Stratfor: Ίσως αποφευχθεί η υπερβολική άνοδος των ενεργειακών τιμών τον εφετινό χειμώνα, αλλά η αγορά θα έχει έντονες διακυμάνσεις – Οι προβλέψεις για τις τιμές

Η Ευρώπη αναμένεται να αποφύγει μια υπερβολική άνοδο στις τιμές της ενέργειας αυτόν τον χειμώνα χάρη στην υψηλή αποθήκευση και τη χαμηλότερη κατανάλωση, ωστόσο η λεπτή ισορροπία προσφοράς και ζήτησης αφήνει την αγορά εξαιρετικά ευάλωτη σε έντονες διακυμάνσεις.

Σε ανάλυσή του το Stratfor θυμίζει ότι στις  14 Σεπτεμβρίου, οι εργαζόμενοι στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου της Chevron, στην πολιτεία της Δυτικής Αυστραλίας άρχισαν να κλιμακώνουν τη δράση τους και απείλησαν με κλιμάκωση τις "επόμενες ημέρες και εβδομάδες".

Οι απεργιακές κινητοποιήσεις στα δύο εργοστάσια, τα οποία μαζί αντιπροσωπεύουν το 5%-7% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πλήρη διακοπή της λειτουργίας ή σε πολύωρες διακοπές για έως και δύο εβδομάδες.

Ανησυχία στην αγορά

Μετά τη δημοσιοποίηση της είδησης καταγράφηκε έντονη αστάθεια στις ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας, καθώς οποιαδήποτε παρατεταμένη απεργία στις εγκαταστάσεις θα μπορούσε να αφαιρέσει προσωρινά περίπου 1 εκατομμύριο τόνους LNG από την παγκόσμια αγορά, αναγκάζοντας τους Ασιάτες αγοραστές να εντείνουν τον ανταγωνισμό με την Ευρώπη στην παγκόσμια αγορά spot.

Παράλληλα, η εποχική συντήρηση της υποδομής φυσικού αερίου της Νορβηγίας συνεχίζει να παρουσιάζει καθυστερήσεις σε πολλά βασικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου του γιγαντιαίου κοιτάσματος Troll, πράγμα που σημαίνει ότι οι ήδη χαμηλότερες από το συνηθισμένο εξαγωγές θα παραμείνουν υποτονικές για περισσότερο από το αναμενόμενο.

Στο Τέξας

Ωστόσο, οι εργασίες στο εργοστάσιο Freeport LNG στο Τέξας (το οποίο αντιπροσωπεύει το 20% των εξαγωγών LNG των ΗΠΑ και περίπου το 5% της παγκόσμιας προσφοράς) ξεκίνησαν ξανά στις 14 Σεπτεμβρίου μετά από μια απρογραμμάτιστη διακοπή λειτουργίας την προηγούμενη εβδομάδα, αποτρέποντας ένα ράλι τιμών. Στην πραγματικότητα, οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου μειώθηκαν κατά 3,5% στις ενδοημερήσιες συναλλαγές μετά την είδηση, αντισταθμίζοντας τις ανησυχίες των εμπόρων για τις διακοπές εφοδιασμού στην Αυστραλία και τη Νορβηγία.

Διαμεσολάβηση

Οι εργαζόμενοι ξεκίνησαν κινητοποιήσεις στα εργοστάσια της Chevron στις 8 Σεπτεμβρίου και μέχρι στιγμής οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των συνδικάτων και εταιρείας για τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας έχουν καταλήξει σε αδιέξοδο.

Η ρυθμιστική αρχή της Αυστραλίας αναμένεται να ξεκινήσει μεσολαβητικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Chevron και των εργατικών συνδικάτων στις 22 Σεπτεμβρίου, κάτι που θα μπορούσε να τερματίσει το αδιέξοδο νωρίτερα από το αναμενόμενο. Παρόμοια αιτήματα υπέβαλαν και τα συνδικάτα της αυστραλιανής ενεργειακής εταιρείας Woodside's North West Shelf LNG, αλλά η απεργία απετράπη καθώς οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία στις 24 Αυγούστου.

Η Νορβηγία έχει γίνει ο βασικός πάροχος φυσικού αερίου της Ευρώπης, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού η Ρωσία περιόρισε σημαντικά τις προμήθειες στην ήπειρο μετά την εισβολή της στην Ουκρανία.

Ο ευρωπαϊκός δείκτης αναφοράς φυσικού αερίου, το ολλανδικό TTF υποχώρησε στα 35,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh) (11,2 $ MMBtu) στις 14 Σεπτεμβρίου, αντισταθμίζοντας τα κέρδη της προηγούμενης ημέρας. Από τις 18 Σεπτεμβρίου οι τιμές παραμένουν σταθερές στα 36,5 ευρώ ανά MWh.

Τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη

Όπως υπογραμμίζει στην ίδια ανάλυσή του το Stratfor, οι πρόσφατες προσπάθειες της Ευρώπης να μειώσει τη ζήτηση και να αυξήσει την προσφορά σταθεροποίησαν τις τιμές της ενέργειας. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα μείωσε την ποσότητα φυσικού αερίου που διοχέτευε στην Ευρώπη κατά δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, αλλά η έλλειψη υποδομής και τα διάφορα υλικοτεχνικά εμπόδια κατέστησαν δύσκολη την αναδρομολόγηση αυτού του αερίου σε άλλους αγοραστές.

 Ως αποτέλεσμα, η συνολική παγκόσμια προσφορά φυσικού αερίου μειώθηκε την ίδια στιγμή που η Ευρώπη αύξησε μαζικά τις εισαγωγές παγκόσμιου LNG για να αντικαταστήσει τις ποσότητες φυσικού αερίου από τον ρωσικό αγωγό, καθιστώντας την αγορά εξαιρετικά στενή και προκαλώντας την εκτίναξη των τιμών.

Αυξημένη ζήτηση

Η ανάγκη της Ευρώπης για φυσικό αέριο ήταν ιδιαίτερα έντονη εν μέσω χαμηλών αποθεμάτων αποθήκευσης πριν από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης τον περασμένο Οκτώβριο.

Φέτος, ωστόσο, η Ευρώπη κατάφερε να συνεχίσει να εισάγει LNG και να γεμίσει σχεδόν εξ ολοκλήρου τα αποθέματα φυσικού αερίου, και έχει προετοιμαστεί για τον ερχόμενο χειμώνα πολύ νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα.

Αυτά τα υψηλά επίπεδα αποθήκευσης θα επιβραδύνουν τις αγορές φυσικού αερίου στην Ευρώπη τους επόμενους μήνες, περιορίζοντας τον ανταγωνισμό με Ασιάτες αγοραστές που εξακολουθούν να εργάζονται για να δημιουργήσουν τα δικά τους αποθέματα και περιορίζοντας τις πιέσεις στις τιμές. Επιπλέον, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη συνέχισαν να μειώνονται από την άνοιξη χάρη στον πιο ήπιο από το συνηθισμένο χειμώνα 2022-23 και τη σημαντικά μειωμένη βιομηχανική κατανάλωση που βοήθησε την ήπειρο να επιτύχει έναν πιο βέλτιστο κύκλο αποθήκευσης καθ' όλη τη διάρκεια του 2023.

Διαφοροποίηση

Πριν από την εισβολή της στην Ουκρανία, η Ρωσία εξήγαγε περίπου 155 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου μέσω αγωγών και περίπου 16 bcm LNG στην Ευρώπη, αντιπροσωπεύοντας το 40% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών προς την Ευρώπη, που τώρα περιορίζονται σε ροές μέσω δύο οδών μέσω Ουκρανίας και Τουρκίας, μειώθηκαν στα 62 bcm για ολόκληρο το 2022 και έχουν συρρικνωθεί  σε περίπου 18 bcm μέχρι στιγμής το 2023. Εν τω μεταξύ, οι ρωσικές εξαγωγές LNG στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί, πλησιάζοντας τα 12 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το πρώτο εξάμηνο του 2023, σημειώνοντας πτώση μόνο κατά 1% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, αλλά αύξηση 7% από το πρώτο εξάμηνο του 2021.

Κορυφαίος εισαγωγέας

Εν τω μεταξύ, οι συνολικές εισαγωγές LNG της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκαν κατά 70% σε 170 bcm το 2022, καθιστώντας την τον κορυφαίο εισαγωγέα καυσίμου στον κόσμο.

Η μετάβαση σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας, η διαφοροποίηση της προσφοράς και η μείωση της συνολικής κατανάλωσης φυσικού αερίου βοήθησαν περαιτέρω την Ευρώπη να μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο. Το 2023, η Ευρώπη κατάφερε να επιτύχει τον βασικό στόχο ενεργειακής ασφάλειας για πλήρωση του 90% της συνολικής χωρητικότητας αποθήκευσης 10 εβδομάδες νωρίτερα, φτάνοντας τον στόχο του Νοεμβρίου στα μέσα Αυγούστου. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πλέον πλήρεις σχεδόν κατά 94%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Gas Infrastructure Europe.

Προκλήσεις

Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με το Stratfor, παρά τις προσπάθειες της Ευρώπης, η πρόσφατη αστάθεια των τιμών καταδεικνύει την ευθραυστότητα των αγορών φυσικού αερίου της ηπείρου, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε εκρήξεις τιμών καθώς ξεκινά η περίοδος θέρμανσης.

Η άφθονη αποθήκευση της Ευρώπης και οι πρόσφατες προσπάθειες για μείωση της ζήτησης και διαφοροποίηση της προσφοράς σημαίνουν ότι οι τιμές της ενέργειας πρόκειται να αυξηθούν μόνο σταδιακά καθώς η ζήτηση για θέρμανση αυξάνεται στην Ευρώπη και την Ασία.

Το βλέμμα στο 2026

 Και παρόλο που αυτές οι τιμές αυξάνονται, αναμένεται να παραμείνουν κάτω από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2022-23. Ωστόσο, η παγκόσμια αγορά LNG πρόκειται να παραμείνει σφιχτή έως ότου εμφανιστεί σημαντική νέα προσφορά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Κατάρ και άλλες χώρες, αρχής γενομένης το 2026.

Επιπλέον, οι καθοδικοί κίνδυνοι θα αυξηθούν παράλληλα με την εποχική ζήτηση και οποιαδήποτε ένδειξη σημαντικών κλυδωνισμών ζήτησης ή προσφοράς θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις πανικού στην αγορά και να οδηγήσει σε σοβαρές αυξήσεις των τιμών, όπως φαίνεται στις πρόσφατες διακυμάνσεις των τιμών που συνδέονται με διακοπές στην Αυστραλία και τη Νορβηγία.

Οι κίνδυνοι

Σύμφωνα με το Stratfor, ενώ μια επανάληψη της ενεργειακής κρίσης του 2022 είναι απίθανη, πολύ υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα παραμένουν πιθανές, ιδιαίτερα εάν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες από το αναμενόμενο ή εάν υπάρχουν σοβαρές διακοπές στον εφοδιασμό.

Μια παρατεταμένη περίοδος πολύ υψηλών τιμών ενέργειας θα είχε ιδιαίτερα σοβαρές οικονομικές και κοινωνικοπολιτικές επιπτώσεις για την Ευρώπη, δεδομένης της στάσιμης οικονομίας, του επίμονου πληθωρισμού, των υψηλών επιτοκίων και της αυξανόμενης κόπωσης από τον πόλεμο.

Δολιοφθορά

Η μελέτη θεωρεί επίσης αυξημένο τον κίνδυνο δολιοφθοράς στην ενεργειακή υποδομή της Ευρώπη, καθώς η Ρωσία αναζητά άλλους τρόπους για να πιέσει την Ευρώπη να περιορίσει τη στήριξη προς την Ουκρανία, έχοντας χάσει μεγάλο μέρος της ικανότητάς της να χειραγωγεί την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά μέσω των περικοπών εφοδιασμού .

Ακόμη και με πλήρη χωρητικότητα, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης της Ευρώπης θα καλύπτουν μόνο το 25%-30% της τυπικής ζήτησης φυσικού αερίου κατά τη χειμερινή περίοδο της ΕΕ, επομένως η ήπειρος θα πρέπει να βασίζεται σε συνεχείς εισαγωγές LNG κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Ωστόσο, η παγκόσμια προσφορά LNG αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 6% το χειμώνα 2023-24 σε σύγκριση με τον περασμένο χειμώνα λόγω της ανάκαμψης του έργου Freeport LNG και της πρόσθετης δυναμικότητας από νέες εγκαταστάσεις στη Ρωσία, το Μεξικό, την Ινδονησία και την υποσαχάρια Αφρική.