Στις δημοπρασίες οι ελπίδες για βιώσιμο σύστημα των «νέων ΑΔΙ»

Σε ένα μεταβατικό στάδιο 10 μηνών, με ρυθμιζόμενα Αποδεικτικά Διαθεσιμότητας Ισχύος, προκειμένου στη συνέχεια να περάσουμε σε ένα νέο μοντέλο που θα στηρίζεται σε μειοδοτικές δημοπρασίες για την διαθεσιμότητα ευελιξίας, οδηγεί η πρόταση της ΡΑΕ που δόθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση.

Το σχέδιο της ΡΑΕ είναι το ίδιο που έχει υποβληθεί στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Κομισιόν. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις και με δεδομένο ότι καταρτίστηκε μετά από συνεχείς παρατηρήσεις των κοινοτικών, το σχέδιο θα λάβει το πράσινο φως μέχρι το τέλος του μήνα. Αυτό σημαίνει ότι σύντομα, λαμβανομένων υπόψη και των παρατηρήσεων στο πλαίσιο της διαβούλευσης, το σχέδιο θα αποτελέσει απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής και θα ισχύσει αναδρομικά από 1ης Ιανουαρίου 2015. Θα πρόκειται στην πραγματικότητα για τη μόνη, ίσως, απόφαση καθοριστικής σημασίας που θα ληφθεί από τη ΡΑΕ το επόμενο διάστημα και μέχρι την «εγκατάσταση» της νέας κυβέρνησης.

Το νέο μοντέλο

Ποια είναι τα βασικά στοιχεία του νέου συστήματος:

Πρώτον, θα πληρώνονται από το σύστημα ΑΔΙ (45.000 ευρώ ανά MW το έτος) στις μονάδες φυσικού αερίου και στα υδροηλεκτρικά για την διασφάλιση της ευελιξίας του συστήματος. Δεν θα υπάρχουν ΑΔΙ για την επάρκεια διαθεσιμότητας ισχύος και συνεπώς οι λιγνιτικές μονάδες δεν θα δικαιούνται ενίσχυσης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το νέο σχήμα στην ευελιξία που προφέρουν οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που θα ενταχθούν. Δηλαδή, στη δυνατότητα ταχείας αύξησης ή μείωσης της ισχύος μιας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής, έτσι ώστε να καλύπτει το φορτίο, ακολουθώντας τις Εντολές Κατανομής του Διαχειριστή, σε χρονικό ορίζοντα μερικών ωρών. Επίσης στη δυνατότητα μίας μονάδας να ακολουθεί ένα ταχύ κύκλο λειτουργίας («άναμμα» και «σβήσιμο» της μονάδας ανά μικρά χρονικά διαστήματα, ανάλογα με τις αυξομειώσεις των ΑΠΕ).

Έτσι, προτείνει η ΡΑΕ τα κριτήρια επιλεξιμότητας για ένταξη στο μηχανισμό να καθορίζονται σε τεχνική βάση, ανεξαρτήτως της τεχνολογίας της μονάδας και να μπορούν να συμμετάσχουν τόσο νέες, όσο και υπάρχουσες μονάδες, οι οποίες:

• Διαθέτουν συστήματα απομεμακρυσμένου ελέγχου (remote control), ώστε να μπορούν να τεθούν υπό τον ανεξάρτητο έλεγχο του Διαχειριστή, και

• Έχουν αυξημένες δυνατότητες μεταβολής της εξόδου τους, και πιο συγκεκριμένα ρυθμό μεταβολής τουλάχιστον 8 MW/min, και δυνατότητα απόκρισης για τουλάχιστον τρεις συνεχόμενες ώρες.

Δεύτερον, όπως έχει γράψει έγκαιρα το energypress, το συνολικό κόστος των αποζημιώσεων «πέφτει» σημαντικά, στα 225 εκατ. ευρώ ετησίως (από 570 εκατ. ευρώ σήμερα) εκ των οποίων το 55% θα κατευθυνθεί στη ΔΕΗ και το υπόλοιπο 45% στους ανεξάρτητους ηλεκτροπαραγωγούς.

Τρίτον, από την 1η Νοεμβρίου, τα ρυθμιζόμενα ΑΔΙ σταματούν και περνάμε σε δημοπρασίες για την «αγορά» διαθεσιμότητας ευελιξίας.

Οι δημοπρασίες

Το μεταβατικό 10μηνο θα αξιοποιηθεί, πέραν των άλλων, για να εκπονηθεί ένα πλήρες μοντέλο με το οποίο θα λειτουργούν οι δημοπρασίες, τις οποίες θα πραγματοποιεί ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος. Προφανώς θα μελετηθούν τα ανάλογα συστήματα που λειτουργούν σε άλλες χώρες της ευρωπαϊκής ένωσης. Κάποια στοιχεία για το θέμα είναι τα εξής: Το μεταβατικό σύστημα θα παρέχει ΑΔΙ ευελιξίας σε μονάδες συνολικής ισχύος περί τα 5.000 MW.

Στο πλαίσιο του 10μηνου αυτού μεταβατικού μηχανισμού, το Μοναδιαίο Τίμημα Πληρωμής Ισχύος για παροχή ευελιξίας θα καθοριστεί με απόφαση της ΡΑΕ, κατόπιν της σύμφωνης γνώμης της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εξετάζει ήδη επίσημα την πρόταση αυτή.

Η προτεινόμενη τιμή ανέρχεται σε 45 ευρώ ανά κιλοβάτ (45.000 ανά μεγαβάτ) διαθέσιμης ισχύος το έτος, με ανώτατο όριο πληρωμών τα 15 εκατ. ευρώ ανά μονάδα για το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2015.

Επομένως, ο προϋπολογισμός του εν λόγω μηχανισμού σε ετήσια βάση είναι 225 εκατομμύρια ευρώ (45.000 €/MW x 5000 MW περίπου), ενώ για το 10μηνο εφαρμογής του μεταβατικού μηχανισμού (Ιανουάριος-Οκτώβριος 2015), ανέρχεται συνολικά σε 187 εκατομμύρια ευρώ.

Με δεδομένο ότι οι δημοπρασίες θα αφορούν το 2016, χρόνο κατά τον οποίο, σύμφωνα με τη μελέτη του ΑΔΜΗΕ θα υπάρχουν μεγαλύτερες ανάγκες, οι δημοπρασίες θα αφορούν minimum τα 5.000 MW. Εάν ο ΑΔΜΗΕ κρίνει ότι υπάρχει ανάγκη διασφάλισης και επάρκειας ισχύος πέραν της ευελιξίας, θα έχει τη δυνατότητα να μεθοδεύσει αντίστοιχη δημοπρασία (κατά το μοντέλο, για παράδειγμα, της Αγγλίας).

Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι η ιδιόμορφη δομή της ελληνικής ηλεκτρικής αγοράς, με την δεσπόζουσα θέση της ΔΕΗ η οποία θα είναι βαρύνων παράγοντας στις δημοπρασίες, καθιστά δύσκολη άσκηση την εκπόνηση ενός λειτουργικού και παραγωγικού μοντέλου δημοπρασιών.

Οριακή λειτουργία

Από την πλευρά πάντως των ιδιωτικών θερμικών μονάδων εκφράζεται έντονη ανησυχία, καθώς η λειτουργία τους στο 10μηνο μεταβατικό στάδιο, με τη μεγάλη μείωση των παρεχόμενων ΑΔΙ, χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα δυσχερής έως προβληματική. Συνεπώς, η βιωσιμότητα των μονάδων αλλά και των επιχειρήσεων στις οποίες ανήκουν, στην πραγματικότητα θα εξαρτηθεί από το μοντέλο των δημοπρασιών και από τον τρόπο που θα λειτουργήσει ή δεν θα λειτουργήσει από τον Νοέμβριο η αγορά.