Σύνοδος Κορυφής: Τα μπλοκ παραμένουν στις θέσεις τους - Απομακρύνεται η λύση του πλαφόν, πιο κοντά το νέο benchmark που θα αντικαταστήσει το TTF

Στις ευρωπαϊκές καλένδες φαίνεται ότι παραπέμπεται, η πρόταση για πλαφόν στο φυσικό αέριο μπροστά στην επίμονη άρνηση του Βερολίνου και παρά την νέα χθεσινή επιστολή των πέντε υπουργών Ενέργειας προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Ευρεία αποδοχή αντίθετα φαίνεται ότι τυγχάνει η πρόταση της Κομισιόν για νέο benchmark στην τιμή του αερίου, σύμφωνα με προσχέδιο εγγράφου που δημοσίευσε το Reuters. Το μέτρο περιλαμβάνεται και στην επιστολή των πέντε υπουργών (Ελλάδα, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία και Πολωνία), και ενώ ήδη οι κοινοτικές υπηρεσίες δουλεύουν πάνω σε αυτό τον στόχο.

Στον αντίποδα, η συζήτηση για επιβολή γενικού πλαφόν στην τιμή του αερίου δεν φαίνεται πλέον να έχει τύχη, παρ’ ότι ο Κυρ. Μητσοτάκης, όπως και άλλοι ηγέτες, πρόκειται να την επαναφέρουν στην Σύνοδο Κορυφής της προσεχούς Πέμπτης 20 Οκτωβρίου. Την όποια αισιοδοξία συντηρεί το ρήγμα που σύμφωνα με πληροφορίες έχει εκδηλωθεί στους κόλπους της γερμανικής κυβέρνησης, αλλά και η προσχώρηση της Ολλανδίας στο «μπλοκ του πλαφόν».

Το ρήγμα ήταν άλλωστε και η αιτία για την οποία η νέα κοινή επιστολή που εστάλη στην Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν με μέτρα τα οποία καλείται να εξετάσει ενόψει της Συνόδου Κορυφής, υπογράφεται από πέντε υπουργούς, αντί για έξι.

Η υπογραφή που δεν μπήκε ποτέ είναι του γερμανού υπ. Ενέργειας Ρόμπερτ Χάμπεκ. Αν και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι αργά τη Τετάρτη, μετά το πέρας του Συμβουλίου ΥΠ.Ενέργειας, ο Χάμπεκ συναινούσε στην επιβολή ενός «διαδρόμου τιμών» - δηλαδή ενός δυναμικού μεταβαλλόμενου πλαφόν, ανάλογα με τις διακυμάνσεις μεγάλων χρηματιστηρίων αερίου - τελικά υπαναχώρησε, έπειτα από τηλεφωνική συνομιλία με τον καγκελάριο Σολτς.

Το δυναμικό πλαφόν δεν λύνει το πρόβλημα

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγες, ο Σόλτς έκρινε ότι ακόμη και με δυναμικό πλαφόν, παραμένει ο κίνδυνος για πιθανές παρενέργειες στις ενεργειακές αγορές. Χθες λοιπόν, και αφού πρώτα επιβεβαιώθηκε ότι η απόσυρση του γερμανικού «ναι» δεν συνεπάγεται υπαναχώρηση και από τους Ολλανδούς, εκδόθηκε η επιστολή στην τελική της μορφή.

Το περιστατικό δεν έχει φυσικά σημαντική αξία. Αν δείχνει κάτι αυτό δεν είναι παρά τις παρασκηνιακές διεργασίες και πόσο δύσκολος ήταν εξαρχής ο στόχος για τον οποίο δόθηκαν ουκ ολίγες διπλωματικές μάχες. Το δια ταύτα είναι ότι η γερμανική πλευρά συνεχίζει να εναντιώνεται στο πλαφόν και αν κρίνουμε από τις προτάσεις της Κομισιόν προς τη Σύνοδο Κορυφής, δεν πρέπει να αναμένουμε κάτι θεαματικό.

Οσο για τις πέντε χώρες, κάποιες από τις προτάσεις τους πιθανώς και να υιοθετηθούν από τη Σύνοδο. Οι πέντε ζητούν προμήθεια ποσοτήτων αερίου μέσω της κοινής πλατφόρμας αγορών, ώστε να αξιοποιηθεί η διαπραγματευτική ισχύς της Ευρώπης. βελτιστοποίηση των ρυθμών πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου (π.χ. με τη χρήση της πλατφόρμας), εντατικοποίηση της ενεργειακής διπλωματίας για τις εισαγωγές, καθώς και ανάπτυξη ενός νέου δείκτη αναφοράς LNG για τη μείωση του αντίκτυπου του TTF στις συμβάσεις αερίου.

Στην περίπτωση του πλαφόν, οι πέντε αναφέρονται στην αναγκαιότητα επαναφοράς της ελληνικής πρότασης για επιβολή πλαφόν στη χονδρεμπορική αγορά. Στο κείμενο ωστόσο επισημαίνεται η διχογνωμία μεταξύ των χωρών.

Το νέο benchmark

Tι να περιμένουμε επομένως την επόμενη εβδομάδα από τη Σύνοδο Κορυφής; Το πιθανότερο είναι ότι οι 27 ηγέτες θα υιοθετήσουν τη πρόταση των Βρυξελλών για ένα νέο δείκτη, καθώς το TTF καθοδηγείται από την προσφορά του αερίου αγωγών και δεν αντιπροσωπεύει μια αγορά που περιλαμβάνει περισσότερο LNG.

Τη σχετική μελέτη για έναν νέο δείκτη τιμών φυσικού αερίου της ΕΕ είχε παρουσιάσει στη Σύνοδο Ενέργειας η Επίτροπος Ενέργειας Κάντρι Σίμσον, εξηγώντας πως το TTF δείχνει συνεχώς πολύ μεγάλη μεταβλητότητα η οποία συνδέεται περισσότερο με κερδοσκοπικές κινήσεις. Το TTF ως γνωστόν, δεν είναι χρηματιστήριο πραγματικών όγκων. Είναι χρηματιστήριο παραγώγων, χωρίς να αφορά πραγματικές συναλλαγές, όπως το αμερικανικό Henry hub και το ασιατικό JKM, όπου γίνονται πραγματικές συναλλαγές φορτίων.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ευρωπαϊκή απάντηση στο μέτωπο της ενεργειακής κρίσης παραμένει το ζητούμενο. Αν και μετά το τέλος της άτυπης Συνόδου της 7ης Οκτωβρίου, οι ευρωπαίοι ηγέτες εξέπεμπαν θετικά μηνύματα προς την κατευθυνση μιας κοινης παρέμβασης στα ενεργειακά, οι τελευταίες εξελίξεις δεν δείχνουν κάτι τέτοιο. Ούτε η Γερμανία έχει πάψει να αντιλαμβάνεται την ενεργειακή κρίση ως ευκαιρία να διατηρήσει και να αυξήσει την ισχύ της εντός ΕΕ, ούτε και φαίνεται να έχουν γεφυρωθεί οι διαφορές μεταξύ των 27.