Προ των πυλών 5,4 GW νέα φωτοβολταϊκά για σύνδεση στον ΑΔΜΗΕ μέχρι το 2027 – Στο 17% το «ψαλίδι» φέτος στα έσοδα των ΣΕΔΠ – Σε τροχιά πρόωρης υπερκάλυψης του εθνικού στόχου

Την απόλυτη κυριαρχία των φωτοβολταϊκών στα νέα έργα που αναμένεται να συνδεθούν στο δίκτυο μέσα στην επόμενη διετία μαρτυρούν τα νεότερα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ με το σχετικό χαρτοφυλάκιο να φτάνει τα 5.340 MW υπό κατασκευή αυτή την στιγμή ενώ ακολουθούν ακόμη 2,4 GW με ανάλογο ορίζοντα υλοποίησης.

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν την εκτίμηση του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) για υπερκάλυψη του στόχου που έχει προσδιοριστεί στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) για 13,5 GW εγκατεστημένης ισχύος το 2030, ήδη από το 2026, με το σχετικό χαρτοφυλάκιο στο τέλος της δεκαετίας να αναμένεται να φτάσει περί τα 21,5 GW.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, αυτή την στιγμή, το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας (ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ) «φιλοξενεί» εν λειτουργία φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 10,9 GW με ακόμη 5,4 GW, όπως προαναφέρθηκε, να βρίσκονται υπό κατασκευή και επιπλέον 2.482 MW να βρίσκονται στο στάδιο υπογραφής σύμβασης σύνδεσης, δηλαδή ένα βήμα πριν το στάδιο της κατασκευής.

Τα παραπάνω αθροίζουν ένα χαρτοφυλάκιο της τάξης των 18,7 GW χωρίς να υπολογίζονται τα έργα αυτοπαραγωγής ή τυχόν άλλα έργα που θα «ωριμάσουν» μέσα στα επόμενα χρόνια και θα καλύψουν το «κενό» από τα 18,7 GW μέχρι τα 21,5 GW, την γενική δηλαδή πρόβλεψη του ΣΕΦ ως προς την εγκατεστημένη ισχύ φωτοβολταϊκών στο σύστημα μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα εν λειτουργία φωτοβολταϊκά πάρκα σε συνδυασμό με τα έργα που έχουν εξασφαλίσει πρόσβαση στο δίκτυο ξεπερνούν τα 23 GW σήμερα, πράγμα που με την σειρά του αφενός επιβεβαιώνει τις σχετικές εκτιμήσεις και αφετέρου «προδιαγράφει» τις αυξημένες επιδόσεις του κλάδου τα επόμενα χρόνια. Ενδεικτικά, ο κλάδος αναμένεται να καταγράψει νέο ρεκόρ πρόσθετης εγκατεστημένης ισχύος κατά την φετινή χρονιά, φτάνοντας περί τα 2,5 με 2,6 GW στο τέλος του χρόνου από 2 GW πέρυσι.

Μέχρι στιγμής, 1.600 MW έχουν πάρει μια θέση στο δίκτυο με τα στοιχεία να μιλούν για ακόμη 1 GW φωτοβολταϊκών έργων να προστίθενται μέχρι το τέλος της χρονιάς στα «ταμπλό» του ΑΔΜΗΕ και το ενεργειακό μίγμα της χώρας. Τα νέα προς σύνδεση φωτοβολταϊκά πάρκα αφορούν είτε μεγάλα έργα (τα λεγόμενα utility) είτε cluster μικρών φωτοβολταϊκών και ενεργειακές κοινότητες που έχουν υποβάλει αίτημα σύνδεσης στο σύστημα Μεταφοράς βάσει και της σχετικής νομοθετικής ρύθμισης που είχε υπάρξει για τις εν λόγω κατηγορίες έργων.

Σε αυτή την βάση, η ταχεία διείσδυση συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίες κατά κύριο λόγο) αποκτά εξαιρετικά επιτακτικό χαρακτήρα προς περιορισμό του «άκρατου» κανιβαλισμού της αγοράς που ήδη από φέτος αναμένεται να κοστίσει περί το 17% των εσόδων για τα έργα ΣΕΔΠ (feed-in-premium), όπως εκτιμά ο ΣΕΦ, σε συνέχεια των πολλαπλάσιων περικοπών, αρνητικών και μηδενικών τιμών στην αγορά.

Υπενθυμίζεται ότι το ΕΣΕΚ προβλέπει την ανάπτυξη μπαταριών συνολικής ισχύος 4.33 GW με επιπλέον 1.93 GW έργων αντλησιοταμίευσης μέχρι το 2030, με το πρώτο νούμερο να διαμορφώνεται πλέον στα 6.4 GW σε συνέχεια των έργων που έχουν προκριθεί από τους διαγωνισμούς και της πρόσκλησης των 4.7 GW για merchant standalone μπαταρίες που προκήρυξε το ΥΠΕΝ.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ΣΕΦ, η αυξημένη διείσδυση των φωτοβολταϊκών «υποχρεώνει» σε περαιτέρω αναθεώρηση του στόχου μπαταριών για το 2030 στα 8 GW προκειμένου να υπάρξει αποτελεσματική διαχείριση της πλεονάζουσας «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής, γεγονός που με την σειρά του θα περιορίσει τις επιπτώσεις στα οικονομικά μεγέθη των πάρκων.

Σημειώνεται ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μονάχα στο κομμάτι των φωτοβολταϊκών αλλά διαχέεται στον ένα ή τον άλλο βαθμό σε όλες τις πράσινες τεχνολογίες με το σύνολο των έργων να βιώνουν σημαντικές απώλειες εσόδων από την πώληση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.

Μάλιστα, οι εκτιμήσεις για αυξημένη ακτινοβολία στην περιοχή μας τους αμέσως επόμενους μήνες μέχρι και τον Μάιο του 2026 αναμένεται να επιδεινώσει την κατάσταση πολλαπλασιάζοντας την παραγωγή των φωτοβολταϊκών, γεγονός που με την σειρά του συνεπάγεται περισσότερες περικοπές και αρνητικές και μηδενικές τιμές στην αγορά με τον «αντίκτυπο» να φτάνει σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της αγοράς.

Υπό αυτό το πρίσμα, στελέχη της αγοράς υπογραμμίζουν την ανάγκη να προχωρήσουν όλα τα αναγκαία μέτρα τόσο σε τεχνικό επίπεδο (εγκατάσταση setpoint) όσο και σε ρυθμιστικό επίπεδο (Μηχανισμός Αντιστάθμισης Περικοπών) προκειμένου να υπάρξει μια ενιαία και συμπαγής «φόρμουλα» διαχείρισης της πλεονάζουσας ενέργειας που αφενός θα αποτρέψει «εκπλήξεις» στην λειτουργία και διαχείριση του ηλεκτρικού συστήματος και αφετέρου θα προσδώσει την αναγκαία ορατότητα στα «νούμερα» των πάρκων ώστε αναλόγως να μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις οι επενδυτές για την λειτουργία των πάρκων τους.

Να συμπληρώσουμε τέλος ότι σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, όπως αποτυπώνονται στην παρακάτω διαφάνεια, το πράσινο χαρτοφυλάκιο της χώρας μετράει αυτή την στιγμή 17,1 GW εν λειτουργία έργα ΑΠΕ με τα 5,5 GW να είναι αιολικά, τα 10,9 φωτοβολταϊκά και τα 0,7 GW άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ.