Σωτήρης Χιωτάκης: Μήπως το ποτήρι για ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ είναι μισογεμάτο;

Ως κοινή γνώμη ανέκαθεν είχαμε μια ροπή προς την απαισιοδοξία. Τα γεγονότα «πουλάνε» καλύτερα, ενδεδυμένα τον μαύρο μανδύα, και τα ΜΜΕ διαδραματίζουμε αρκετά πρόθυμα τον ρόλο μας σε αυτήν την κατεύθυνση.

Από την στιγμή, δε, που προ 4ετίας κατέστη αντιληπτή και η οικονομική περιπέτεια της χώρας, στην ίδια λογική υπετάγησαν ακόμη και εκείνοι που θα έπρεπε να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικοί, προκειμένου να εξάγουν τα ακριβέστερα κατά περίπτωση δυνατά συμπεράσματα: η αγορά και οι αναλυτές της, ειδικότερα.

Και, αναμφίβολα, ως προς την μνημονιακή σελίδα, σχεδόν αποκλειστικά μελανές είναι οι σελίδες, το προέβλεψαν αρκετοί, το βιώνουν όλοι. Ωστόσο, θεωρώ ότι η πρώτη αντίδραση της αγοράς – όπως αυτή, εν προκειμένω, απεικονίστηκε από την μεγάλη πτώση των μετοχών στο χρηματιστήριο – σχετικά με τις εξελίξεις στους διαγωνισμούς για την ΔΕΠΑ και τον ΔΕΣΦΑ, ήταν μάλλον υπερβολική.

Ή, αν θέλετε, όχι ψύχραιμη και χωρίς διάθεση να αποτιμήσει τη κατάσταση υπό ευρύτερο πρίσμα

Και σήμερα τα ΜΜΕ κυριαρχούνται από την αρνητική εξέλιξη της μη υποβολής προσφοράς για την ΔΕΠΑ. Φυσικά και είναι μια αρνητική εξέλιξη, ωστόσο πλέον υποχρεούμαστε να προχωρήσουμε πιο μακριά, από τη στιγμή που έχουμε δεδομένες επίσημες θέσεις τόσο από την Gazprom όσο και από την κυβέρνηση.

Αλλά και επειδή έχουμε μια προσφορά της Socar για το 66% του ΔΕΣΦΑ.

Ποιά είναι, λοιπόν, τα δεδομένα;

-Οι Ρώσοι δεν προσήλθαν στον διαγωνισμό, παρά τα επανειλημμένα ταξίδια του Αλεξέι Μίλερ, καθώς φοβούνται τα χρέη τρίτων προς την ΔΕΠΑ. Το είπαν ξεκάθαρα και, προσωπικά, το θεωρώ ως απολύτως πειστικό λόγο – κι ας λέει η κυβέρνηση περί λογικού επιχειρηματικού ρίσκου κι ας λέει το ΤΑΙΠΕΔ ότι υπήρχαν εγγυήσεις για τα 180 εκατ. ευρώ των ηλεκτροπαραγωγών, χωρίς να γνωρίζουμε πόσα θα είναι αυτά στο μέλλον και χωρίς να αναφερόμαστε στους άλλους οφειλέτες, όπως λ.χ. η ΒΦΛ. Θα ήταν αποδεκτή η «αγοραία λογική», εάν η ΔΕΠΑ λ.χ. είχε αφεθεί να διακόπτει παροχές σε αυτούς που την φεσώνουν και δη κατ΄επανάληψιν.

Αλλά σε μία τέτοια περίπτωση, όπως γνωρίζουμε, εν Ελλάδι η αγοραία λογική πάει περίπατο και αρχίζουν οι υπολογισμοί σκοπιμοτήτων που καλύπτονται εύηχα με το κλισέ για το «κοινωνικό κόστος».

-Οι Ρώσοι δηλώνουν ότι θα είναι παρόντες στην Ελλάδα. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι θέλουν να συνεχίσουν να μας πουλάνε αέριο και μετά το 2016 – έστω αυτόν τον «κουβά αέριο», όπως προ δεκαπενταετίας είχε χαρακτηρίσει τις ποσότητες που αγόραζε η Ελλάδα ο Ρεμ Βιάκχιρεφ, μυθική μορφή της Gazprom, σε συνέδριο στην Βουλιαγμένη. Μπορεί να σημαίνει και άλλα πράγματα: εμπορία ηλεκτρισμού λ.χ. ή , γενικά, κάποια επενδυτική δραστηριότητα. Δεν μίλησε η Gazprom γία ρίσκο της χώρας που την οδηγεί εκτός, αλλά για ρίσκο που προκύπτει από τα δεδομένα μόνο στο συγκεκριμένο διαγωνισμό. Έναν διαγωνισμό για τις διαδικασίες του οποίου – κακά τα ψέμματα – δεν μπορεί να αισθάνεται η χώρα μας υπερήφανη. «Πουλάμε μαζί, πουλάμε χώρια, πουλάμε και μαζί και χώρια» κ.λπ. κ.λπ.

-Κάποιοι χρεώνουν στον πρωθυπουργό προσωπική αποτυχία για το «νιετ», υπό την έννοια ότι ο ίδιος ο Αντώνης Σαμαράς είχε συναντηθεί κατ’ επανάληψη με τον Μίλερ, στις διαδοχικές επισκέψεις του τελευταίου στην Αθήνα. Αν το δεχθούμε αυτό, θα πρέπει να δεχθούμε τότε ότι είναι προσωπική επιτυχία του Σαμαρά η υποβολή προσφοράς από την Socar για τον ΔΕΣΦΑ. Ο πρωθυπουργός είδε προσωπικά τον Αλίεφ, στη σύντομη παραμονή του στο Μπακού και είναι ηλίου φαεινότερον ότι δεν συζήτησαν για το ...πόσο όμορφη είναι η προεδρική σύζυγος Μεχριμπάν Αλίεβα. Αντίθετα, αυτά που ειπώθηκαν – γεωπολιτικοί σχεδιασμοί, οικονομική ευρωστία και επενδυτικό πλάνο ΔΕΣΦΑ κλπ -  έπεισαν τους Αζέρους να προχωρήσουν με την υποβολή προσφοράς – την οποία, βεβαίως, δεν μπορούμε ακόμη να κρίνουμε – και μάλιστα σε μία περίοδο «παρεξηγήσιμη»: υπό την έννοια ότι αναμένεται η απόφαση του Μπακού για το «πράσινο φως» στον Νότιο Διάδρομο μέσω του “δικού μας” ΤΑΡ ή μέσω του Nabucco West, όπου συνωστίζονται κολοσσιαία πολυεθνικά ενεργειακά συμφέροντα.

-Ο αρμόδιος για τα ενεργειακά υφυπουργός Μάκης Παπαγεωργίου έσπευσε να εξαγγείλει ότι ο διαγωνισμός θα επαναπροκηρυχθεί. Και ορθώς έπραξε, αρκεί να διορθωθούν αυτά τα κακώς κείμενα. Έχει κανείς αμφιβολία ότι, εάν η ΔΕΠΑ βγει πάλι προς ιδιωτικοποίηση έστω με σταδιακώς αλλά τακτικώς εξυπηρετούμενα αυτά τα χρέη τρίτων, οι Ρώσοι θα προσέλθουν με προσφορά; Ειδικά εάν έχει τελεσφορήσει ο διαγωνισμός για τον ΔΕΣΦΑ και η αζέρικη Socar έχει αποκτήσει έλεγχο και πιο στέρεη βάση στα ενεργειακά δρώμενα της χώρας, προσωπικά το θεωρώ ως κάτι παραπάνω από σίγουρο ως αυτονόητη κίνηση στη σκακέρα της ΝΑ. Ευρώπης.

Το ποτήρι νομίζω ότι είναι μισογεμάτο. Ή, καλύτερα, είναι στο χέρι μας να γεμίσει, παρά να αδειάσει. Αρκεί να μην γίνουν τα ίδια λάθη από εδώ και πέρα. Και αρκεί να μην αυτοϋπονομευθούμε για άλλη μια φορά, βάζοντας στην άκρη την λογική και σηκώνοντας σε σφαίρες του εξωπραγματικού τον πήχυ, προετοιμάζοντας νέες θυμικές απογοητεύσεις που θα μας εμποδίζουν να δούμε ότι, υπό προϋποθέσεις, μπορούμε να έχουμε στην χώρα μας παρόντες τους δύο μεγαλύτερους ενεργειακούς παίκτες της Ευρώπης και της Ασίας.

Υ.Γ. Έκλεισα με αυτόν τον τρόπο το σχόλιο, γιατί έχουμε μία τάση να θεωρούμε περίπου ως δεδομένο ότι «αφού οι Αζέροι πάρουν τον ΔΕΣΦΑ, θα προτιμήσουν και τον TAP έναντι του Nabucco West». Δεν θα επεκταθώ εδώ σε αυτό το θέμα για το οποίο έχετε διαβάσει ενδελεχείς αναλύσεις από εξαίρετους συναδέλφους. Απλώς θα θυμίσω ότι ο TAP έχει το ίδιο ακριβώς μειονέκτημα που είχε τόσο ο αλήστου μνήμης ITGI, όσο και η νότια διακλάδωση του South Stream την οποία οι Ρώσοι τοποθετούν πλέον σε ύστερη, χρονικά, φάση: όλοι αυτοί οι αγωγοί καταλήγουν πολύ χαμηλά στην Ευρώπη, στη νότια Ιταλία, συγκεκριμένα, όταν οι καταναλώσεις είναι στον ιταλικό Βορρά και, φυσικά, βορειότερα και από αυτόν...