Σκρέκας - Σδούκου στις Βρυξέλλες: Αρχική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις βασικές αρχές του μηχανισμού στήριξης των καταναλωτών

(upd: 21:19)  Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας και η Γενική Γραμματέας Ενέργειας & Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρα Σδούκου, συναντήθηκαν σήμερα στις Βρυξέλλες με την Επίτροπο Ενέργειας, Kadri Simson και τη Γενική Διευθύντρια Ενέργειας, Ditte Juul Jorgensen, με αντικείμενο τον νέο μηχανισμό που θα εφαρμοστεί στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από τον Ιούλιο.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, δήλωσε: «Σήμερα κάναμε ένα πολύ σημαντικό βήμα, με την αρχική συμφωνία για τον νέο μηχανισμό που θα εφαρμοστεί στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από τον Ιούλιο. Όπως έχουμε δεσμευθεί, θα συνεχίζουμε να στηρίζουμε τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για όσο καιρό διαρκεί η πρωτόγνωρη ενεργειακή κρίση. Ο νέος μηχανισμός σε συνδυασμό με τις οριζόντιες επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρισμού, θα δημιουργήσει ένα αποτελεσματικό δίχτυ προστασίας για την κοινωνία που δοκιμάζεται από τις εκρηκτικές ανατιμήσεις στην ενέργεια».

Στη συνάντηση επετεύχθη συμφωνία σε ό,τι αφορά στις βασικές αρχές του νέου μηχανισμού, ο οποίος θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές.

Ειδικότερα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στα εξής:

• Την επόμενη εβδομάδα θα σταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχέδιο νομοθετικής διάταξης που θα περιγράφει τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού.
• Ο μηχανισμός δεν θα επηρεάσει τους όρους της κοινής ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.  
• Προβλέπεται η επιβολή πλαφόν για την αποζημίωση των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βάση το πραγματικό κόστος της παραγωγής τους.  
• Η διαφορά μεταξύ της αποζημίωσης και της χρηματιστηριακής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας θα μεταφέρεται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ) και θα δεσμεύεται για τη χρηματοδότηση των μέτρων στήριξης των καταναλωτών για την αντιστάθμιση των επιπτώσεων της διεθνούς ενεργειακής κρίσης.
• Με τον νέο μηχανισμό επιτυγχάνεται η αποσύνδεση των υψηλών τιμών φυσικού αερίου με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στους καταναλωτές.
• Το Εθνικό Πρόγραμμα Στήριξης για την ενεργειακή κρίσης που έχει ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προβλέπει την επιβολή έμμεσου πλαφόν και στη λιανική αγορά, με την επιπλέον επιδότηση των λογαριασμών.
• Από τον Μάιο οι επιδοτήσεις ισχύουν για όλες τις κατοικίες, κύριες και μη κύριες, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια και για το σύνολο της κατανάλωσης.

Παρά τις δυσμενείς εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, οι οποίες ανατροφοδοτούνται από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Κυβέρνηση θα συνεχίζει να στηρίζει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από τις μεγάλες ανατιμήσεις στο κόστος ενέργειας εξαντλώντας όλα τα περιθώρια.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν ευρέως οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU. Η ελληνική πλευρά ζήτησε, επίσης, αύξηση των πόρων για τη στήριξη των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Στο πρωινό του ρεπορτάζ το energypress έγραφε:

Στις Βρυξέλλες μεταφέρονται από σήμερα οι επαφές Σκρέκα - Σδούκου για επιτάχυνση της έγκρισης του εθνικού σχεδίου στην χονδρεμπορική αγορά

Επιτάχυνση των διαδικασιών έγκρισης του εθνικού σχεδίου για διπλή παρέμβαση στη χονδρική και λιανική αγορά ρεύματος, επιδιώκει η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, μέσω των συναντήσεων που θα έχει σήμερα στις Βρυξέλλες.

Σε μια προσπάθεια να δοθεί το ταχύτερο δυνατό πράσινο φως, ο ΥΠΕΝ Κώστας Σκρέκας και η ΓΓ Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου θα έχουν σήμερα επαφές στην έδρα της Κομισιόν με τεχνικά κλιμάκια της DG Energy και με αντικείμενο το νέο μηχανισμό, ο οποίος έχει ανακοινωθεί ότι θα εφαρμοστεί από αρχές Ιουλίου.

Είναι η πρώτη φορά από τις αρχές Μαΐου οπότε και έγιναν οι κυβερνητικές εξαγγελίες για το ρεύμα, που η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θα βρεθεί στις Βρυξέλλες, προκειμένου να συναντηθεί με τους επικεφαλής της κοινοτικής γραφειοκρατίας και να απαντήσει από κοντά στις όποιες ενστάσεις τους, με στόχο να επιταχύνει την όλη διαδικασία, και ενώ απομένουν μόλις 39 ημέρες μέχρι την 1η Ιουλίου.

Δηλαδή πολύ λιγότερες από τις 60 ημέρες, το διάστημα, εντός του οποίου οι προμηθευτές οφείλουν, σύμφωνα με τον Κώδικα Προμήθειας, να ειδοποιούν τους πελάτες τους για αλλαγές στα τιμολόγια με βάση τις συμβάσεις που έχουν συνάψει. Και αυτό καθώς η κατάργηση από την 1η Ιουλίου της ρήτρας αναπροσαρμογής θα προκαλέσει αλλαγές στους λογαριασμούς και ανατροπές στην τιμολογιακή πολιτική των παρόχων, για τις οποίες θα πρέπει να έχουν ενημερώσει τους πελάτες τους τουλάχιστον ένα δίμηνο πριν.

Σε αυτό τον αγώνα δρόμου για όσο πιο έγκαιρη εφαρμογή του μηχανισμού - κάποιοι θεωρούν ότι δεν θα καταστεί δυνατό να ισχύσει πριν τα τέλη Ιουλίου - η ελληνική πλευρά έχει αποστείλει εδώ και μιάμιση εβδομάδα το εθνικό σχέδιο στις Βρυξέλλες, μαζί με τις όποιες επεξηγήσεις της έχουν ζητηθεί, ενώ έχει ήδη παραλάβει την πρώτη γραπτή αντίδραση των αρμόδιων Γενικών Διευθύνσεων της Κομισιόν.

Οι πιθανότητες να εγκριθεί

Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρεται, το ελληνικό σχέδιο έχει πολλές πιθανότητες να εγκριθεί, τόσο γιατί δεν διαταράσσει αυτή καθ' εαυτή την ουσία του Target Model, όσο και γιατί αφαιρεί τα συγκυριακά υπερκέρδη των ηλεκτροπαραγωγών, δηλαδή κάνει χρήση ενός εκ των μέτρων που έχει προτείνει κατ’ επανάληψη η Κομισιόν μέσω των παρεμβάσεών της, όπως και οι πλέον πρόσφατες. Οσο για το διασυνοριακό εμπόριο, οι εισαγωγές και εξαγωγές ρεύματος θα συνεχίσουν να τιμολογούνται κανονικά με βάση τις τιμές χονδρικής, δηλαδή από την επίλυση της αγοράς, όπως ακριβώς συμβαίνει και σήμερα, δίχως να θίγεται ο πυρήνας του Target Model.

Εξαιρουμένων των εισαγωγών και εξαγωγών, η εγχώρια παραγωγή ρεύματος αντί να αμείβεται όπως σήμερα με βάση την ακριβότερη προσφορά, θα εισπράττει μια νέα τιμή που θα αποτελεί συνάρτηση του μεταβλητού κόστους των μονάδων συν ένα μικρό περιθώριο κέρδους. Στις μεν θερμοηλεκτρικές μονάδες κάθε ημέρα θα ορίζεται και μια νέα ανώτατη τιμή. Δηλαδή το κόστος τους θα επαναπροσδιορίζεται σε ημερήσια βάση, καθώς τμήμα του εξαρτάται από εξωγενείς παράγοντες, για τις μεν μονάδες φυσικού αερίου από τις διακυμάνσεις των τιμών του αερίου και των δικαιωμάτων ρύπων, για δε, τις λιγνιτικές από τις αυξομειώσεις των δικαιωμάτων ρύπων.

Στον αντίποδα, τόσο για τα υδροηλεκτρικά της ΔΕΗ, όσο και για τις ΑΠΕ, (όλων των τεχνολογιών και κατηγοριών), θα καθοριστεί μια σταθερή ανώτατη τιμή στην οποία και θα αγοράζεται το ρεύμα. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες η τιμή αυτή θα μπορούσε να οριστεί στα επίπεδα των 80-90 ευρώ η μεγαβατώρα.

Στην περίπτωση που οι προσφορές κάποιων μονάδων (θερμικών ή όχι) είναι για κάποιες ώρες, μικρότερες από την ανώτατη τιμή, τότε θα πληρώνονται στην τιμή της προσφοράς τους.

Στην ουσία, με την Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς (ΤΕΑ), όπως αυτή προκύπτει από την επίλυση της αγοράς, θα τιμολογούνται μόνο οι ποσότητες ενέργειας που προορίζονται για εξαγωγές. Η μεσοσταθμική τιμή των αμοιβών των μονάδων που συμμετέχουν κάθε φορά στο μείγμα θα είναι αυτή που θα καθορίζει και την τιμή στην οποία θα αγοράζουν οι πάροχοι και θα είναι μικρότερη από την σημερινή ΤΕΑ. Καταβάλλοντας μικρότερα ποσά στην χονδρική και μεταφέροντας τις μειώσεις αυτές στην λιανική, θα αποκλιμακωθούν με οριζόντιο τρόπο όλα τα τιμολόγια.

Ακριβώς για να μειωθούν ακόμη περισσότερο οι τιμές λιανικής, το ελληνικό μοντέλο προβλέπει και δεύτερη παρέμβαση, δηλαδή την παροχή επιδότησης στα τιμολόγια, με την οποία θα απορροφάται η διαφορά που απομένει ανάμεσα σε αυτά τα επίπεδα και το κόστος προμήθειας των εταιρειών.

Οι 60 ημέρες

Η ανησυχία έγκειται στην έγκαιρη έγκριση από τις Βρυξέλλες του ελληνικού μηχανισμού και σχεδίου. Είναι προφανές ότι ακόμη και αύριο να δοθεί το πράσινο φως, η εφαρμογή του θα πρέπει να μετατεθεί για αργότερα μέσα στον Ιούλιο. Διαφορετικά δεν θα καταστεί δυνατό να τηρηθεί η υποχρέωση από τον Κώδικα της ενημέρωσης των καταναλωτών 60 ημέρες πριν, για τις αλλαγές από τους παρόχους στους λογαριασμούς ρεύματος καθώς και τις ανατροπές στην τιμολογιακή πολιτική που αναπόφευκτα θα προκαλέσει η κατάργηση της ρήτρας.

Έτερο ερώτημα είναι κατά πόσο, με την επιβολή του πλαφόν και την αναστολή της ρήτρας θα είναι εφικτή η μετακίνηση των πελατών από εταιρεία σε εταιρεία παροχής ρεύματος χωρίς πέναλτι πρόωρης αποχώρησης.