Σχέδιο έκτακτης ανάγκης του ΔΕΣΦΑ: Με ποια σειρά θα γίνουν οι διακοπές αερίου αν χρειαστούν - Τι ισχύει για τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής

Μια λεπτομερή καταγραφη των όσων προβλέπονται να ισχύσουν στα τρία διαφορετικά επίπεδα συναγερμού για το σύστημα φυσικού αερίου περιλαμβάνει το σχέδιο έκτακτης ανάγκης του ΔΕΣΦΑ. Επίσης, περιλαμβάνεται η διαδικασία αποφάσεων, η σειρά διακοπών προς καταναλωτές σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, αλλά και τα προβλεπόμενα για τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο το αέριο.

Οικιακοί καταναλωτές, νοσοκομεία, σχολεία, αεροδρόμια και πρατήρια εφοδιασμού εντάσσονται στην κατηγορία των προστατευόμενων καταναλωτών φυσικού αερίου, και είναι τελευταίοι στη σειρά διακοπής εφοδιασμού.

Το σχέδιο τέθηκε σήμερα σε δημόσια διαβούλευση και προβλέπει ότι στην ίδια κατηγορία (των προστατευόμενων καταναλωτών) εντάσσονται επίσης ορισμένα κτίρια του Δημοσίου όπως η Βουλή, η Προεδρία της Δημοκρατίας, Δήμοι και Ανεξάρτητες Αρχές, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ετήσια κατανάλωση μικρότερη από 10.000 μεγαβατώρες καθώς και οι εγκαταστάσεις τηλεθέρμανσης.

Σύμφωνα με το σχέδιο σε περίπτωση κρίσης η τροφοδοσία θα κόβεται κατά σειρά σε μεγάλες βιομηχανίες (διακόψιμοι καταναλωτές), εξαγωγές, μονάδες ηλεκτροπαραγωγής εφόσον δεν είναι απαραίτητες, βιομηχανίες που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για συμπαραγωγή ή κλιβάνους, μικρές βιομηχανίες και εμπορικές επιχειρήσεις που δεν ανήκουν στους προστατευόμενους καταναλωτές.

Πριν εφαρμοστεί το σχέδιο περικοπών προβλέπονται ωστόσο σειρά μέτρων που κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος του προβλήματος. Ξεκινούν από συστάσεις για εθελοντικό περιορισμό της κατανάλωσης φυσικού αερίου και την αναζήτηση έκτακτων φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου μέχρι την χρήση εναλλακτικού καυσίμου (ντήζελ) από τις μονάδες φυσικού αερίου διπλού καυσίμου, την αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από τις λιγνιτικές μονάδες και τα υδροηλεκτρικά, έκτακτες εισαγωγές ρεύματος, κ.α.

Το σχέδιο ορίζει τρία επίπεδα συναγερμού, ως εξής:

1. Όταν υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις για γεγονός που πιθανόν να έχει ως αποτέλεσμα την επιδείνωση της κατάστασης του εφοδιασμού της χώρας με Φυσικό Αέριο.

2. Όταν εμφανίζεται διαταραχή του εφοδιασμού ή εξαιρετικά υψηλή ζήτηση Φυσικού Αερίου, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική επιδείνωση της κατάστασης του εφοδιασμού, αλλά η αγορά είναι ακόμα ικανή να διαχειριστεί αυτήν τη διαταραχή ή ζήτηση.

3. Περίπτωση εξαιρετικά υψηλής ζήτησης Φυσικού Αερίου, σημαντικής διαταραχής του εφοδιασμού και σε περίπτωση που τα μέτρα αγοράς δεν είναι επαρκή για την κάλυψη της εναπομένουσας ζήτησης Φυσικού Αερίου, με συνέπεια την ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων που δεν στηρίζονται στην αγορά. Η κατάσταση εξελίσσεται δυσμενώς και ενδέχεται να διαταραχθεί η ομαλή τροφοδοσία των Προστατευόμενων Καταναλωτών σε περίπτωση που δεν ληφθούν μέτρα που δεν στηρίζονται στην αγορά.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο σχέδιο:

Εκτός από το ενδεχόμενο περικοπής του εφοδιασμού, κρίση μπορεί να προκύψει και από τεχνικά προβλήματα ή από εξαιρετικά υψηλή ζήτηση π.χ. λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο κείμενο του διαχειριστή, καταστάσεις Κρίσης μπορεί να δημιουργηθούν είτε από εξωγενείς είτε από ενδογενείς κινδύνους. Τέτοιες καταστάσεις είναι ενδεικτικά οι ακόλουθες:

 Τεχνικά προβλήματα στην υποδομή του ΕΣΦΑ,

 Τεχνικά προβλήματα στην υποδομή ανάντη και κατάντη Συνδεδεμένων Συστημάτων Φυσικού Αερίου,

 Δολιοφθορά, βανδαλισμοί, κλοπές, στις εγκαταστάσεις του ΕΣΦΑ,

 Περιορισμός ή διακοπή παροχής αερίου από τρίτους (ιδίως Προμηθευτές Φυσικού Αερίου, Χρήστες, Διαχειριστές ανάντη Συστημάτων Φυσικού Αερίου, Διαχειριστές Ανεξαρτήτων Συστημάτων Φυσικού Αερίου (ΔΑΣΦΑ)),

 Μη αναμενόμενη υψηλή ζήτηση Φυσικού Αερίου σχετιζόμενη με εμπορικές ή χρηματοοικονομικές παραμέτρους,

 Μακροχρόνιοι περιορισμοί στην παροχή Φυσικού Αερίου, και

 Πολιτική αναταραχή, πόλεμος, τρομοκρατία, φυσικές καταστροφές.

Τα λαμβανόμενα μέτρα σε περιόδους Κρίσης κατά τα οριζόμενα στον Κανονισμό έχουν ως στόχο να εξασφαλίσουν την παροχή Φυσικού Αερίου στους Προστατευόμενους Καταναλωτές στις ακόλουθες περιπτώσεις:

i. ακραίες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια χρονικού διαστήματος επτά (7) ημερών ακραίων τιμών το οποίο επέρχεται με στατιστική πιθανότητα μίας φοράς μέσα σε είκοσι (20) έτη,

ii. χρονικά διαστήματα τουλάχιστον τριάντα (30) ημερών εξαιρετικά υψηλής ζήτησης για Φυσικό Αέριο, τα οποία επέρχονται με στατιστική πιθανότητα μίας φοράς μέσα σε είκοσι (20) έτη, και

iii. για περίοδο τουλάχιστον τριάντα (30) ημερών σε περίπτωση διαταραχής της μεγαλύτερης ενιαίας υποδομής Φυσικού Αερίου υπό μέσες χειμερινές συνθήκες.

Μέτρα επιπέδου Έγκαιρης Προειδοποίησης (Κατάσταση Συναγερμού 1)

Σε περίπτωση ενεργοποίησης του συναγερμού επιπέδου 1 προβλέπονται τα εξής:

 Άμεση ενημέρωση όλων των Χρηστών του ΕΣΦΑ, των Διαχειριστών Δικτύου Διανομής, του ΑΔΜΗΕ και της ΡΑΕ από τον Επικεφαλής της ΜΔΚ μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ή κάθε άλλου πρόσφορου μέσου, σχετικά με την κήρυξη Κατάστασης Συναγερμού 1 και τους λόγους που την προκάλεσαν.

 Επικοινωνία των μελών της ΜΔΚ με τους Χρήστες Μεταφοράς ή/και ΥΦΑ προκειμένου να συλλεχθεί όλη η απαραίτητη πληροφορία σχετικά με τις εκτιμήσεις προσφοράς και ζήτησης με στόχο την εκπόνηση ισοζυγίου προσφοράς ζήτησης των επόμενων επτά (7) ημερών.

 Παροχή εκτίμησης (των επόμενων επτά (7) ημερών) από τον ΑΔΜΗΕ της ζήτησης των μονάδων Ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο Φυσικό Αέριο εντός της προθεσμίας που τάσσεται από τον Επικεφαλής της ΜΔΚ.

 Ενεργοποίηση της Δράσης Δ7 του ΣΠΔ για συνετή χρήση και περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης Φυσικού Αερίου, των καταναλωτών που εξυπηρετούν οι Διαχειριστές Δικτύων Διανομής, κατά τη διάρκεια κρίσης Φυσικού Αερίου.

 Παροχή εκτίμησης (των επόμενων (7) ημερών) από τους Διαχειριστές Δικτύου Διανομής των καταναλώσεων συνολικά για το Δίκτυο που εξυπηρετούν και ειδικά για τους Προστατευόμενους Καταναλωτές.

 Παροχή πληροφοριών στον Επικεφαλής της ΜΔΚ, εντός της προθεσμίας που τάσσεται από αυτόν, από Προμηθευτές Φυσικού Αερίου σχετικά με τη 17 δυνατότητα περιορισμού της ζήτησης Φυσικού Αερίου κατά το προσεχές χρονικό διάστημα, στο πλαίσιο συμβάσεων διαχείρισης ζήτησης που έχουν συνάψει οι τελευταίοι.

 Ενημέρωση της ΡΑΕ σε ημερήσια βάση αναφορικά με την εξέλιξη του συμβάντος και αποστολή του εκτιμώμενου ισοζυγίου προσφοράς - ζήτησης

Μέτρα για το επίπεδο Επιφυλακής (Κατάσταση Συναγερμού 2)

 Ενεργοποίηση των μέτρων του ΣΠΔ για τη Διαχείριση ζήτησης (Διακόψιμοι Καταναλωτές και Διακοπτόμενοι Καταναλωτές).

 Ενεργοποίηση της Δράσης Δ4 του ΣΠΔ για τη χρήση του Αποθέματος Ασφαλείας ΥΦΑ στην Εγκατάσταση ΥΦΑ Ρεβυθούσας από μονάδες ΗΠ με καύσιμο Φυσικό Αέριο χωρίς τη δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου.

 Εξέταση δυνατότητας αύξησης Παραδόσεων Προμήθειας Φυσικού Αερίου αγωγού ή Φορτίων ΥΦΑ.

 Ενεργοποίηση της Δράσης Δ11 του ΣΠΔ για την έκτακτη τροποποίηση του Προγραμματισμού Εκφορτώσεων ΥΦΑ.

 Κατάργηση επιβολής Ανώτατου Ορίου Μοναδιαίου Τιμήματος Προσφορών κατά τη διαδικασία δημοπρασιών στο Βάθρο Εξισορρόπησης στην περίπτωση δημοπρασίας για αγορά Αερίου Εξισορρόπησης.

Μέτρα για το επίπεδο Έκτακτης Ανάγκης (Κατάσταση Συναγερμού 3)

 Ενεργοποίηση της Δράσης Δ5 του ΣΠΔ για ενισχυμένη χρήση εναλλακτικού καυσίμου από μονάδες ΗΠ με καύσιμο Φυσικό Αέριο, σύμφωνα με το Παράρτημα 6 του Σχεδίου.

 Επιβεβλημένη διακοπή/περιορισμός ζήτησης σε Πελάτες, σύμφωνα με τον Κατάλογο Σειράς Διακοπής του Παραρτήματος 1 του παρόντος.

 Συμβάσεις Προμήθειας ποσοτήτων Φυσικού Αερίου για παροχή Υπηρεσιών Εξισορρόπησης από το Διαχειριστή.

 Υποχρεωτική αεριοποίηση από τον Διαχειριστή ποσοτήτων ΥΦΑ Χρηστών ΥΦΑ που έχουν προσωρινά αποθηκευτεί στην Εγκατάσταση ΥΦΑ Ρεβυθούσας αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση Προστατευόμενων Καταναλωτών σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 73 παρ. 7 του Νόμου 4001/2011 και στο άρθρο 65Β του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ.

 Υποβολή από τη ΡΑΕ αιτήματος στο Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εφεξής «ΚΣΑΕΑ») σύμφωνα με την παράγραφο 2 του Άρθρου 11 του Κανονισμού για συνδρομή από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή/και τα Κράτη – Μέλη της.

Με ποια σειρά θα γίνεται η διακοπή παροχής αερίου των καταναλωτών σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης:

1. Διακόψιμοι Καταναλωτές.

2. Περιορισμός/διακοπή παροχής Φυσικού Αερίου σε ανάντη Διασυνδεδεμένα Συστήματα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. Το ύψος του περιορισμού (έως μηδενισμού) της παροχής Φυσικού Αερίου θα προκύπτει σε ημερήσια βάση κατά τη διάρκεια της κρίσης, είτε ως αποτέλεσμα της αξιολόγησης της υδραυλικής ευστάθειας και επάρκειας του ΕΣΜΦΑ, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες συνθήκες είτε κατόπιν απόφασης της ΕΣΜΕΑ.

3. Κάτοχοι άδειας παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας με καύσιμο Φυσικό Αέριο. Εξαιρούνται οι «Κρίσιμες Μονάδες Ηλεκτροπαραγωγής» που λειτουργούν με Φυσικό Αέριο, εφόσον το έλλειμμα εφοδιασμού των εν λόγω μονάδων με Φυσικό Αέριο θα επέφερε σοβαρές ζημίες στη λειτουργία του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας ή θα παρεμπόδιζε τη μεταφορά Φυσικού Αερίου. Ο προσδιορισμός των κρίσιμων μονάδων πραγματοποιείται κατόπιν απόφασης της ΟΔΚ και σε στενή συνεργασία του Διαχειριστή του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας με το Διαχειριστή του ΕΣΦΑ.

4. Εξαιρουμένων των διατάξεων της Δράσης Δ8 του ΣΠΔ περί «Σημαντικών Βιομηχανικών» -για τις οποίες κρίνεται σκόπιμη η δυνατότητα προτεραιοποίησης του εφοδιασμού τους με Φυσικό αέριο- σύμφωνα με τον Κατάλογο «Σημαντικών» Βιομηχανιών» που διατηρεί η ΡΑΕ, καταναλωτές Φυσικού Αερίου σύμφωνα με τη ακόλουθη σειρά διακοπής:

i. Μεγάλοι Βιομηχανικοί Καταναλωτές με Ετήσια Ποσότητα Κατανάλωσης Φυσικού Αερίου μεγαλύτερη των 100 GWh που χρησιμοποιούν το ΦυσικόΑέριο ως πρώτη ύλη για παραγωγή θερμιδοφόρου ρευστού (π.χ. ατμός) και συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού.

ii. Μεγάλοι Βιομηχανικοί Καταναλωτές με Ετήσια Ποσότητα Κατανάλωσης Φυσικού Αερίου μεγαλύτερη των 100 GWh που χρησιμοποιούν το Φυσικό Αέριο για διεργασία (κλίβανοι κτλ.).

iii. Μικροί Βιομηχανικοί Καταναλωτές με Ετήσια Ποσότητα Κατανάλωσης Φυσικού Αερίου μικρότερη ή ίση των 100 GWh, οι οποίοι δεν ανήκουν στην κατηγορία των Προστατευόμενων Καταναλωτών και χρησιμοποιούν το Φυσικό Αέριο ως πρώτη ύλη για παραγωγή θερμιδοφόρου ρευστού (π.χ. ατμός) και συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού.

iv. Μικροί Βιομηχανικοί Καταναλωτές με Ετήσια Ποσότητα Κατανάλωσης Φυσικού Αερίου μικρότερη ή ίση των 100 GWh, οι οποίοι δεν ανήκουν στην κατηγορία των Προστατευόμενων Καταναλωτών και χρησιμοποιούν το Φυσικό Αέριο για διεργασία (κλίβανοι κτλ.).

v. Εμπορικοί Καταναλωτές, που δεν ανήκουν στην κατηγορία των Προστατευόμενων Καταναλωτών, σύμφωνα με το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου.

5. Προστατευόμενοι Καταναλωτές, των οποίων η διακοπή/περιορισμός κρίνεται αναγκαία για να διασφαλιστεί η αξιόπιστη και ασφαλής λειτουργία του ΕΣΦΑ και των δικτύων διανομής, σύμφωνα με το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης του αντίστοιχου Διαχειριστή Δικτύου Διανομής.

Τι προβλέπεται για τις μονάδες φυσικού αερίου

Εφόσον τα μέτρα διακοπής της παροχής Φυσικού Αερίου προς Διακόψιμους Καταναλωτές δεν επαρκούν για την άμβλυνση των επιπτώσεων της Κατάστασης Συναγερμού 3 και με στόχο τη διασφάλιση της αξιόπιστης και ασφαλούς λειτουργίας του ΕΣΦΑ και την συνέχιση της τροφοδοσίας της εναπομένουσας ζήτησης και ιδίως των Προστατευόμενων Καταναλωτών, ενδέχεται να απαιτηθεί η διακοπή/περιορισμός της παροχής Φυσικού Αερίου σε κατόχους άδειας παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας με καύσιμο Φυσικό Αέριο.

Ο ΑΔΜΗΕ λαμβάνοντας υπόψιν τα αποτελέσματα της ανωτέρω ανάλυσης και με γνώμονα την ασφαλή και ομαλή λειτουργία του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, τη μεγιστοποίηση της ηλεκτρικής παραγωγής από τη διαθέσιμη παροχή Φυσικού Αερίου και το διαθέσιμο δυναμικό μονάδων Φυσικού Αερίου με ικανότητα λειτουργίας με εναλλακτικό καύσιμο εισηγείται στην ΟΔΚ τη διακοπή/περιορισμό της παροχής Φυσικού Αερίου σε συγκεκριμένες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ΟΔΚ αποφασίζει την διακοπή/περιορισμό της παροχής Φυσικού Αερίου σε Μονάδες Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας με καύσιμο Φυσικό Αέριο, λαμβάνοντας υπόψη την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ ή αιτείται την εξέταση εναλλακτικών σεναρίων διακοπής/περιορισμού από τον ΑΔΜΗΕ.