Τα μηνύματα από Αθήνα και Λευκωσία σε Γιόργκενσεν ότι η ΕΕ πρέπει να στηρίξει πιο ενεργά τον GSI - Το σενάριο παρέμβασης της φον ντερ Λάιεν

Tο ενδεχόμενο παρέμβασης της Κομισιόν για το καλώδιο σε ανώτατο επίπεδο, από την ίδια την φον ντερ Λάιεν, εφόσον δεν καταστεί εφικτό αυτό να ξεμπλοκάρει και συνεχιστεί το αδιέξοδο, διακινείται ως σενάριο τις τελευταίες ώρες και ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις πως Αθήνα και Λευκωσία κατέληξαν χθες σε συγκεκριμένα βήματα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες για τα όσα διαμείφθηκαν κατά τη χθεσινή πρώτη συνάντηση (θα επαναληφθεί τις επόμενες εβδομάδες) των υπουργών Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου, Σταύρου Παπασταύρου και Γιώργου Παπαναστασίου με τον Επίτροπο Γιόργκενσεν, ο τελευταίος κάλεσε τους εμπλεκόμενους να ξεκαθαρίσουν αν θέλουν ή όχι το έργο και εφόσον το στηρίζουν, να το αποδείξουν εμπράκτως.

Στο κρίσιμο ωστόσο ερώτημα κατά πόσο η συνάντηση των τριών κατέληξε σε συγκεκριμένες αποφάσεις που θα οδηγήσουν σε άρση του αδιεξόδου, φαίνεται ότι υπάρχει διαφορετική ανάγνωση, με κυπριακά δημοσιεύματα να κάνουν λόγο για συμφωνία με μετρήσιμα βήματα που θα ξεκλειδώσουν το έργο, κάτι που δεν επιβεβαιώνεται από πηγές του ΥΠΕΝ.

Σύμφωνα με την Καθημερινή της Κύπρου η μεν Λευκωσία συμφώνησε να αποδεσμεύσει τα 25 εκατ της πρώτης δόσης, η δε, Αθήνα, να προχωρήσει στην έκδοση NAVTEX για να συνεχιστούν οι έρευνες, κάτι που δεν φαίνεται να επαληθεύεται από την ελληνική πλευρά.

Με βάση την εικόνα που μεταφέρουν πηγές του ΥΠΕΝ, η συζήτηση ήταν ενημερωτική, χωρίς να καταλήξει σε κάποια συμφωνία και ειδικά σε συγκεκριμένα βήματα, με τον Επίτροπο να θέτει το ερώτημα στον κ. Παπαναστασίου κατά πόσο η Λευκωσία πιστεύει στο έργο και τι προτίθεται να κάνει για να αποδείξει ότι δεν το αμφισβητεί.

Σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, ο κ. Γιόργκενσεν, φέρνοντας στο τραπέζι τα δύο μέρη, επιχείρησε να ξεκαθαρίσει τη συνεχιζόμενη αμφισβήτηση για το καλώδιο και να γεφυρώσει τις διαφορές στο τεχνικό επίπεδο, χωρίς ωστόσο οι δύο πλευρές να δεσμευτούν σε συγκεκριμένες αποφάσεις που θα βγάλουν το έργο από το τέλμα. Το δείχνει άλλωστε και το γεγονός ότι τις επόμενες εβδομάδες θα ακολουθήσει νέα τριμερής συνάντηση για το θέμα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι αμφότεροι οι υπουργοί επισήμαναν στον Επίτροπο πως η Κομισιόν πρέπει να στηρίξει το έργο πολύ πιο ενεργά απ’ ότι μέχρι σήμερα, όχι μόνο επειδή το χρηματοδοτεί με το μεγαλύτερο ποσό που έχει ποτέ δώσει για διασύνδεση (657 εκατ ευρώ), αλλά και γιατί το έχει συμπεριλάβει στους οκτώ πιο κρίσιμους ευρωπαικούς ενεργειακούς διαδρόμους.

Το σενάριο της φον ντερ Λάιεν

Στη κατεύθυνση αυτή εντάσσεται και το σενάριο ότι εφόσον δεν καταστεί εφικτό να ξεμπλοκάρει η υπόθεση, η συζήτηση θα πάει ακόμη πιο ψηλά, σε επίπεδο φον ντερ Λάινεν. Αν και τα παραπάνω βρίσκονται στη σφαίρα της σεναριολογίας, τα συντηρούν τόσο κάποιες προ ημερών διαρροές από την ελληνική και τη κυπριακή πλευρά, όσο και μια χθεσινή δήλωση του Επιτρόπου Γιόργκενσεν, πριν τη συνάντηση με τους δύο υπουργούς, όταν ερωτήθηκε για το καλώδιο κατά τη συνέντευξη Τύπου για την Κλιματική Πολιτική της ΕΕ.

«Η συνάντηση δεν έχει γίνει (σσ: με τους κ.κ. Παπασταύρου και Παπαναστασίου), το έργο είναι μεγάλης σημασίας για την ΕΕ και παραμένει έτσι. Εργάζομαι προσωπικά και είμαι αφοσιωμένος σε αυτό, όπως και η Πρόεδρος. Θα σας κρατάμε ενήμερους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στη πραγματικότητα, ο λόγος που η Κομισιόν ασχολείται για πρώτη φορά σε τόσο υψηλό επίπεδο με το θέμα, είναι γιατί βλέπει το αδιέξοδο για ένα έργο που χρηματοδοτεί με 657 εκατ ευρώ (το υψηλότερο ποσό που έχει ποτέ δώσει για παρόμοιο project το Connecting Europe Facility), όσο και γιατί ίδια η φον ντερ Λάιεν το συμπεριέλαβε το Σεπτέμβριο ως ένα από τα οκτώ πιο κρίσιμα έργα διασυνδέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, το ενδεχόμενο ματαίωσης του έργου εκθέτει πολιτικά και την ίδια όταν μόλις πριν ένα μήνα παρουσίαζε την πρωτοβουλία «Energy Highways»,, ενέτασσε το GSI στις πλέον κρίσιμες ενεργειακές λεωφόρους και δεσμευόταν ότι θα δουλέψει προσωπικά για να αφαιρέσει τα εμπόδια από κάθε μια από αυτές.

Η αναγνώριση των μέχρι τώρα δαπανών

Ακόμη όμως και στο σενάριο που υπάρξει εμπλοκή σε τόσο υψηλό επίπεδο, ουδείς διασφαλίζει πως θα βρεθεί η «χρυσή τομή».

Τα θέματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές είναι πολλά, και ακόμη και αν η κυπριακή πλευρά δεχτεί να αποδεσμεύσει τα 25 εκατ. ευρώ της πρώτης δόσης, το ερώτημα είναι κατά πόσο η Αθήνα θα συμφωνήσει να προβεί σε έκδοση NAVTEX, χωρίς να έχει πρώτα διασφαλίσει ότι η Λευκωσία αναγνωρίζει το σύνολο των μέχρι τώρα δαπανών (251 εκατ). Και ότι επομένως θα καταβάλει το 50% όπως προβλέπει η σχετική διακρατική συμφωνία, αν πράγματι ακυρωθεί το έργο λόγω «γεωπολιτικού ρίσκου», όπως αποκαλείται εδώ και καιρό η τουρκική απειλή.

Σε αυτή τη κατεύθυνση, είναι βέβαιο ότι ο κ. Παπασταύρου επανέλαβε στον Επίτροπο τη θέση της Αθήνας πως οι έρευνες θα ξεκινήσουν μόνο εφόσον η Λευκωσία επιλύσει τα πολλά ανοικτά θέματα και ότι έθεσε στο τραπέζι όλη τη βεντάλια των εκκρεμοτήτων, με βασικότερο την αναγνώριση από τη ΡΑΕΚ του συνόλου των βεβαιωμένων έως σήμερα επενδυτικών δαπανών του ΑΔΜΗΕ.

Σημειωτέον ότι το νήμα με τα τεχνικά ζητήματα πρόκειται να ξαναπιάσουν σήμερα η ΡΑΑΕΥ, η ΡΑΕΚ και ο ΑΔΜΗΕ, σε προγραμματισμένη σύσκεψη υπό τον υφυπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο.

Η τοποθέτηση Μητσοτάκη

Στο εξαιρετικά σύνθετο αυτό θέμα του καλωδίου αναφέρθηκε χθες από τη Βουλή και ο Πρωθυπουργός, που χαρακτήρισε «εξαιρετική» τη σχέση του με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ παράλληλα κάλυψε πλήρως τον ΑΔΜΗΕ ως προς τη συζήτηση περί μη βιωσιμότητας του έργου που έχει ανοίξει από τη κυπριακή πλευρά με τις δηλώσεις Κεραυνού.

«Τους τελευταίους μήνες τέθηκαν από κυπριακής πλευράς ζητήματα που αφορούν την οικονομοτεχνική βιωσιμότητα του έργου. Και σε απόλυτη συνεννόηση με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, έχουμε χαράξει έναν οδικό χάρτη για το πώς θα μπορούν να ξεπεραστούν αυτά τα εμπόδια. Διότι, όπως καταλαβαίνετε, όταν εγείρονται τέτοια ζητήματα και ο φορέας του έργου, ο ΑΔΜΗΕ, θα πρέπει να απαντήσει σε κάποιες ερωτήσεις. Είναι εισηγμένη εταιρεία στο Χρηματιστήριο, δεν γίνεται αυτή τη στιγμή να χρηματοδοτείται ένα έργο το οποίο μπορεί κάποιοι να πιστεύουν ότι δεν είναι οικονομικά, το τονίζω, βιώσιμο», ανέφερε ο Πρωθυπουργός.

Το call της Nexans

Σε ένα άλλο μέτωπο, αυτό της γαλλικής Nexans, θεωρείται βέβαιο ότι το καλώδιο θα αποτελέσει ένα από τα θέματα για τα οποία θα ερωτηθεί την επόμενη Πέμπτη 23 Οκτωβρίου από τους αναλυτές ο νέος CEO Julien Hueber κατά το προγραμματισμένο call για τα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου.

Ειδικά μετά το προ ημερών δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Les Echos, που επικαλούμενη τη BNP Paribas Exane, ανέφερε ότι ένα πιθανό ναυάγιο του GSI θα μπορούσε να διαγράψει έως και το 6% των λειτουργικών κερδών (EBIT) της Nexans.

Κατά την BNP, τυχόν ματαίωση του έργου θα άφηνε το γαλλικό όμιλο με ένα τεράστιο απόθεμα καλωδίων και θα προκαλούσε σημαντική επιβράδυνση στην αύξηση των κερδών από το 2026. Ο οίκος μάλιστα υποβάθμισε τη μετοχή της Nexans, επικαλούμενος τα ρίσκα που απορρέουν τόσο από τις πολιτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, όσο και από τα χρηματοδοτικά εμπόδια που εξακολουθούν να βαραίνουν το έργο.

Στο ερώτημα επομένως κατά πόσο η νέα διοίκηση θα ακολουθήσει διαφορετική γραμμή από την προηγούμενη, άνθρωποι με γνώση των διαδικασιών εκτιμούν ότι ακόμη και αν το θέλει ο καινούργιος CEO, η απεμπλοκή από το καλώδιο μόνο εύκολη δεν είναι.

Το πιθανότερο είναι ότι το μέγεθος του συμβολαίου των 1,2 δισ ευρώ, δεν του αφήνει άλλη επιλογή, και ο κ. Hueber θα τηρήσει παρόμοια στάση με αυτή του προκατόχου του Christopher Guérin, δηλαδή αυτή της «υπομονής».