Σε συμφωνία για την αναμόρφωση της αγοράς ηλεκτρισμού κατέληξαν τα κράτη-μέλη - Τι προβλέπεται για πλαφόν, CfD, στήριξη των καταναλωτών, κρίσεις και μηχανισμούς ισχύος

Γεφυρώθηκαν τελικά οι διαφορές ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία σχετικά με τις αποζημιώσεις των πυρηνικών μονάδων, με αποτέλεσμα τα κράτη-μέλη να φτάσουν σε συμφωνία για την αναμόρφωση της αγοράς ηλεκτρισμού.

Τη σχετική ανακοίνωση έκανε η Ισπανίδα υπουργός, Τερέζα Ριμπέρα, ενώ η κοινή θέση συμφωνήθηκε σχεδόν ομόφωνα με μοναδική αρνητικό ψήφο αυτή της Ουγγαρίας.

Υπενθυμίζεται ότι αρχικά η Κομισιόν είχε θέσει την άνοιξη την πρότασή της,  που δεν περιλάμβανε μια εκ βάθρων αλλαγή του τρόπου λειτουργίας, αλλά βελτιώσεις στο υφιστάμενο μοντέλο.

Ελεύθερη η χρήση των εσόδων των CfD από τις κυβερνήσεις

Το Συμβούλιο συμφώνησε ότι τα κράτη-μέλη θα ενισχύσουν την υιοθέτηση των διμερών συμβολαίων απομακρύνοντας τα εμπόδια. Τα σχετικά μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων σχήματα ενίσχυσης με κρατική στήριξη σε τιμές αγοράς, ιδιωτικές εγγυήσεις ή κοινή ζήτηση για διμερή συμβόλαια.

Παράλληλα, συμφωνήθηκε ότι τα συμβόλαια CfD θα εφαρμόζονται υποχρεωτικά όταν χρησιμοποιούνται δημόσιοι πόροι σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια με ορισμένες εξαιρέσεις.

Τα CfD θα εφαρμόζονται σε επενδύσεις για νέα ηλεκτροπαραγωγή στις τεχνολογίες των φωτοβολταϊκών, γεωθερμικών, υδροηλεκτρικών και πυρηνικών, ώστε να υπάρχει προβλεψιμότητα και βεβαιότητα.

Οι κανόνες για τα CfD θα εφαρμοστούν μετά από μεταβατική περίοδο τριών ετών (πέντε για την περίπτωση των υπεράκτιων αιολικών που καλύπτουν δύο ή περισσότερες ζώνες προσφορών).

Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο πρόσθεσε περισσότερη ευελιξία στο πως τα κράτη θα μπορούν να διανέμουν τα έσοδα που θα παράγονται από τα συμβόλαια CfD. Μπορούν να τα διανέμουν στους καταναλωτές και επίσης να χρηματοδοτούν μηχανισμούς στήριξης των τιμών ή μείωσης του κόστους ρεύματος.

Αυστηροί όροι στους μηχανισμούς ισχύος

Σε ότι αφορά τους μηχανισμούς ισχύος, συμφωνήθηκε να έχουν προσωρινό χαρακτήρα. Το Συμβούλιο εισήγαγε μια εξαίρεση από τους υφιστάμενους κανονισμούς για τις εκπομπές CO2 των μονάδων που λαμβάνουν στήριξη από τέτοιους μηχανισμούς υπό αυστηρούς όρους μέχρι τα τέλη του 2028.

Τα κράτη-μέλη επίσης κατέληξαν στο ότι οι διαδικασίες έγκρισης μηχανισμών ισχύηος πρέπει να απλοποιηθούν.

Προστασία καταναλωτών

Το Συμβούλιο εισήγαγε αποσαφηνίσεις για την προστασία των καταναλωτών. Συμφώνησε να την ενδυναμώσει προσφέροντας ελεύθερη επιλογή προμηθευτή και τη δυνατότητα πρόσβασης σε δυναμικά τιμολόγια, συμβόλαια προκαθορισμένης διάρκειας και τιμής.

Επίσης, προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες για τους προμηθευτές όσον αφορά την αντασφάλισή τους για να προστατευτούν οι καταναλωτές από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς. Οι ευάλωτοι καταναλωτές θα προστατεύονται από τη διακοπή σύνδεσης μέσω των προμηθευτών τελευταίου καταφυγίου.

Επίσης, όλοι οι καταναλωτές θα έχουν το δικαίωμα στο διαμοιρασμό της ενέργειας μέσω αυτοπαραγωγής και αποθήκευσης.

Προβλέψεις για τις κρίσεις

Προστίθεται η επιολογή να θεσπίζονται ρυθμιζόμενες τιμές, ακόμα και κάτω του κόστους, για μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε περιόδους κρίσης.

Τα κράτη-μέλη ενίσχυσαν το ρόλο του Συμβουλίου σχετικά με την ανακήρυξη κατάστασης κρίσης στην Ε.Ε. Επίσης, άλλαξαν οι συνθήκες που μεταφράζονται σε κρίση στον ηλεκτρισμό ώστε να ισχύει όταν πολύ υψηλές τιμές χονδρικής διατηρούνται για τουλάχιστον έξι μήνες και οι αντίστοιχες στη λιανική πάνω από τρεις μήνες.

Τέλος, συμφωνήθηκε να επιτραπεί και στο εξής πλαφόν στα υπερκέρδη των παραγωγών ΑΠΕ, πυρηνικών και λιγνίτη ως τα τέλη Ιουνίου 2024.