Τι προβλέπει το «Affordable Energy Action Plan» της Κομισιόν για την άμεση μείωση των λογαριασμών ρεύματος – Παρεμβάσεις σε κόστη δικτύου, φόρους και αλλαγή προμηθευτή

Προσαρμογή στα κόστη δικτύου, αλλαγές στη φορολόγηση της ενέργειας με συστάσεις απομείωσης των φόρων και μέτρα για την άρση των εμποδίων στο «switching» περιλαμβάνει το προσχέδιο του «Σχεδίου Δράσης για την Προσιτή Ενέργεια» που διέρρευσε και πρόκειται να ανακοινώσει επίσημα η Κομισιόν την επόμενη εβδομάδα στις 26 Φεβρουαρίου.

Τα παραπάνω συνθέτουν τα μέτρα για την μείωση των λογαριασμών ρεύματος, όπως αναλύονται στο σχετικό κείμενο με την Κομισιόν, εφόσον ισχύσουν τα όσα αναφέρονται στο προσχέδιο, να προχωρά σε περαιτέρω εξειδίκευση των μέτρων μέσα στους επόμενους μήνες. Η προσέγγιση της Κομισιόν εκκινεί από τα συστατικά μέρη ενός λογαριασμού ρεύματος που αφορούν τα κόστη δικτύου και συστήματος, την φορολόγηση και τα κόστη προμήθειας, συνυπολογίζοντας την επίδραση των τιμών φυσικού αερίου στην διαμόρφωση των τιμών στη λιανική ρεύματος.

Από την πλευρά της, η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι τα κόστη διαχείρισης του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ βαίνουν αυξανόμενα, ωστόσο, εκτιμά ότι η προσαρμογή των χρεώσεων δικτύου σε μια κατεύθυνση κινητροδότησης που θα επιτρέπει την ενσωμάτωση περισσότερης φθηνής πράσινης ενέργειας δύναται να λειτουργήσει ευεργετικά ως προς τον τελικό στόχο της μείωσης των λογαριασμών.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η Κομισιόν επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι οι χρεώσεις δικτύου που προάγουν την αποτελεσματικότητα του συστήματος και την χρήση της χαμηλού κόστους πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσαν γρήγορα να μειώσουν το συνολικό κόστος λειτουργίας του δικτύου, να μειώσουν τις ανάγκες για επενδύσεις δικτύου και να περιορίσουν το σκέλος των χρεώσεων δικτύου στο λογαριασμό ρεύματος. Υπό αυτό το πρίσμα, η Κομισιόν σχεδιάζει νέες μεθοδολογίες για τις χρεώσεις δικτύου που θα δίνουν κίνητρα στη χρήση της ευελιξίας, διατηρώντας παράλληλα την κινητροδότηση για επενδύσεις στο δίκτυο και τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Αυτό θα επιτρέψει στους χρήστες των δικτύων να προσαρμόσουν ή να μετατοπίσουν την χρήση της ενέργειας προς τις ώρες και τα μέρη με τις φθηνότερες πηγές ενέργειας και σε χρόνο που είναι ο πιο αποτελεσματικός για το σύνολο του συστήματος.

Μάλιστα, σημειώνεται ότι αν απαιτηθεί, η Κομισιόν προτίθεται να θεσπίσει δεσμευτικά μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Επιπρόσθετα αναφέρεται ότι τα κράτη μέλη μπορούν να κάνουν χρήση πόρων από τον κρατικό προϋπολογισμό τους για να μειώσουν τα κόστη δικτύου σε συμμόρφωση με τις προβλέψεις του κοινοτικού δικαίου για τις κρατικές ενισχύσεις και τον ανταγωνισμό. Το εν λόγω «πακέτο» μέτρων αναμένεται να παρουσιαστεί το δεύτερο τρίμηνο του 2025.

Ως προς το αποτέλεσμα των παραπάνω μέτρων, όπως αναφέρεται σχετικά στο προσχέδιο της Κομισιόν, η προώθηση της ευελιξίας (flexibility) θα μειώσει τις αιχμές της ζήτησης καθώς επίσης τα κόστη συστήματος και τις συνολικές απαιτούμενες επενδύσεις στα δίκτυα. Σε κάθε περίπτωση, η πρόθεση της Κομισιόν, όπως προκύπτει από το κείμενο, είναι να αποφευχθεί μια ανεξέλεγκτη αύξηση στα κόστη δικτύου που διαφορετικά δύναται να κορυφωθούν σημαντικά με ορίζοντα το 2030.

Στο μικροσκόπιο οι φόροι στους λογαριασμούς

Η δεύτερη παρέμβαση για την μείωση των λογαριασμών ρεύματος αφορά τους φόρους και τις λοιπές χρεώσεις που βαραίνουν τα τιμολόγια με σαφή στόχευση να περιοριστούν σημαντικά, όπως έγραψε σε πρόσφατο ρεπορτάζ το energypress.

Μάλιστα, το κείμενο της Κομισιόν κάνει ειδική αναφορά σε μια σειρά παραδείγματα χωρών ανά την Ευρώπη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αφενός να υπάρξουν γενναίες μειώσεις και αφετέρου να εξεταστεί διεξοδικότερα η αποσύνδεση ορισμένων φόρων και χρεώσεων από τους λογαριασμούς ρεύματος, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της Ολλανδίας που μειώθηκαν σημαντικά οι περιβαλλοντικοί φόροι και χρεώσεις ή οι αντίστοιχες υπέρ των ΑΠΕ (βλέπε ΕΤΜΕΑΡ στην ελληνική περίπτωση).

Οι παρεμβάσεις με τίτλο «Μικρότερη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας και αφαίρεση επιβαρύνσεων μη ενεργειακού περιεχομένου από τους λογαριασμούς» περιλαμβάνει την αναθεώρηση της οδηγίας για την Φορολόγηση της Ενέργειας, την προτροπή προς τα κράτη-μέλη να μειώσουν τους εθνικούς φόρους και χρεώσεις (βλέπε ΦΠΑ) και μεταφορά των «άσχετων» χρεώσεων προς επιβάρυνση του γενικού προϋπολογισμού.

Επιπρόσθετα, η Κομισιόν θα εκδώσει σύσταση (recommendation) προς τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν με την οδηγία της Ενεργειακής Φορολόγησης (Energy Taxation directive) στο πως αποτελεσματικά θα μειώσουν τους φόρους, εξετάζοντας παράλληλα την πιθανότητα εκμηδένισής τους στην περίπτωση των ενεργοβόρων βιομηχανιών και των νοικοκυριών. Η εξειδίκευση των μέτρων με την αναθεώρηση της Οδηγίας για την Φορολόγηση της Ενέργειας αναμένεται μέσα στο 2025.

Αλλαγή προμηθευτή

Τέλος, η Κομισιόν κάνει ειδική αναφορά στο καθεστώς αλλαγής προμηθευτή, εστιάζοντας στην διαμόρφωση δυνατοτήτων ώστε ελεύθερα οι καταναλωτές να μπορούν ανά πάσα ώρα και στιγμή να επιλέξουν και να μεταβούν σε φθηνότερο προμηθευτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, το 73% των ευρωπαϊκών νοικοκυριών έχει επιλέγει σταθερή τιμολόγηση, ενώ ανάλογα «μεγέθη» επικρατούν και στην περίπτωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Τα μέτρα θα εξειδικευτούν με το «Ενεργειακό Πακέτο Πολιτών» (Citizens Energy Package) που θα ανακοινωθεί το τρίτο τρίμηνο του 2025.

Σε μια συνολικότερη εκτίμηση για το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τις αιτίες που το έχουν οδηγήσει στα τρέχοντα υψηλά επίπεδα, η Κομισιόν επισημαίνει ως παράγοντες τις χονδρεμπορικές αγορές υπό την «επήρεια» σειράς παραγόντων όπως οι συνθήκες προσφοράς και ζήτησης, το ενεργειακό μίγμα, οι διασυνδέσεις, ο ανταγωνισμός, οι καιρικές και γεωπολιτικές συνθήκες καθώς και ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους προμηθευτές στη λιανική αγορά. Σημειώνει δε πως «Οι εν λόγω παράγοντες εξηγούν τις δομικές αλλαγές στο ενεργειακό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης».