ιανουαρίου θα πρέπει να οριστεί ένα όριο διακύμανσης της τιμής ανά ημέρα για τα συμβόλαια ενός μήνα για τα προϊόντα ενέργειας.

Όλες οι παραπάνω προτάσεις θα πρέπει να εγκριθούν από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία εδώ και ένα μήνα βρίσκονται σε ένα τέλμα αναφορικά με τις αποφάσεις για την ενεργειακή κρίση.

Στο πρωινό του ρεπορτάζ το energypress έγραφε:

Σε τέσσερις άξονες βασίζεται το σχέδιο που θα ανακοινώσει αύριο 18 Οκτωβρίου η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εκ μέρους της Κομισιόν για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες από τις διαρροές προσχεδίου στις Βρυξέλλες. Ταυτόχρονα κάνει αναφορά σε «δυναμικό πλαφόν» στο φυσικό αέριο ως «ύστατο μέτρο», μόνον υπό συνθήκες και μόνον για βραχύ διάστημα.

Οι διεργασίες είναι πυρετώδεις με έντονο παρασκήνιο καθώς συνεχίζουν να υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις ανάμεσα στα μπλόκ των χωρών, κυρίως για το πλαφόν στο φυσικό αέριο, αλλά και για τη συνολικότερη στρατηγική αντιμετώπισης της κρίσης.

Αντίστοιχα έντονες είναι οι διεργασίες των διαφόρων μπλόκ συμφερόντων, όπως για παράδειγμα των βιομηχανικών ενώσεων, των φορέων ΑΠΕ κ.λπ., προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι προτάσεις ή ενστάσεις τους, στο πλαίσιο των επικείμενων αποφάσεων.

Ο χρόνος πιέζει καθώς ως γνωστόν την Πεμπτη 20 Οκτωβρίου συνεδριάζουν οι 27 ηγέτες προκειμένου να καταλήξουν σε αποφάσεις, με το τοπίο να είναι εντελώς θολό, κυρίως σε ότι αφορά την επίδραση των όποιων αποφάσεων κατά την εφετινή χειμερινή περίοδο.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν διαρρεύσει, οι προτάσεις της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο τους εξής τέσσερις άξονες:

Πρώτον, την κοινή προμήθεια φυσικού αερίου μια πλατφόρμα δηλαδή που θα επιτρέπει στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης να προμηθεύονται φυσικό αέριο σε ενιαία βάση φυσικό αέριο.

Εκτιμάται ότι ηΕυρωπαϊκή Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει την διαπραγματευτική της ισχύ ώστε να προμηθευτεί φυσικό αέριο σε πολύ πιο ανταγωνιστικές τιμές και η σχεδιαζόμενη πλατφόρμα θα λειτουργήσει ως προστατευτικό δίχτυ για τα πιο μικρά κράτη - μέλη που έχουν μικρότερη ισχύ ως αγοραστές .

Δεύτερον, τη δημιουργία ενός μηχανισμού αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών. Αν υπάρξει ένα κράτος μέλος που θα βρεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και έχει πρόβλημα ενεργειακής επάρκειας κατά τον εφετινό χειμώνα, θα προμηθεύεται φυσικό αεριο από άλλο κράτος – μέλος που έχει αυτή τη δυνατότητα, πληρώνοντας ένα «δίκαιο αντίτιμο».

Τρίτον, τη θέσπιση απόφασης για μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου στο εσωτερικό της Ε.Ε. Ως γνωστόν υπαρχει μια πρώτη απόφαση για μείωση της κατανάλωσης κατά 15% φέτος τον χειμώνα, αλλά μένουν να αποφασιστούν οι λεπτομέρειες εφαρμογής καθώς και το ποσοστό κατά το οποίο η μείωση θα είναι υποχρεωτική.

Σε κάθε περίπτωση, η μείωση θα γίνεται υποχρεωτική εάν, με πρωτοβουλία κάποιων χωρών, κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης η Ε.Ε.

Τέταρτον, τη δημιουργία ενός νέου δείκτη (benchmark) καθώς το TTF καθοδηγείται από την προσφορά του αερίου αγωγών και δεν αντιπροσωπεύει μια αγορά που περιλαμβάνει περισσότερο LNG. Τη σχετική μελέτη για έναν νέο δείκτη τιμών φυσικού αερίου της ΕΕ είχε παρουσιάσει στη Σύνοδο Ενέργειας η Επίτροπος Ενέργειας Κάντρι Σίμσον, εξηγώντας πως το TTF δείχνει συνεχώς πολύ μεγάλη μεταβλητότητα η οποία συνδέεται περισσότερο με κερδοσκοπικές κινήσεις.

Το «δυναμικό πλαφόν» ως ύστατο μέτρο

Τέλος, σύμφωνα πάντα με τις υπάρχουσες διαρροές, η Κομισιόν κάνει αναφορά στη δυνατότητα, ως «ύστατο μέτρο», υιοθέτησης ενός «δυναμικού πλαφόν» στη χονδρική τμή του φυσικού αερίου. Πρόκειται για το μέτρο το οποίο έχει διχάσει τα κράτη – μέλη, με τη Γερμανία να είναι μέχρι σήμερα απολύτως αντίθετη, ενώ το ζητούν η Ελλάδα μαζί με άλλες 14 τουλαχιστον χώρες.

Πάντως στην πρόταση της Κομισιόν, το μέτρο θεωρείται ως «ύστατο», όπως προαναφέρθηκε, ενώ για την εφαρμογή του τίθενται προϋποθέσεις (ειδικές συνθήκες) και μέγιστος χρονικός ορίζοντας εφαρμογής, της τάξης των τριών μηνών.

Μήνυμα της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Την Τρίτη 18 Οκτωβρίου, μετά τη συνεδρίαση του σώματος των επιτρόπων στο Στρασβούργο, αναμένονται οι νομοθετικές προτάσεις της Κομισιόν για την ενέργεια, όπως ανέφερε χθες με ανάρτησή της στο Twitter η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

"Καλή συζήτηση στην τηλεδιάσκεψη για την ενέργεια με μέλη του σώματος των επιτρόπων. Σημειώθηκε ικανοποιητική πρόοδος όσον αφορά στην εφαρμογή του οδικού χάρτη που παρουσιάστηκε στους ηγέτες στην άτυπη σύνοδο κορυφής στην Πράγα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας. Θα εγκρίνουμε ακόμη ένα πακέτο νομοθετικών προτάσεων στην επόμενη συνεδρίαση του κολεγίου μας, την Τρίτη", σημείωσε η πρόεδρος της Κομισιόν.