Ζυμώσεις επί… ζυμώσεων για συμφωνία έστω και το Σαββατοκύριακο - Το παρασκήνιο γύρω από το νέο γερμανικό "όχι" στο πλαφόν - Παράθυρο για τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης

Σε έναν ήπιο χειμώνα μπορούν μόνο να ελπίζουν φέτος οι ευρωπαίοι καταναλωτές για το ενεργειακό τους κόστος. Το σενάριο εξεύρεσης λύσης στην Σύνοδο Κορυφής της 20ης Οκτωβρίου συγκεντρώνει πλέον ακόμη μικρότερες πιθανότητες μετά και την χθεσινή αποτυχία των 27 υπουργών να καταλήξουν σε συμφωνία για το πλαφόν ή σε κάποιο άλλο δραστικό μέτρο.

Αν και η κουβέντα με Γερμανούς και Ολλανδούς για ένα πλαφόν με μεταβαλλόμενη τιμή (η πρόταση των τεσσάρων) βρισκόταν σε καλό στάδιο στην Πράγα, τελικά αυτή δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Η γερμανική πλευρά, λόγω δικών της εσωτερικών ασυμφωνιών, ενημέρωσε την ελληνική ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε συμφωνία. Αυτό είναι το παρασκήνιο γύρω από το νέο γερμανικό μπλόκο για το πλαφόν.

Και μπορεί στις 18 Φεβρουαρίου να προκειται να γίνουν γνωστές οι νέες θέσεις από πλευράς Κομισιόν, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι μέχρι την Σύνοδο Κορυφής (20- 21 Οκτωβρίου) θα έχουν γεφυρωθεί και οι διαφωνίες, έτσι όπως εκφράστηκαν στις συναντήσεις που έγιναν την Τρίτη και χθες Τετάρτη. Είναι η πρώτη φορά που τα δύο στρατόπεδα, αυτό της ΕΕ και της «ομάδας των τεσσάρων» (Βέλγιο, Ιταλία, Πολωνία και Ελλάδα) βρέθηκαν τόσο κοντά. Τελικά το αδιέξοδο παραμένει και ενώ τις επόμενες ημέρες πρόκειται να ενταθούν η κινητικότητα και οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με βάση το νέο πακέτο προτάσεων που αναμένεται να ανακοινώσει η Κομισιόν τη Τρίτη 18 Οκτωβρίου. Σε αυτό το κλίμα, οι ζυμώσεις επί ζυμώσεων θα συνεχιστούν με αμείωτο ρυθμό, με την Επίτροπο Ενέργειας να κάνει λόγο για επαφές ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο. Στον απόηχο του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας, η κα Κάντρι Σίμσον δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκπονήσει σχέδια για την ανάπτυξη ενός εναλλακτικού σημείου αναφοράς για την τιμή του φυσικού αερίου. Εξήγησε όμως ότι εάν δεν υπάρξει αρκετή υποστήριξη μεταξύ των χωρών, τότε πλαφόν στο αέριο που προορίζεται για την ηλεκτροπαραγωγή, δεν πρόκειται να προστεθεί στη νέα δέσμη προτάσεων της 18ης Οκτωβρίου.

«Θα δούμε μέσα στο Σαββατοκύριακο πώς μπορούμε να προχωρήσουμε με τον περιορισμό του ορίου του φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και εάν σε αυτό το στάδιο μπορούμε να πούμε ότι η ευρεία πλειοψηφία των κρατών μελών υποστηρίζει αυτό το μέτρο», είπε η κα Σίμσον. Στο πακέτο αυτό θα περιλαμβάνονται προτάσεις για αλλαγές ως προς τον TTF, ενδεχομένως ένας «προσωρινός μηχανισμός» για τον περιορισμό των τιμών του αερίου, η κοινή προμήθεια αερίου αλλά από την επόμενη σεζόν, καθώς και η ενδεχόμενη υποχρεωτική μείωση κατά 15% της κατανάλωσης.

Στην πράξη κανένα από αυτά τα μέτρα δεν αφήνουν ικανοποιημένη την ελληνική πλευρά, η οποία δεν κρύβει την απογοήτευσή της και μιλά για πισωγύρισμα. Το χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας ξεκίνησε με τη Γερμανία να προτάσει τα δικά της επιχειρήματα για ποιο λόγο δεν είναι εφαρμόσιμο ένα γενικό πλαφόν στις εισαγωγές αερίου, στην λογική ότι σε μια τέτοια περίπτωση, οι πωλητές LNG θα αναζητήσουν αλλού αγοραστές για το προϊόν τους. Τόσο η γερμανική, όσο και η ολλανδική πλευρά χαρακτηρίζουν πλέον ανοικτά το πλαφόν περισσότερο ως μια συζήτηση που γίνεται στα μέσα ενημέρωσης, παρά ως μια συζήτηση ουσίας. Και όλα αυτά, όταν σύμφωνα με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας,Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος είχε κληθεί να συμμετάσχει στις εργασίες του χθεσινού συμβουλίου, τα δύσκολα δεν τελειώνουν στον φετινό χειμώνα, παρά θα επεκταθούν και στον επόμενο, του 2023-2024.

Στα καλά νέα, συμπεριλαμβάνεται το παράθυρο που φαίνεται να αφήνει το Βερολίνο για αξιοποίηση των αδιάθετων κονδυλίων, ύψους 230 δισ ευρώ, του Ταμείου Ανάκαμψης. Τόσο την Τρίτη, όσο και χθες, γερμανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το Βερολίνο δεν είναι διατεθειμένο «προς το παρόν» να συζητήσει την έκδοση κοινού χρέους μέσω δανείων, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτή την πόρτα για πιθανή έγκριση τέτοιου σχεδίου αργότερα. Οι Γερμανοί μάλιστα φαίνεται να συμφωνούν με την κοινή έκδοση χρέους, υπό την προϋπόθεση ότι τα χρήματα αυτά θα δοθούν στον ευρωπαίο φορολογούμενο ως δάνεια, όχι ως επιχορηγήσεις.

Ευρωπαϊκές πηγές δεν αποκλείουν οι Γερμανοί να πουν το «ναι» σε μια τέτοια προοπτική. Αλλωστε πρέπει να βρουν μια απάντηση στη διάχυτη κριτική για το γερμανικό πακέτο ελάφρυνσης της τιμής του αερίου ύψους 200 δισ. ευρώ . Ο μόνος τρόπος για να μειωθούν οι αντιδράσεις και το πακέτο μέτρων να «περπατήσει» είναι να συμφωνήσει η Γερμανία σε ένα μηχανισμό αλληλεγγύης. Ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να βασίζεται στο πρόγραμμα SURE που δημιούργησε η ΕΕ ως πρώτη απάντηση στην κρίση του κορονοϊού το 2020.