UBS: Η ενεργειακή κρίση στέλνει την Ευρωζώνη σε βέβαιη ύφεση το β’ εξάμηνο

Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας θα ωθήσουν την Ευρωζώνη σε ύφεση το δεύτερο εξάμηνο του 2022, εκτιμά η UBS, ενώ ο πληθωρισμός θα κορυφωθεί τον Σεπτέμβριο με την ΕΚΤ να συνεχίζει τις αυξήσεις επιτοκίων έως και τον Απρίλιο του 2023. Με τις τιμές της ενέργειας να αναμένεται να παραμείνουν υψηλές για αρκετό διάστημα ακόμη, τα πακέτα στήριξης των κυβερνήσεων θα συνεχιστούν και το 2023.

Δεδομένων των προοπτικών περαιτέρω σημαντικών αυξήσεων των τιμών της ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρωζώνη - ιδιαίτερα στη Γερμανία - και της σημαντικής πτώσης των PMIs τον Ιούλιο/Αύγουστο, η ελβετική τράπεζα αναμένει πλέον ότι η Ευρωζώνη θα υποστεί αρνητική ανάπτυξη το τρίτο και το τέταρτο τρίμηνο του 2022, ακολουθούμενη από μέτρια θετική ανάπτυξη το πρώτο τρίμηνο του 2023. Οι επερχόμενες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας συνεπάγονται περαιτέρω πίεση στην κατανάλωση των νοικοκυριών και στις πάγιες επενδύσεις, που αντιπροσωπεύουν το 55% και το 20% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης, αντίστοιχα.

Αν και φαίνεται παράδοξο με την πρώτη ματιά, η UBS ανεβάζει την πρόβλεψή μας για το ΑΕΠ για το 2022 στο 2,9% από 2,7%, αυτό ωστόσο οφείλεται καθαρά στην ισχυρότερη από την αναμενόμενη αύξηση του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2022, η οποία υπερ-αντισταθμίζει τον αντίκτυπο των υποβαθμισμένων εκτιμήσεων για την ανάπτυξη στο τρίτο και το τέταρτο τρίμηνο του έτους.

Για το 2023, μειώνει την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης στο 0,8% από 1,2%, αποτέλεσμα της βραδύτερης ανάπτυξης στο πρώτο τρίμηνο που αναμένεται και της μικρότερης στατιστικής μεταφοράς από το 2022. Το βασικό σενάριο της UBS παραμένει ότι η εφαρμογή δελτίου στο φυσικό αέριο θα αποφευχθεί, ωστόσο εάν αυτή η υπόθεση αποδειχτεί υπερβολικά αισιόδοξη, οι οικονομικές διαταραχές πιθανότατα θα γίνουν πολύ χειρότερες.

Έτσι, η τράπεζα προβλέπει τεχνική ύφεση τα επόμενα τρία τρίμηνα, και κυρίως στο τέταρτο. Η νέα άνοδος στην τιμή του φυσικού αερίου θα μειώσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, ενώ η αβεβαιότητα σχετικά με τον μελλοντικό εφοδιασμό φυσικού αερίου, καθώς και οι ασθενέστερη παγκόσμια ζήτηση και οι διακοπές της προσφοράς (συμπεριλαμβανομένων των χαμηλών επιπέδων του νερού του Ρήνου που εμποδίζουν τις μεταφορές), είναι πιθανό να επιβαρύνουν την παραγωγή.

Η Γερμανία και η Ιταλία οδηγούνται σε βέβαιη ύφεση, με την πρώτη να καταγράφει ύφεση για τρία συνεχόμενα τρίμηνα στο γ’ και το δ’ τρίμηνο του 2022 και στο α’ τρίμηνο του 2023 και τη δεύτερη μόνο στα δύο τελευταία τρίμηνα του τρέχοντος έτους, όπως εκτιμά η UBS, ενώ η Γαλλία και η Ισπανία θα έχουν σχετικά καλύτερη πορεία και η Ισπανία θα επωφεληθεί από τη χαμηλότερη έκθεση στη ρωσική ενέργεια και την ανάκαμψη του τουρισμού.

Ο κύκλος σύσφιγξης της ΕΚΤ θα συνεχιστεί έως και τον Απρίλιο του 2023

Η UBS αναμένει παράλληλα ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί από 8,9% τον Ιούλιο στο νέο ρεκόρ του 9,4% τον Σεπτέμβριο πριν υποχωρήσει στο 8,1% μέχρι το τέλος του 2022 και (προσωρινά) κάτω από το 2% το τέταρτο τρίμηνο του 2023. Αυτό συνεπάγεται ετήσιους μέσους όρους 8,0% το 2022 και 3,6% το 2023. Ωστόσο, ο κίνδυνος για υψηλότερο πληθωρισμόείναι σημαντικός, όπως σημειώνει, σε περίπτωση ακόμη υψηλότερων τιμών της ενέργειας και των τροφίμων και υψηλότερη αύξηση των μισθών.

Με τον πληθωρισμό να παραμένει πολύ υψηλός και την ήπια ύφεση το τρίτο τρίμηνο/τρίμηνο του 2022 να παρέχει μόνο περιορισμένη υποστήριξη στον αποπληθωρισμό, η ελβετική τράπεζα αναμένει ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει το επιτόκιο των καταθέσεων κατά 50 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο και 25 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο, και στο 1% έως το τέλος του 2022.

Το επόμενο έτος, αναμένει ότι η ΕΚΤ να πραγματοποιήσει τρεις ακόμη αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης η καθεμία τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο - και με αυτές θα φέρει τον κύκλο σύσφιξης στο τέλος, με το επιτόκια να διαμορφώνεται στο 1,75%. Ο κίνδυνος προς περισσότερες αυξήσεις επιτοκίων το 2022 είναι υπαρκτός ωστόσο (π.χ. αύξηση επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο), αλλά με λιγότερες αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ το 2023.

Δημοσιονομική πολιτική: Παροχή περαιτέρω στήριξης στα νοικοκυριά

Με τις υψηλές τιμές της ενέργειας να επιβαρύνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, οι κυβερνήσεις επεκτείνουν τα προγράμματα στήριξης και θα συνεχίσουν να το κάνουν. Η Γαλλία και η Ιταλία ενέκριναν πρόσφατα πακέτα που περιλαμβάνουν την παράταση των περικοπών της ενεργειακής φορολογίας και των μεταφορών προς τα νοικοκυριά. Η γερμανική κυβέρνηση μειώνει τον ΦΠΑ στο φυσικό αέριο και συζητά ένα τρίτο πακέτο ελαφρύνσεων. Ενώ το ονομαστικό δημοσιονομικό έλλειμμα της Ευρωζώνης θα μειωθεί κατά 60 μονάδες βάσης στο 4,5% του ΑΕΠ φέτος (βοηθούμενο από τα ισχυρά έσοδα), το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,7% του ΑΕΠ - επομένως δεν θα υπάρξει δημοσιονομική σύσφιξη φέτος.

Με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης να παραμένει σε αναστολή το 2023, η δημοσιονομική εξυγίανση αναμένεται να παραμείνει αργή μεσοπρόθεσμα, με τα προσχέδια προϋπολογισμών του 2023 που θα ανακοινωθούν έως τα μέσα Οκτωβρίου να παρέχουν περισσότερες λεπτομέρειες για τη μελλοντική δημοσιονομική πορεία.

(της Ελευθερίας Κούρταλη, capital.gr)