Στο τραπέζι το γαλλικό και το ιταλικό μοντέλο για την υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της Καβάλας - Σύσκεψη χθες στο ΥΠΕΝ, συνάντηση την επόμενη εβδομάδα με ΡΑΕ

Στην τελική ευθεία φαίνεται ότι βρίσκεται το ΥΠΕΝ για να καταλήξει στο καθεστώς που θα διέπει την υπόγεια αποθήκη της Καβάλας, με στόχο, αφενός μεν να εξασφαλίζει την βιωσιμότητα της επένδυσης, αλλά ταυτόχρονα να μην επιβαρύνει υπέρμετρα τους καταναλωτές.

Στη λογική αυτή, πυκνώνουν τελευταίως οι ζυμώσεις και οι συσκέψεις, με πιο πρόσφατη αυτήν που σύμφωνα με τις πληροφορίες έγινε χθες στο ΥΠΕΝ υπό τον Γ.Θωμά, όπου και εξετάστηκαν τα διάφορα σενάρια. Η απόφαση πάντως για το τελικό μοντέλο παραπέμφθηκε σε νέα σύσκεψη στο υπουργείο από εβδομάδα, και ενώ θα έχει προηγηθεί σχετική συνάντηση με την ΡΑΕ.

Σύμφωνα με τις υπηρεσίες του ΥΠΕΝ το περιεχόμενο της ΚΥΑ που θα καθορίζει τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις παραχώρησης της χρήσης, ανάπτυξης και εκμετάλλευσης της υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου (σε απόσταση 30 χλμ νότια της Καβάλας), είναι σε μεγάλο βαθμό ώριμο, καθώς δουλεύεται σχεδόν δύο χρόνια.

Εχουν εξεταστεί πολλά σενάρια γύρω από το καθεστώς που θα διέπει την υποδομή, με κυριότερο, σύμφωνα με τις πληροφορίες του “Energypress” το μοντέλο που λειτουργεί σε Γαλλία και Ιταλία, και το οποίο εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα της επένδυσης, αλλά και το μίνιμουμ της επιβάρυνσης για τους καταναλωτές.

Πως θα λειτουργεί

Σύμφωνα με αυτό, η υποδομή θα λειτουργεί με σταθερό ρυθμιζόμενο έσοδο, ενώ το Δημόσιο θα ορίσει ένα αυξημένο ποσοστό της δυναμικότητας ως υποχρεωτική πληρότητα.

Αυτή θα μπορεί να καλυφθεί από το αέριο που θα έχουν στην αποθήκη οι ιδιώτες, οι οποίοι και θα πληρώνουν αποθήκευτρα. Τα αποθήκευτρα αυτά θα αφαιρούνται από το ετήσιο ρυθμιζόμενο έσοδο, συνεπώς οι καταναλωτές θα καλούνται να πληρώσουν μόνο το υπόλοιπο ποσό. Όχι δηλαδή για το σύνολο του ρυθμιζόμενου εσόδου, παρά μόνο για ένα τμήμα του.

Το θέμα επείγει καθώς μέσα στο 2020, η Ελλάδα θα πρέπει να ζητήσει χρηματοδότηση από την Ε.Ε. για το project που είναι έργο κοινού ενδιαφέροντος, δηλαδή PCI. Αν μείνει για το 2021, τότε τα διαθέσιμα κονδύλια θα είναι πολύ μειωμένα, και πιθανότατα θα έχουν απορροφηθεί από άλλα έργα PCI.

Η υπόγεια αποθήκη είναι απαραίτητη για το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, ειδικά στο βαθμό που αυξηθεί μελλοντικά η κατανάλωση αερίου λόγω της δημιουργίας νέων ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων συνδυασμένου κύκλου. Σημειωτέον ότι 5 επενδυτές (Μυτιληναίος, Elpedison, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Ελβαλ Χαλκορ, όμιλος Καράτζη), έχουν εκφράσει το ενδιαφέρον τους για τέτοιες μονάδες, δίχως φυσικά αυτό να σημαίνει ότι θα γίνουν όλες.

Οταν “κλειδώσει” το μοντέλο και κλείσουν όλα τα διαδικαστικά θέματα, τότε θα αναλάβει το ΤΑΙΠΕΔ, να ετοιμάσει και να προκηρύξει τον σχετικό διαγωνισμό. Εκτιμάται ότι το ύψος της επένδυσης θα ανέλθει στα 300 - 400 εκατ. ευρώ, ενώ η χωρητικότητα της Υπόγειας Αποθήκης Φυσικού Αερίου υπολογίζεται μεταξύ 360-720 εκατ. κυβικά μέτρα. Στην πράξη μιλάμε για μια αποθήκη χωρητικότητας ίσης με το περίπου 10% της ετήσιας κατανάλωσης της χώρας σε φυσικό αέριο.

Το έργο, που θεωρείται συμπληρωματικό και όχι ανταγωνιστικό των υποδομών LNG (Ρεβυθούσα, FSRU Αλεξανδρούπολης), θα ενισχύσει τόσο την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας, όσο και τον ανταγωνισμό στην αγορά φυσικού αερίου, δηλαδή την πτώση των τιμών. Ταυτόχρονα θα συνεισφέρει στην αποτροπή ενεργειακών κρίσεων και ανωμαλιών στη λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, όπως και της ενεργειακής αγοράς.

110 αποθηκευτικοί χώροι στην Ευρώπη, απούσα η Ελλάδα 

Σήμερα η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα χωρίς υπόγεια αποθήκη αερίου. Όλες οι υπόλοιπες διαθέτουν αποθήκες που καλύπτουν πάνω από το 20% της ετήσιας κατανάλωσής τους σε φυσικό αέριο, ενώ αυτή τη στιγμή και για τα επόμενα πέντε χρόνια σχεδιάζονται πανευρωπαϊκά πολλά παρόμοια έργα.

Στην γειτονιά μας, η Τουρκία ολοκλήρωσε την υπόγεια αποθήκη της, η Βουλγαρία ετοιμάζει δεύτερη, ενώ η Ιταλία έχει προγραμματίσει πολλές ακόμα αποθήκες. Στην Ευρώπη υπάρχουν σήμερα γύρω στους 110 αποθηκευτικούς χώρους σε 16 χώρες, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου 84 bcm, δηλαδή το 87% της τεχνικής χωρητικότητας αποθήκευσης της ΕΕ.

Τα πλεονεκτήματα των υπόγειων αποθηκών είναι πολλά. Για παράδειγμα, σε αντίθεση με τις spot αγορές, η αποθήκευση προσφέρει το πλεονέκτημα ενός φυσικού περιουσιακού στοιχείου που βρίσκεται κοντά στις περιοχές μεγάλης ζήτησης.

Είναι επίσης ένα ευέλικτο εργαλείο που επιτρέπει στους χρήστες του να αντισταθμίζουν τον κίνδυνο προσφοράς και τιμής, παρέχοντας ασφάλεια έναντι απροσδόκητων γεγονότων.

Τέτοια γεγονότα μπορεί να είναι, για παράδειγμα, οι παρατεταμένες περίοδοι πτώσης της θερμοκρασίας κάτω από τις φυσιολογικές τους τιμές, όπως τα φαινόμενα που παρατηρήθηκαν στην Ευρώπη το 2012 και το 2013 ή στις ΗΠΑ στις αρχές του 2014, με θερμοκρασίες έως -40 ° C.

Επιπλέον οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου παίζουν καθοριστικό ρόλο και στην ενεργειακή μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, ακριβώς λόγω της ευελιξίας που παρέχουν στην μεγάλη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.