Ριζοσπαστικές παρεμβάσεις ετοιμάζει η Κομισιόν για την χονδρική του αερίου και τις αγορές ρεύματος ανά χώρα - Τι στάση τηρούν Γερμανία, Ολλανδία και άλλοι Βόρειοι

Ηχηρές παρεμβάσεις στις αγορές χονδρικής του φυσικού αερίου και του ρεύματος, εξετάζει η Κομισιόν ενόψει της Συνόδου Κορυφής στις 24 και 25 Μαρτίου, χωρίς ωστόσο ακόμη να έχει εξασφαλιστεί το «οκ» της Γερμανίας, της Ολλανδίας και άλλων μικρότερων χωρών.  Εφόσον ξεπεραστούν οι αντιδράσεις θα είναι η πρώτη φορά που οι Βρυξέλλες προχωρούν σε μια κατ’ ουσία πολιτική παρέμβαση στην αγορά ενέργειας, με τις τελικές αποφάσεις να βρίσκονται στα χέρια των 27 ηγετών.

Παράλληλα, ίσως και την επόμενη εβδομάδα, αναμένεται ανακοίνωση της Κομισιόν με την οποία θα εξειδικεύεται περαιτέρω η "εργαλειοθήκη" που έχει ήδη ανακοινωθεί, με μια σειρά δυνητικών παρεμβάσεων στις ηλεκτρικές αγορές που θα μπορεί να αξιοποιήσει κάθε χώρα χωριστά.

Φυσικό αέριο: H Κομισιόν εξετάζει, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Energypress κατά πόσο υπάρχει κερδοσκοπία στο μεγαλύτερο κόμβο φυσικού αερίου της Ευρώπης, τον ολλανδικό TTF. Και διερευνά κατά πόσο οι συμμετέχοντες συναλλάσσονται με συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης με φυσική παράδοση ή όχι. Αυτό που συζητά η ΕΕ είναι να μη μπορεί κάποιος να συμμετέχει στο χρηματιστήριο αν διαθέτει μόνο τον τίτλο, χωρίς να έχει στα χέρια του και την ανάλογη ποσότητα. Στην πράξη, αυτό που συζητείται στις Βρυξέλλες είναι να υπάρξουν τεχνικές παρεμβάσεις στον TTF με στόχο τον εξορθολογισμό. Η ελληνική κυβέρνηση έχει ταχθεί υπέρ της επιβολής πλαφόν στις τιμές χονδρικής του αερίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, το μέτρο συζητείται από τη Κομισιόν, ωστόσο υπάρχουν ισχυρές αντιρρήσεις από πλευράς Γερμανίας, Ολλανδίας και άλλων χωρών του Βορρά. Η άποψη τους είναι ότι οι ακραίες τιμές στην χονδρική του φυσικού αερίου είναι φαινόμενο παροδικό, επομένως δεν χρειάζονται αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των αγορών.

Ηλεκτρισμός: Στο κεφάλαιο αυτό η Κομισιόν δεν εξετάζει άμεσα πρακτικά μέτρα, παρά συζητά κινήσεις από το Μάιο και μετά, οι οποίες θα αφορούν αλλαγές στο market design. Είναι μια συζήτηση που είχε ξεκινήσει προ της εισβολής των Ρώσων στην Ουκρανία, θα συνεχιστεί από το Μάιο, θα διαρκέσει όλο το 2022 και θα κλείσει κάπου το 2023 με την οριστικοποίηση και παρουσίαση ενός νέου μοντέλου της αγοράς. Σε αυτό το μοτίβο εξετάζεται η δυνατότητα παρέμβασης στην χονδρική αγορά του ρεύματος, ώστε να μην πληρώνονται οι ηλεκτροπαραγωγοί στην Οριακή Τιμή, αλλά σε τιμή σχετιζόμενη το μεταβλητό τους κόστος. Το παραπάνω θα είναι στην διακριτική ευχέρεια των κρατών-μελών να το αποφασίσουν, χωρίς να απαιτείται έγκριση από τη Κομισιόν. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν πρόκειται να αλλάξουν οι κανόνες λειτουργίας του Target Model: Η αγορα θα συνεχίσει να λειτουργεί όπως σήμερα, δηλαδή η Οριακή Τιμή θα προκύπτει με βάση την ακριβότερη μονάδα. Οταν όμως θα έρχεται η ώρα του παραγωγού να πληρωθεί, εκείνος δεν θα αποζημιώνεται στην Οριακή Τιμή, αλλά σε μια τιμή χαμηλότερη, και πάντως μεγαλύτερη από το μεταβλητό του κόστος. Δηλαδή, διατηρείται η αρχιτεκτονική του Target Medel, αλλά θα γίνεται παρέμβαση στον τρόπο πληρωμής των ηλεκτροπαραγωγών.

Φορολόγηση υπερκερδών: Είναι μέρος της νέας εργαλειοθήκης της Κομισιόν, η οποία παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα στο πλαίσιο του Repower EU. «Χρειάζονται πόροι, όπως προσωρινή φορολόγηση υπερκερδών και έσοδα από το ETS», είχε αναφέρει η Επίτροπος Ενέργειας Κάντρι Σίμσον.

Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες εξετάζεται επίσης η αποσύνδεση της τιμολόγησης του ρεύματος από τις διακυμάνσεις του φυσικού αερίου, θέμα που έχει θέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ούτε εδώ είναι σαφές σε ποιο βαθμό συναινούν οι ηγέτες άλλων χωρών να αλλάξει το μοντέλο. Το αίτημα είχε μπει στο τραπέζι μήνες τώρα από τον υπουργό Ενέργειας Κώστα Σκρέκα, όταν τα πράγματα ήταν πολύ καλύτερα στην ενεργειακή αγορά, χωρίς ωστόσο να έχει μέχρι σήμερα περπατήσει.

Σε όσα από τα παραπάνω επιτευχθεί συμφωνία, μαζί με άλλα εξειδικευμένα μέτρα πρόκειται να παρουσιαστούν την επόμενη εβδομάδα από την Κομισιόν σε μια κίνηση συμπλήρωσης της γνωστής εργαλειοθήκης. Παράλληλα προχωρά και η συζήτηση για πως θα ληφθούν κεντρικές αποφάσεις στην αγορά χονδρικής του φυσικού αερίου.