Σε ιστορικά χαμηλά τα κέρδη στα ηλιακά πάρκα της Ευρώπης – Ανησυχίες στον κλάδο

Σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα έχουν βυθιστεί τα κέρδη στα ηλιακά πάρκα της Ευρώπης, εγείροντας ανησυχίες ότι όσο περισσότερο επεκτείνεται ο κλάδος, τόσο περισσότερο θα μειωθούν οι τιμές.

Σύμφωνα με στοιχεία του London Stock Exchange Group Plc, τα οποία αναλύει το Bloomberg, η κατάσταση είναι πιο απογοητευτική στην Ισπανία, όπου το λεγόμενο ποσοστό δέσμευσης, ένα βασικό μέτρο κερδοφορίας για τα περιουσιακά στοιχεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έχει διαμορφωθεί κατά μέσο όρο μόλις στο 7% μέχρι στιγμής αυτόν τον μήνα. Ενδεικτικό της τεράστιας βουτιάς, είναι ότι το αντίστοιχο ποσοστό πριν από έναν χρόνο ήταν στο 43%.

Οι επιπτώσεις της ηλιοφάνειας

Η ηλιακή περίοδος στην Ευρώπη γίνεται πλέον μεγαλύτερη αλλά και πιο έντονη, κάτι το οποίο επιδεινώνεται και από μια πληθώρα νέας δυναμικότητας που κατακλύζει το δίκτυο με ενέργεια. Αυτό μειώνει τις αποδόσεις των παραγωγών και τρομάζει τους επενδυτές, ιδιαίτερα στην Ισπανία και τη Γαλλία, όπου αυτή την άνοιξη χαρακτηρίστηκε από περισσότερες -από το σύνηθες- εβδομάδες καθαρού ουρανού.

«Ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι η μειωμένη κερδοφορία στον τομέα της ηλιακής ενέργειας», σχολιάζει η Nathalie Gerl, επικεφαλής αναλύτρια ενέργειας στην LSEG. «Τα χαμηλότερα ποσοστά δέσμευσης υπονομεύουν την επιχειρηματική επιχειρηματολογία για την ηλιακή ενέργεια, θέτοντας σε κίνδυνο τους πολιτικούς στόχους για την ηλιακή ενέργεια».

Η Ισπανία έχει δει την ηλιακή της ισχύ να αυξάνεται πάνω από 50 γιγαβάτ, έξι φορές υψηλότερη από ό,τι πριν από μια δεκαετία, σύμφωνα με το BloombergNEF. Η ταχεία ανάπτυξη αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση, η οποία οφείλεται εν μέρει στην απότομη μείωση του κόστους των πάνελ.

Στη Γαλλία, όπου το ποσοστό δέσμευσης βρίσκεται στο ιστορικό χαμηλό του 13%, η χωρητικότητα έχει σχεδόν πενταπλασιαστεί κατά την περίοδο αυτή.

Μηδενικές τιμές

Όταν η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας υπερβαίνει τη ζήτηση, αυτό αποτελεί πρόβλημα, επειδή ο όγκος των μπαταριών που συνδέονται στα δίκτυα της περιοχής δεν έχει ακόμη καλύψει την άνθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δεδομένου ότι η αυξανόμενη παραγωγή δεν μπορεί να αποθηκευτεί, η υπερπροσφορά προκαλεί πτώση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας - μερικές φορές ακόμη και κάτω από το μηδέν.

Το ποσοστό δέσμευσης, το οποίο συγκρίνει την τιμή ηλεκτρικής ενέργειας που λαμβάνει ένα ηλιακό πάρκο με τη μέση τιμή στην αγορά χονδρικής, είναι χαμηλότερο στην Ισπανία και τη Γαλλία από ό,τι στη Γερμανία, όπου οι τιμές είναι υψηλότερες και το ποσοστό είναι πάνω από 30%.

Το ποσοστό δέσμευσης ενέργειας στην Ισπανία είναι το χαμηλότερο στην Ευρώπη και θα ήταν ακόμη χαμηλότερο αν δεν υπήρχε η κίνηση των ηλιακών πάρκων να μειώσουν την παραγωγή τους αυτόν τον μήνα. Αυτή η μετατόπιση συνέπεσε με την αύξηση της παραγωγής ενέργειας από φυσικό αέριο για τη σταθεροποίηση του δικτύου μετά από μια πανεθνική διακοπή ρεύματος τον Απρίλιο.

Ευελιξία

«Η άνοδος των αρνητικών τιμών — και οι απότομες αυξήσεις των τιμών σε άλλες χρονικές στιγμές — αποτελεί ένα κραυγαλέο μήνυμα για επενδύσεις στην ευελιξία του συστήματος», δήλωσε ο Chris Rosslowe, ανώτερος αναλυτής δεδομένων ενέργειας και κλίματος στο think tank Ember.

Αυτό το σήμα αναμένεται να γίνει πιο δυνατό, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπεται να συνδέσει στο δίκτυο έναν αριθμό ρεκόρ νέων ηλιακών συλλεκτών και αγροκτημάτων φέτος και του χρόνου, σύμφωνα με στοιχεία του BNEF.

Σε καθημερινή βάση, υπάρχει επίσης μια αναντιστοιχία μεταξύ της αυξανόμενης προσφοράς και ζήτησης ηλιακής ενέργειας, με την τελευταία να κορυφώνεται νωρίς το βράδυ, ακριβώς τη στιγμή που η παραγωγή αρχίζει να μειώνεται. Με την ηλιακή ισχύ να αυξάνεται για να επιτευχθούν οι στόχοι απαλλαγής από τον άνθρακα, η Ευρώπη αγωνίζεται να βρει τρόπους να χρησιμοποιεί φθηνή ηλεκτρική ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποφεύγοντας παράλληλα να καταφεύγει στα ορυκτά καύσιμα το βράδυ.

Προβληματισμός για τις επιχειρήσεις

Το χάσμα μεταξύ των τιμών που καταβάλλονται στις ηλιακές γεννήτριες και της τιμής βασικού φορτίου ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να συνεχίσει να διευρύνεται, γεγονός που θα μπορούσε να βλάψει τις εταιρείες που κατασκευάζουν και λειτουργούν ηλιακά πάρκα, σύμφωνα με τους αναλυτές της BNEF, Mbongeni Dube και Kesavarthiniy Savarimuthu.

Οι χαμηλές τιμές αποθαρρύνουν επίσης ορισμένους επενδυτές από το να υποστηρίξουν νέα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κάτι που απειλεί να εκτροχιάσει τους στόχους καθαρής ενέργειας της Ευρώπης για το 2030.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, η διάρκεια της αρνητικής τιμολόγησης έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια και το 2024 εξαπλώθηκε σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ελλάδα και η Ισπανία για πρώτη φορά, .

«Αυτή η συχνότητα αρνητικών τιμών είναι πιθανό να συνεχιστεί με την αύξηση της ηλιακής παραγωγής», δήλωσε η εκπρόσωπος του οργανισμού Ιλάρια Μπελάτσι.

Οι επιδοτήσεις που δίνουν κίνητρα στους παραγωγούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας να συνεχίσουν να παράγουν ακόμη και όταν οι τιμές πέφτουν κάτω από το μηδέν πρέπει να αναδιαρθρωθούν, ανέφερε ο οργανισμός.

Ο Rosslowe της Ember δήλωσε ότι οι νέες επενδύσεις για να καταστεί το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης πιο ευέλικτο θα βοηθήσουν στη σταθεροποίηση των τιμών καθώς αυξάνονται τα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μια πιθανή λύση είναι η αυξημένη αποθήκευση σε μπαταρίες , η οποία θα επέτρεπε στους φορείς εκμετάλλευσης να αφαιρούν ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο σε περιόδους πλεονάσματος και να αξιοποιούν αυτήν την προσφορά όταν η ζήτηση είναι υψηλή, είπε.

Επέκταση Δικτύου

Η αρνητική τιμολόγηση θα μπορούσε επίσης να περιοριστεί με την επέκταση του ευρωπαϊκού δικτύου, σύμφωνα με τον Rosslowe. Προς το παρόν, η χωρητικότητα περιορίζεται λόγω αργού σχεδιασμού και σημείων συμφόρησης στις συνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ διαφορετικών περιοχών.

«Οι αρνητικές τιμές μας λένε ότι χρειαζόμαστε περισσότερες διαδρομές για να χρησιμοποιήσουμε άφθονη ηλιακή ενέργεια», είπε.

Η προσθήκη περισσότερων συνδέσεων στο δίκτυο θα βοηθήσει επίσης στη μείωση άλλων δαπανών, όπως η πληρωμή των φορέων εκμετάλλευσης για την απενεργοποίηση των ανεμογεννητριών.