Πως αποφύγαμε το παρ' ολίγον μπλακ- άουτ στο αέριο

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κηρύχθηκε σύμφωνα με πληροφορίες την Παρασκευή το Εθνικό Σύστημα Αερίου, καθώς τα αποθέματα LNG στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας βρίσκονται πολύ κοντά στο όριο των στρατηγικών αποθεμάτων που πρέπει να τηρεί ο διαχειριστής του συστήματος ΔΕΣΦΑ. Στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, διαπιστώθηκε ότι το πρόβλημα είναι διαχειρίσιμο και ότι δε θα υπάρξει άμεση επίπτωση στην τροφοδοσία με αέριο για τα νοικοκυριά, τις ευπαθείς ομάδες και τους κοινωνικά ευαίσθητους καταναλωτές (νοσοκομεία, σχολεία). Για να συμβεί αυτό πάντως είναι πολύ πιθανόν οι διαχειριστές του ηλεκτρικού συστήματος και του συστήματος αερίου (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΣΦΑ) να αποφασίσουν να θέσουν εκτός μονάδες ηλεκτρισμού με καύσιμο το φυσικό αέριο.

Αυτό όμως σημαίνει ότι σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που παράγονται σήμερα από μονάδες αερίου θα υποκατασταθούν από μονάδες που χρησιμοποιούν πετρέλαιο αλλά και από ακριβές εισαγωγές ρεύματος. Εφόσον συμβεί αυτό τότε αναμένεται η χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος να δεχθεί ισχυρές πιέσεις προς τα πάνω. Θυμίζουμε ότι πέρυσι το Φεβρουάριο, όταν υπήρξε το πρόβλημα τροφοδοσίας εξαιτίας της διακοπής της ροής στον ελληνοτουρκικό αγωγό, η ΟΤΣ είχε φτάσει στα μέγιστα επίπεδα των 150 ευρώ για αρκετές ώρες, επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος του συστήματος. Παράλληλα κάποιες μονάδες αερίου κλήθηκαν να λειτουργήσουν με πετρέλαιο – χωρίς ακόμη και σήμερα να έχουν αποζημιωθεί από το ΛΑΓΗΕ.

Πως όμως φτάσαμε μέχρι εδώ;

Σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό που είχε γίνει από το ΔΕΣΦΑ, ένα φορτίο LNG επρόκειτο να καταφθάσει στη Ρεβυθούσα την περασμένη Πέμπτη. Βάσει του αρχικού προγραμματισμού το σύστημα δε θα αντιμετώπιζε κανένα πρόβλημα. Ωστόσο η έλευση του φορτίου ακυρώθηκε χωρίς από την πλευρά των αρμοδίων να υπάρξει κατάλληλη διαχείριση των αποθεμάτων και σωστός προγραμματισμός ώστε να έρθει νέο φορτίο. Και αυτό παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με πληροφορίες του «Κ» κατατέθηκαν στη ΔΕΠΑ συγκεκριμένες προτάσεις για να καλυφθεί το κενό με την έλευση φορτίων LNG από τρίτους προμηθευτές (μία πρόταση μάλιστα αφορούσε την έλευση μεγάλου φορτίου που θα υπερκάλυπτε τις ανάγκες στο ελληνικό σύστημα και το υπόλοιπο αέριο θα μπορούσε να διατεθεί σε άλλες αγορές μετατρέποντας τη Ρεβυθούσα σε εξαγωγικό τέρμιναλ για την περιοχή).

Τελικά οι αρμόδιοι αποφάσισαν ότι η κατάσταση θα ήταν διαχειρίσιμη χωρίς την έλευση νέου φορτίου LNG απλώς με αύξηση των ποσοτήτων που προμηθεύεται η ΔΕΠΑ από τις βόρειες διασυνδέσεις. Ο προγραμματισμός των αρμοδίων ωστόσο εκ νέου αποδείχθηκε προβληματικός καθώς εξαιτίας των καιρικών συνθηκών και της αυξημένης ζήτησης για αέριο στις γειτονικές χώρες, δεν υπήρχε η δυνατότητα αύξησης των παραλαβών από τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό. Μόλις διαπιστώθηκε το πρόβλημα αναζητήθηκε εσπευσμένα η έλευση κάποιου άλλου φορτίου (στο διάστημα 15 έως 18 Δεκεμβρίου) ωστόσο δεν βρέθηκε κάποιο διαθέσιμο στην αγορά, ενώ και τα φορτία που είχαν προταθεί από ιδιώτες είχαν δεσμευτεί και πουληθεί σε άλλες αγορές. Τελικά σύμφωνα με πληροφορίες βρέθηκε νέο φορτίο το οποίο και θα καταφθάσει στη Ρεβυθούσα στα τέλη της εβδομάδας, λύνοντας το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί.

Πηγές στην αγορά θεωρούν ότι το νέο «κρούσμα» (στην αρχή της χειμερινής σεζόν και αμέσως μόλις παρατηρήθηκε αυξημένη ζήτηση για φυσικό αέριο), αναδεικνύει το ζήτημα της ασφάλειας εφοδιασμού κατά τους χειμερινούς μήνες κάθε χρόνο.

Οι ίδιες πηγές θεωρούν ότι το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η έλλειψη αποφασιστικότητας και σωστού προγραμματισμού. Άλλωστε ήταν γνωστό εδώ και μήνες ότι εξαιτίας της αύξησης της φορολογίας στο πετρέλαιο ο κόσμος θα στρεφόταν μαζικά στη λύση του φυσικού αέριου. Ωστόσο δεν υπήρξε η έγκαιρη συμβολαιοποίηση νέων ποσοτήτων που θα κάλυπταν τις ανάγκες, ενώ και τα απαραίτητα έργα υποδομής (3η δεξαμενή Ρεβυθούσας, συμπιεστής στη Νέα Μεσηβρία) παρουσιάζουν καθυστερήσεις. Αποτέλεσμα όλων αυτών η βασική αρχή της ασφάλειας εφοδιασμού ενέργειας, να αποτελεί κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, ζητούμενο…