Στους δαιδάλους Βρυξελλών και Λουμπλιάνας οι διαπραγματεύσεις για Strategic Reserve και CRM – Πώς η κρίση επηρεάζει τις εξελίξεις

Σε συνεχή επαφή με την DG Comp αλλά και τον ACER βρίσκονται οι εκπρόσωποι του ΥΠΕΝ, για τη διαμόρφωση των ελληνικών προτάσεων για το Strategic Reserve αλλά και το CRM. Έτσι, αντί για διαβουλεύσεις που πραγματοποιούνται σε διαδοχικούς «γύρους», και με επικοινωνία σε συγκεκριμένες φάσεις της πορείας διαπραγμάτευσης, η Αθήνα βρίσκεται σε μόνιμα ανοικτό δίαυλο επικοινωνίας με τις Βρυξέλλες και τη Λουμπλιάνα (έδρα του ACER), με σκοπό να βρεθεί ένας κοινός τόπος στο τι θα προβλέπουν οι ελληνικές προτάσεις για τους δύο μηχανισμούς, πριν αυτές κατατεθούν και επίσημα. 

Με την ίδια λογική, αν και μία από τις εκκρεμότητες της ελληνικής πλευράς είναι η υποβολή της Μελέτης Επάρκειας, πριν κοινοποιηθούν επίσημα οι δύο μηχανισμοί, αυτό δεν σημαίνει ότι η κατάρτισή της είναι αποκλειστικά θέμα των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν από τα μοντέλα που «τρέχει» ο ΑΔΜΗΕ. Αντίθετα, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα τεθεί και το Adequacy Report όταν αυτό ολοκληρωθεί, ώστε να αποσταλεί επίσημα αφού πρώτα συζητηθούν τα πορίσματά του. 

Όπως έχει γράψει το energypress, η ολοκλήρωση του Adequacy Report «περνά» από τον καθορισμό των τριών απαιτούμενων δεικτών (CONE, Voll και Reliability Standard) από τη ΡΑΕ και το ΥΠΕΝ, για να προχωρήσει ο ΑΔΜΗΕ μετά στην οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, η ΡΑΕ έχει ολοκληρώσει τον υπολογισμό των CONE (Κόστη Νέας Εισόδου), ο οποίος έχει «περάσει» ήδη από την Ολομέλεια της Αρχής, με συνέπεια σε αυτή τη φάση να γράφεται η σχετική απόφαση. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΡΑΕ έχει ήδη ολοκληρώσει και τον υπολογισμό του VOLL (Αξία της Απώλειας Φορτίου), ενώ μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα θα έχει στη διάθεσή της όλα τα απαραίτητα στοιχεία και για τον υπολογισμό του Reliability Standard (Κριτήριο Αξιοπιστίας). Έτσι, θα αποστείλει στο ΥΠΕΝ την εισήγησή της για τα CONE και Reliability Standard, ώστε οι δύο δείκτες να καθορισθούν με Απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως προβλέπει πρόσφατη ρύθμιση.    

Η ολοκλήρωση τόσο των τυπικών προαπαιτούμενων όπως η Μελέτη Επάρκειας, όσο και των διαβουλεύσεων, εκτιμάται ότι θα ανοίξει τον δρόμο ώστε η Κομισιόν να απαντήσει προς το τέλος Νοεμβρίου με αρχές Δεκεμβρίου στα ελληνικά αιτήματα, τα οποία προφανώς θα έχουν κοινοποιηθεί νωρίτερα. Προσδοκία του ΥΠΕΝ είναι έως τις αρχές του επόμενου έτους οι Βρυξέλλες να έχουν ανάψει το «πράσινο φως» για τους δύο μηχανισμούς, ώστε ειδικά για το Strategic Reserve να είναι έτοιμο προς εφαρμογή με την έναρξη του 2022. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το παραπάνω χρονοδιάγραμμα δεν επηρεάζεται από τη συγκυρία της ενεργειακής κρίσης, η οποία έχει ως αποτέλεσμα οι λιγνιτικές μονάδες να έχουν γίνει πιο ανταγωνιστικές με όρους αγοράς από τους ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς αερίου. Ο λόγος είναι πως η έγκριση του Strategic Reserve δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκην και άμεση «εκκίνηση» του μηχανισμού, αλλά ότι ο μηχανισμός θα είναι πλέον διαθέσιμος να τεθεί σε λειτουργία. 

Η ακριβής έναρξη λειτουργίας και λήξης της Στρατηγικής Επάρκειας (όπως και του CRM στη συνέχεια), θα εναπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ. Έτσι, αν και η γενική κατεύθυνση είναι όντως ότι το Strategic Reserve θα καλύψει το χρονικό διάστημα έως το 2023, ώστε να το διαδεχθεί στη συνέχεια το CRM, τα ακριβή χρονικά «παράθυρα» εφαρμογής των δύο σχημάτων θα αποφασισθούν από την πολιτική ηγεσία. 

Ειδικά μάλιστα στην περίπτωση του Strategic Reserve, η «ενεργοποίηση» του μηχανισμού θα σημαίνει πως ο μηχανισμός θα τεθεί στη διάθεση του ΑΔΜΗΕ, ώστε να αξιοποιηθεί από τον Διαχειριστή, όποτε εκείνος κρίνει ότι είναι απαραίτητο ή ότι είναι κατάλληλες οι συνθήκες. Έτσι, ο ΑΔΜΗΕ θα προχωρήσει σε διαγωνισμό όταν κρίνει πως χρειάζεται να τεθεί σε καθεστώς εφεδρείας θερμοηλεκτρική ισχύς (και εφόσον υπάρχει τέτοια πρόθεση από ηλεκτροπαραγωγούς, για παράδειγμα από τη ΔΕΗ), αποζημιώνοντας λιγνιτικές μονάδες και δυνητικά σταθμούς φυσικού αερίου, οι οποίοι με αυτό τον τρόπο θα τεθούν οριστικά εκτός αγοράς, καθώς δεν θα μπορούν να επανέλθουν σε κανονική εμπορική λειτουργία.

Η επισήμανση αυτή έχει τη σημασία της, καθώς σήμερα, εάν υποθέσουμε ότι έμπαινε σε λειτουργία ένας μηχανισμός στρατηγικών εφεδρειών, εκτιμάται ότι δεν θα υπήρχε ενδιαφέρον αξιοποίησης, αφού οι λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ δουλεύουν στο φουλ παράγοντας σημαντικά κέρδη, σε αντίθεση με ότι συνέβαινε πριν την εκτόξευση των τιμών του φυσικού αερίου.