Συζήτηση για το μονοπώλιο των ΕΠΑ με διοργανωτή τον Έτινγκερ

Το ενδιαφέρον για την αγορά του φυσικού αερίου και τις αλλαγές που ζητά η τρόικα με άνοιγμα των περιοχών όπου σήμερα δραστηριοποιούνται αποκλειστικά οι ΕΠΑ, επικεντρώνεται σήμερα στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αθήνα. Εκεί διοργανώνεται σύμφωνα με πληροφορίες του EnergyPress συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με διοργανωτή την Ε.Ε. με θέμα ακριβώς τη «μεταρρύθμιση των εταιρειών παροχής αερίου». Μάλιστα η συζήτηση αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να ζητήθηκε από τον ίδιο τον Επίτροπο κατά την πρόσφατη επίσκεψη που είχε στην Αθήνα τον περασμένο μήνα, όταν και έθεσε εκ νέου θέμα ανοίγματος της αγοράς αερίου στην προμήθεια. Τότε, η απάντηση που δόθηκε από αρμόδιους φορείς προς τον Επίτροπο ήταν ότι η ελληνική αγορά έχει συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες και εκκρεμή θέματα. Από την πλευρά του ο κ. Έτινγκερ απάντησε ότι είναι έτοιμος να ακούσει και τις απόψεις αυτές, προτού η τρόικα και το τεχνικό της κλιμάκιο για την ενέργεια, διαμορφώσουν την τελική θέση για το άνοιγμα της αγοράς.

Κεντρικό ζητούμενο πάντως για την ελληνική πλευρά είναι εφόσον υπάρξουν αλλαγές, αυτές αφενός να είναι συμβατές με το νέο μοντέλο αγοράς που βρίσκεται υπό διαμόρφωση σε κεντρικό επίπεδο στις Βρυξέλλες, και αφετέρου να υπάρξει ένα συγκεκριμένο μεταβατικό διάστημα ώστε να μην βρεθούν προ τετελεσμένων οι μέτοχοι των εταιρειών παροχής αερίου. Θυμίζουμε ότι στις επαφές που έχουν προηγηθεί έχει καταστεί σαφές από την πλευρά των ιδιωτών επενδυτών (Eni, Shell) ότι θα ζητηθούν αποζημιώσεις σε περίπτωση αλλαγής του καθεστώτος που διέπει τη λειτουργία των ΕΠΑ.

Στον αντίποδα βεβαίως το πιο ισχυρό επιχείρημα που υπάρχει από πλευράς της Κομισιόν είναι ότι υπάρχει σημαντική διαφορά στην τιμή του φυσικού αερίου για τους τελικούς καταναλωτές σε σχέση με τις τιμές στην Ευρώπη. Και σε αυτό μπορεί εν μέρει να ευθύνεται το υψηλό κόστος αγοράς του αερίου από τον βασικό προμηθευτή (Gazprom) υπάρχουν όμως και άλλα ζητήματα, όπως τα υψηλά περιθώρια κέρδους, η υψηλή φορολογία, ακόμη και το μείγμα του αερίου με το οποίο τιμολογούνται οι ΕΠΑ από τη ΔΕΠΑ, χωρίς να έχουν κίνητρο να αναζητήσουν χαμηλότερες τιμές αφού το δικό τους περιθώριο είναι σταθερό. Επίσης υπάρχουν ανοιχτά θέματα σε σχέση με τις επενδύσεις και τις αποσβέσεις, που δεν έχουν αποτιμηθεί μέχρι στιγμής σε θεσμικό επίπεδο, ώστε να διαπιστωθεί εάν πράγματι δικαιολογούνται τα τόσο υψηλά περιθώρια των εταιρειών προμήθειας (σε σχέση με αντίστοιχες εταιρείες της Ευρώπης τα περιθώρια είναι έως και 300% μεγαλύτερα).

Το πρόβλημα φέρεται να έχει γίνει ακόμη οξύτερο μετά και τις αντιδράσεις των οργανωμένων βιομηχανικών καταναλωτών ενέργειας, οι οποίοι είδαν ότι με την προωθούμενη σύσταση των νέων ΕΠΑ, εταιρείες που προμηθεύονταν αέριο απευθείας από τη ΔΕΠΑ με καλύτερες τιμές, θα οδηγούνταν αναγκαστικά στις νέες εταιρείες παροχής με σημαντικά υψηλότερες τιμές. Μια τέτοια εξέλιξη, ιδιαίτερα υπό τις παρούσες συνθήκες κρίσης, θα ήταν καταστροφική για σημαντικό αριθμό παραγωγικών εταιρειών σε κρίσιμες περιοχές όπως ο βιομηχανικός σχηματισμός των Οινοφύτων ή σε περιοχές της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, εκτιμούν κύκλοι της βιομηχανίας.

Στη σημερινή συνάντηση σύμφωνα με πληροφορίες του EnergyPress θα παραστούν φορείς της αγοράς, εκπρόσωποι της ΔΕΠΑ και της ΕΠΑ, της ΡΑΕ και των καταναλωτών ενώ από την πλευρά του ο κ. Έτινγκερ έχει καταστήσει σαφές ότι η πρόθεση της Επιτροπής είναι να προχωρήσει η μεταρρύθμιση, με στόχο να οδηγηθεί η ελληνική αγορά σε μείωση των τιμών για τον τελικό καταναλωτή, είτε πρόκειται για νοικοκυριά είτε για μεγάλες βιομηχανίες.

Υπενθυμίζεται τέλος ότι η τρόικα τους προηγούμενους μήνες, αφού διαπίστωσε ότι υπάρχει πρόβλημα στην ελληνική αγορά προμήθειας, είχε προτείνει τα εξής:

Εν κατακλείδι η τρόικα προτείνει :

1. Την παύση με άμεση ισχύ της αποκλειστικής παραχώρησης για τις νέες ΕΠΑ που βασίζεται στο ισχύον μοντέλο των εν λειτουργία ΕΠΑ

2. Την τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας προκειμένου να εφαρμοστεί το κανονικό μοντέλο της ΕΕ για παράδειγμα οι κανόνες που ισχύουν για τις δραστηριότητες προμήθειας και διανομής που προέρχονται από την τρίτη οδηγία για το φυσικό αέριο (π.χ. διαχωρισμό, τον καθορισμό των τελών, τη ρυθμιστική εποπτεία) και να καταστήσει όλους τους πελάτες των ΕΠΑ επιλέξιμους. Οι τροποποιήσεις θα πρέπει να έχουν άμεση επίδραση σε περιοχές όπου δεν έχουν χορηγηθεί παραχωρήσεις ΕΠΑ

3. Αναδιοργάνωση των υφιστάμενων ΕΠΑ, προκειμένου να διαχωρίσουν τις δραστηριότητες προμήθειας  και δικτύου. Η επαναδιαπραγμάτευση των υφιστάμενων παραχωρήσεων ΕΡΑ θα πρέπει να γίνει με σεβασμό των νόμιμων προσδοκιών των σημερινών μετόχων των ΕΠΑ. Οι καταναλωτές σε περιοχές όπου χορηγήθηκαν παραχωρήσεις σε ΕΠΑ θα γίνουν επιλέξιμοι μόλις ολοκληρωθεί η επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων, αλλά όχι αργότερα από το 2016

4. Ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τώρα που οι προηγούμενες παρεκκλίσεις που χορηγήθηκαν θα λήξουν το αργότερο έως το 2016.