Τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις επιδικάζουν τόκους υπερημερίας σε παραγωγούς ΑΠΕ: Οι νεότερες εξελίξεις

Εκδόθηκαν πρόσφατα από αρμόδια πολιτικά δικαστήρια δικαστικές αποφάσεις που επιδικάζουν τελεσίδικα υπέρ των παραγωγών ΑΠΕ οφειλόμενους τόκους υπερημερίας λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων του ΔΑΠΕΕΠ και του ΔΕΔΔΗΕ (στο ΜΔΝ αντιστοίχως) στην εξόφληση των τιμολογίων πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας.

    Η αξίωση των Παραγωγών ΑΠΕ στηρίζεται σε ρητές διατάξεις των Συμβάσεων Πώλησης που οι παραγωγοί έχουν συνάψει με τους αρμόδιους Διαχειριστές, στις οποίες προβλέπεται ότι ο ΔΑΠΕΕΠ (ή ο ΔΕΔΔΗΕ αντιστοίχως) οφείλει να εξοφλεί κάθε τιμολόγιο εντός προθεσμίας 20 ημερών από την επομένη της παράδοσής του, αλλιώς, μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής, οφείλονται τόκοι υπερημερίας. Τα διεκδικούμενα μάλιστα ποσά δεν είναι αμελητέα, λαμβάνοντας υπόψη τις κατά καιρούς πολύμηνες, ιδίως κατά το παρελθόν, καθυστερήσεις, οι οποίες ενίοτε υπερέβαιναν ακόμη και τους έξι μήνες. 

    Το βασικό επιχείρημα που προβάλλεται για τη «δικαιολόγηση» των καθυστερήσεων στις πληρωμές, ήτοι ότι αυτές «οφείλονται στο κατά καιρούς έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού», μάλλον δεν φαίνεται συνεπές, καθότι και επί πλεονασματικού, κατά καιρούς, ΕΛΑΠΕ, ο Διαχειριστής ουδέποτε κατέβαλλε αυτοβούλως οφειλομένους τόκους υπερημερίας για στο παρελθόν παρανόμως και αντισυμβατικώς καθυστερημένες του πληρωμές. Επιπλέον, κατά παγία τακτική δεν συμμορφώνεται και με προσωρινά εκτελεστές δικαστικές αποφάσεις που επιδικάζουν τόκους υπερημερίας, οδηγώντας τους παραγωγούς στη μοναδική νόμιμη διέξοδο της επιβολής κατασχέσεων για την εκτέλεση των εκδοθεισών δικαστικών αποφάσεων. Η εξ αντικειμένου στόχευση συνεπώς συνίσταται στο να καταστούν κενοί νομικού περιεχομένου και δεσμευτικότητας οι αντίστοιχοι συμβατικοί όροι περί οφειλής τόκων υπερημερίας από τους Διαχειριστές με ό,τι τούτο συνεπάγεται για την ασφάλεια δικαίου και τη θεσμική σοβαρότητα της ελληνικής ενεργειακής αγοράς. 

    Το κύριο στρατήγημα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί ΑΠΕ συνίσταται στην εναλλαγή των νομικών εκτιμήσεων του αντιδίκου τους για την ίδια του τη νομική φύση (!), γεγονός που μάλλον ξενίζει ως νομική στρατηγική ενός θεσμικού φορέα της ενεργειακής αγοράς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι εκκρεμής σημαντική δίκη ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, στο πλαίσιο της οποίας ο αρμόδιος Διαχειριστής άλλη τοποθέτηση υιοθετούσε στην αρχή και διαμετρικώς αντίθετη σε μεταγενέστερη στάση της ίδιας δίκης σε σχέση με το αν ο ίδιος αυτοπροσδιορίζεται ως δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση και, συνεπεία αυτού, για τη φύση της ένδικης διαφοράς. 

    Παρά το σαφές του επιδιωκόμενου αποτελέσματος του εν λόγω forum shopping, ήτοι την επίτευξη κόπωσης σε κάθε επιμέρους παραγωγό ΑΠΕ που θα τον οδηγήσει στην οικειοθελή απεμπόληση της εννόμου προστασίας δικαιωμάτων του, στον τελευταίο επαφίεται η προάσπιση της νομικής και οικονομικής αξίας της συμβάσεώς του. Τούτο διότι η νομική αξίωση καταβολής των οφειλομένων τόκων υπερημερίας προς τους Παραγωγούς ΑΠΕ δεν συνδέεται μόνο με τη διεκδίκηση των ad hoc οφειλομένων ποσών, αλλά με το κρισιμότατο ζήτημα της προάσπισης της νομικής δεσμευτικότητας των συμβάσεων πώλησης που έχουν συνάψει και των σαφών όρων που αυτές περιλαμβάνουν. To ρητορικό ερώτημα είναι μάλλον σαφές: αν οι περί οφειλής τόκων υπερημερίας συμβατικοί όροι καταστρατηγούνται κατά το δοκούν, τί κωλύει αύριο η καταστρατήγηση αυτή να επεκταθεί και σε άλλες συμβατικές προβλέψεις; 

    Η νομική προστασία επί του θέματος απαιτεί συνδυαστικές νομικές ενέργειες και την κατάλληλη προετοιμασία σε αποδεικτικό επίπεδο, ενώ παράλληλα προϋποθέτει την τήρηση αυστηρών δικονομικών όρων για την ευδοκίμησή της. Το διακύβευμα είναι εντούτοις μείζον και, ως προελέχθη, σχετίζεται με την ίδια την ύπαρξη συμβατικής κατοχύρωσης της επενδυτικής δραστηριότητας των παραγωγών, ανάγκη που υφίσταται για κάθε ηλεκτροπαραγωγό και όχι μόνο τους παραγωγούς ΑΠΕ.

Επιμέλεια: «Μεταξάς & Συνεργάτες – Δικηγόροι & Νομικοί Σύμβουλοι» (www.metaxaslaw.gr)