Στις ευρωπαϊκές... καλένδες το πλαφόν στο αέριο - Τι ανακοινώνει σήμερα η Φον Ντερ Λάιεν - Αιχμή του δόρατος τα έσοδα από τα κέρδη πετρελαϊκών και ηλεκτροπαραγωγών

Στην γενναία φορολόγηση των «ουρανοκατέβατων κερδών» διυλιστηρίων, χονδρεμπορικών εταιρειών αερίου και ηλεκτροπαραγωγών, ποντάρει πλέον η Κομισιόν για να βάλει ανάχωμα στην ενεργειακή κρίση.Στόχος, τα έσοδα που θα αντλήσουν οι «27» να επιδοτήσουν πιο μαζικά και αποτελεσματικά το φετινό χειμώνα τους λογαριασμούς εκατομμυρίων ευρωπαϊκών νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Τα σχέδια για πλαφόν, είτε στο ρωσικό αέριο, είτε συνολικά στο καύσιμο, εγκαταλείπονται οριστικά, όπως προκύπτει από drafts, τα οποία επικαλούνται ο Guardian,αλλά και δημοσίευμα του Bloomberg, έπειτα από τις μαζικές αντιρρήσεις χωρών μελών κατά το πρόσφατο συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας.

Το νέο στοιχείο του πακέτου που ανακοινώνει σήμερα η Φον Ντερ Λάινεν επικεντρώνεται στην επιβολή ενός έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των εταιρειών πετρελαίου, αερίου, άνθρακα και διύλισης. Κατά το Bloomberg μπορεί και να φτάσει στο 33%, ωστόσο στα drafts δεν φαίνεται να υπάρχει αναφορά σε ποσοστό.

Την ευρωπαική πρόταση για τα υπερκέρδη των πετρελαικών, συνοδεύουν τα γνωστά μέτρα για πλαφόν στα υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγών, πλην αερίου, και για υποχρεωτική εξοικονόμηση ρεύματος με θέσπιση συγκεκριμένων στόχων.

Το μέτρο για φόρο στα υπερκέρδη των δυιλιστηρίων και των χονδρεμπόρων στο αέριο στηρίζει και η ελληνική κυβέρνηση, όπως έγραψε το Energypress. Αξιοποιώντας τις ευρωπαικές αποφάσεις, η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιβάλει ένα έκτακτο «τέλος αλληλεγγύης» στα υπερέσοδα του κλάδου των ορυκτών καυσίμων, τα οποία και θα υπολογίσει κατά το μοντέλο που υιοθέτησε για τα «ουρανοκατέβατα» κέρδη των ηλεκτροπαραγωγών. Το θέμα είχε συζητηθεί και στο έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της 9ης Σεπτεμβρίου, με τον Κ.Σκρέκα να παίρνει σαφή θέση υπέρ της πρότασης, όπως και οι ομόλογοί του από τη Γερμανία και την Ισπανία.

Με βάση τα παραπάνω, το τοπίο ως προς τα όσα πρόκειται να ανακοινώσει σήμερα η Πρόεδρος της Κομισιόν, προδιαγράφεται ως εξής:

1. Επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των εταιρειών πετρελαίου, αερίου, άνθρακα, αλλά και διύλισης:Στο κοινοτικό έγγραφο που είδε χθες το φως της δημοσιότητας αναφέρεται ότι τα διυλιστήρια πετρελαίου και οι χονδρεμπορικές εταιρείες αερίου θα βρεθούν αντιμέτωπες με έναν ξεχωριστό φόρο, ο οποίος περιγράφεται ως «εισφορά αλληλεγγύης». Στο έγγραφο, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι εταιρείες πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα θα δουν μέσα στο 2022 τα κέρδη τους να πενταπλασιάζονται. Αυτά τα «πλεονάσματα» και «απροσδόκητα» κέρδη» δεν προκύπτουν από οικονομικές ή επενδυτικές επιλογές, όπως αναφέρει η Κομισιόν. Αλλά αμιγώς από τις «απρόβλεπτες εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές μετά τον συνεχιζόμενο παράνομο πόλεμο στην Ουκρανία».

Η έκτακτη φορολόγηση θα είναι προσωρινή και σύμφωνα με το Bloomberg θα «βαραίνει» όσες εταιρείες των παραπάνω κλάδων εμφανίζουν προ-φόρων κέρδη, τα οποία είναι κατά 20% υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της προηγούμενης τριετίας (2019-2021). Το μέτρο επηρεάζει τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, δηλαδή τα Ελληνικά Πετρέλαια και τη Motor Oil, τα οποία πρόσφατα είχαν ανακοινώσει ρεκόρ – κερδοφορίας για το α΄ εξάμηνο χάρη στα υψηλά περιθώρια διύλισης, όπως επίσης και τη ΔΕΠΑ Εμπορίας.

Εννοείται ότι αυτή είναι μια πρόταση στην αρχική της μορφή και εφόσον υιοθετηθεί, μέχρι να γίνει πράξη θα χρειαστεί χρόνος. Ακόμη πάντως και αν η ευρωπαϊκή πρόταση δεν «περάσει» από τα αρμόδια όργανα, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να την προχωρήσει μονομερώς, όπως έκανε με τα υπερκέρδη στην ενέργεια.

2. Πλαφόν στα «ορανοκατέβατα κέρδη» των ηλεκτροπαραγωγων, πλην του αερίου:Είναι ακριβώς η παραλλαγή του ισχύοντος ελληνικού μοντέλου. Η πρόταση αφορά ένα ευρωπαϊκό πλαφόν τιμής για τεχνολογίες παραγωγής ρεύματος φθηνότερες από εκείνες που καθορίζουν την Οριακή Τιμή (δηλαδή του φυσικού αερίου). Σύμφωνα με το κοινοτικό έγγραφο, αυτές οι τεχνολογίες απέφεραν απροσδόκητα υψηλά κέρδη στους παραγωγούς, καθώς αμείβονται στην Οριακή Τιμή, όταν το λειτουργικό τους κόστος είναι χαμηλό. Το ανώτατο όριο θα τεθεί, διασφαλίζοντας την κάλυψη του κόστους για τις ΑΠΕ και τις μονάδες άνθρακα. Το τίμημα θα καθοριστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζει πως παραμένουν επαρκή επενδυτικά κίνητρα.

Τα επιπλέον έσοδα θα καταλήγουν σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτεθειμένες στην κρίση, μέσω ενός μηχανισμού παρόμοιου με το ελληνικό Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης. Το έγγραφο πάντως μιλά για στοχευμένη στήριξη γενικά των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, χωρίς να εστιάζει μόνο στους ευάλωτους, όπως παλαιότερο που είχε δει το φως της δημοσιότητας τις προηγούμενες εβδομάδες.

3. Μείωση της κατανάλωσης:Εδώ συζητείται η υποχρεωτική μείωση της κατανάλωσης ρεύματος καθημερινά για 3- 4 ώρες κατά το διάστημα της αιχμής. Αν και εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια των «27» κυβερνήσεων να επιλέξουν εκείνες τις ώρες της μειωμένης κατανάλωσης, εντούτοις και μόνο το γεγονός η εξοικονόμηση φεύγει από το προαιρετικό χαρακτήρα και γίνεται υποχρεωτική, καταμαρτυρά και τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Αναφορικά με τα εργαλεία μείωσης της κατανάλωσης, ένα εξ αυτών είναι μέσω δημοπρασιών, όπου καταναλωτές, όπως οι βιομηχανίες, θα μπορούν να μειώνουν την κατανάλωσή τους, με αντάλλαγμα αποζημιώσεις.