Ανακοινώνονται αύριο τα μέτρα για το ρεύμα - Στο τραπέζι και σενάρια επανόδου των επιδοτήσεων - Αντιδρούν οι παραγωγοί στην επιβολή φόρου στα "υπερκέρδη"

(upd: 12:00) Ολοκληρώθηκε η πρώτη συζήτηση το θέμα του ηλεκτρικού ρεύματος στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη και παρουσιάστηκαν τα δεδομένα της ανόδου των τιμών της χονδρικής του Ιουλίου και του Αυγούστου, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές. Μάλιστα το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα προβεί αύριο σε σχετικές ανακοινώσεις, ενώ θα προηγηθεί απόψε σχετική αναφορά του πρωθυπουργού σε τηλεοπτική συνέντευξη που θα δώσει στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ.

Νωρίτερα, το energypress έγραφε:

Τα μέτρα προστασίας απέναντι σε μια αναστάτωση διαρκείας στις αγορές ρεύματος της Κεντρικής και Αν. Ευρώπης, θα τεθούν επί τάπητος στη σημερινή σύσκεψη υπό τον Πρωθυπουργό, με τη συμμετοχή του υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρου Σκυλακάκη. 

Η πιθανή επαναφορά του μηχανισμού ανάκτησης των υπερεσόδων των ηλεκτροπαραγωγών είναι ένα από αυτά, ωστόσο πιθανότατα θα μπουν στο τραπέζι και άλλα. Είτε σε επίπεδο φόρων, είτε ως μείγμα μέτρων, μαζί με τη δυνατότητα στήριξης των καταναλωτών, μέσω μιας προσωρινής επιστροφής των επιδοτήσεων, με έμφαση στους πιο ευάλωτους, απέναντι στην μετακύλιση μιας παρατεταμένης αναταραχής στα τιμολόγια λιανικής. Όλα αυτά, βεβαίως, υπό την αίρεση ότι οι Βρυξέλλες θα δώσουν πράσινο φως, πράγμα καθόλου αυτονόητο.

Σε κάθε περίπτωση και παρ’ ότι επισήμως η σύσκεψη αφορά τις μεγάλες αποκλίσεις των τιμών χονδρικής, είναι βέβαιο ότι η κυβέρνηση ανησυχεί ευρύτερα για το ντόμινο που μπορεί να προκαλέσει η σταθερή μείωση των ροών προς την Ουγγαρία. Αν η κατάσταση δεν αποκατασταθεί και η χώρα συνεχίσει να απορροφά μεγάλους όγκους ενέργειας από τον βαλκανικό διάδρομο Ελλάδας- Βουλγαρίας - Ρουμανίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το ισοζύγιο προσφοράς - ζήτησης στη γειτονιά μας, τα πράγματα μπορεί να προσλάβουν απροσδόκητες διαστάσεις. 

Αντιδρούν οι παραγωγοί

Στον αντίποδα, στελέχη της αγοράς δεν κρύβουν την ενόχληση τους για την ευκολία με την οποία η κυβέρνηση προσανατολίζεται και πάλι στην επιβολή φόρου στα υπερκέρδη της ηλεκτροπαραγωγής. Σε μια ελεύθερη αγορά ενέργειας, όπως λένε, οι τιμές διαμορφώνονται από την προσφορά και τη ζήτηση, όταν αυτή αυξάνεται, τότε ανεβαίνουν και όταν μειώνεται, πέφτουν. Είναι της άποψης ότι με τιμές 30 ευρώ στο φυσικό αέριο και έχοντας μπροστά μας ένα καθαρά συγκυριακό φαινόμενο, δεν στέκει ένα τόσο δραστικό μέτρο, όπως η επιβολή φόρου στα υπερέσοδα των παραγωγών, εκτιμώντας ότι δεν πρόκειται να εγκριθεί από την Κομισιόν.

Φόβοι για το πράσινο τιμολόγιο

Η κυβέρνηση ωστόσο ανησυχεί ότι η κατάσταση θα μπορούσε να ξεφύγει. Στα πρώτα μισά του Ιουλίου, η μέση χονδρική τιμή στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας κινείται στα 131,46 ευρώ/MWh, έχει αυξηθεί πάνω από 30% έναντι του Ιουνίου (94 ευρώ), η Ελλάδα φιγουράρει σταθερά μεταξύ των πιο ακριβών αγορών, ενώ τα προθεσμιακά συμβόλαια ρεύματος δείχνουν άγριες διαθέσεις.

Κάθε σινιάλο μαρτυρά πόσο εύκολα μπορεί να δημιουργηθούν αλυσιδωτές αντιδράσεις, ικανές να συμπαρασύρουν τα κόστη σε όλη τη περιοχή, ειδικά τα βράδια, όταν η τροφοδοσία μας στηρίζεται στο ακριβό φυσικό αέριο. Ετσι όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, αν διατηρηθούν οι σημερινές τάσεις στη χονδρική, τότε το μέσο πράσινο τιμολόγιο τον Αύγουστο θα βγει αρκετά πάνω από τα 17 λεπτά η κιλοβατώρα, έναντι 16,3 σεντς τον Ιούλιο, 15 τον Ιούνιο και 10,3 λεπτά τον Μάιο. Εξελίξεις που προβληματίζουν πολύ τον αρμόδιο υπουργό κ. Σκυλακάκη, ο οποίος μέχρι πρότινος επέμενε ότι η μεσοσταθμική τιμή ρεύματος για το 2024 θα βρίσκεται κάτω από εκείνη που ήταν τον Ιανουάριο του 2024, εκτίμηση που εφόσον συνεχιστούν αυτές οι τάσεις, κινδυνεύει να διαψευστεί.

Στο τραπέζι τα σενάρια

Αν και πηγές του ΥΠΕΝ έλεγαν χθες ότι δεν έχει ληφθεί απόφαση επαναφοράς των επιδοτήσεων, ότι μια τέτοια συζήτηση είναι πρόωρη και ότι τα προϊόντα στην αγορά ρεύματος προσφέρουν πολλές και φθηνές λύσεις στους καταναλωτές, εντούτοις το ενδεχόμενο, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο, να χρησιμοποιηθούν έσοδα από το νέο φόρο και για μια προσωρινή επιστροφή των επιδοτήσεων, παραμένει ανοικτό.

Διαβάζοντας τις χθεσινές δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου και υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ, Παύλου Μαρινάκη, είναι προφανές ότι μπορεί επισήμως να μην επιβεβαιώνονται, ωστόσο η κυβέρνηση εξετάζει παρόμοια σενάρια.

«Δεν είμαστε σε αυτό το σημείο (της στήριξης των πολιτών ή των επιχειρήσεων), νομίζω δεν θα φτάσουμε σε αυτό το σημείο, αλλά αν φανεί ότι υπάρχει τέτοιος κίνδυνος δεν πρόκειται να αφήσουμε κανέναν αβοήθητο, είτε κάποιο νοικοκυριό είτε μια επιχείρηση. Αυτό είναι το δεδομένο. Παρακολουθούμε το θέμα, μετράμε μήνα-μήνα τα δεδομένα και τις τιμές και εξετάζουμε κάθε ενδεχόμενο», επισήμανε ο κ. Μαρινάκης.

Άλλωστε και ο ίδιος ο κ. Σκυλακάκης έχει τελευταίως δηλώσει ότι αν οι τιμές δεν συγκρατηθούν θα αναζητήσουμε άλλους τρόπους αντίδρασης παρά τα πολύ μεγάλα εμπόδια που θέτει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Μιλώντας τη Παρασκευή στο REAL FM, είχε εκτιμήσει ότι η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή θα εξομαλυνθεί μέσα στις επόμενες τρεις ημέρες, προσθέτοντας ωστόσο ότι αν αυτό δεν συμβεί, τότε θα πρέπει να ληφθούν μέτρα ομαλοποίησης των τιμών.

Έρευνα και από τη ΡΑΑΕΥ

Στη σημερινή συνάντηση, υπό τον Πρωθυπουργό, το πρώτο μέτρο που πρόκειται να τεθεί επί τάπητος είναι η έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των ηλεκτροπαραγωγών για την περίοδο από την 1η Ιουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Στη διάρκεια των πρώτων δεκαπέντε ημερών του Ιουλίου, λόγω ακριβώς της μεγάλης ζήτησης, εμφανίζονται βραδινές αιχμές με ανώτατες τιμές στο χρηματιστήριο ενέργειας, ακόμη και στα 500-650 ευρώ/MWh και με τεράστιες ενδοημερήσιες αποκλίσεις, όπως διαπιστώνει και η έρευνα της ΡΑΑΕΥ.

Η ΡΑΑΕΥ, έχει ζητήσει από το Χρηματιστήριο Ενέργειας αναλυτική έκθεση των προσφορών που υποβάλλουν ανά ώρα τις τελευταίες ημέρες οι ηλεκτροπαραγωγοί, με τις μέγιστες τιμές τα βράδια να είναι ακόμη και πάνω από δέκα φορές η μεσημεριανή ελάχιστη. Οι πρώτες ενδείξεις της έρευνας του Ρυθμιστή δεν δείχνουν κερδοσκοπικές κινήσεις. Το αρμόδιο υπουργείο ωστόσο προσανατολίζεται να κινηθεί άμεσα και να ζητήσει έγκριση από την Κομισιόν, χωρίς να περιμένει να ολοκληρωθεί η έρευνα της Αρχής.