Οι οιωνοί του 2023 για τα φωτοβολταϊκά

Μετά από μια ιδιαίτερα επιτυχημένη χρονιά, όπως ήταν το 2022, οι προσδοκίες για το 2023 είναι μεγάλες για την αγορά των φωτοβολταϊκών. Κι αυτό γιατί, αργά αλλά σταθερά, συντελούνται σημαντικές αλλαγές στο προφίλ των επενδύσεων στον κλάδο.

Ξεκινώντας από την ακτινογραφία της αγοράς το 2022, βλέπουμε ότι, για ακόμη μια χρονιά, η πλειονότητα των εγκαταστάσεων αφορούσε μικρομεσαίες επενδύσεις της τάξης των 400-1.000 kW. Η κατηγορία αυτή αντιπροσωπεύει τα 2/3 της ισχύος που εγκαταστάθηκε το 2022 αλλά και διαχρονικά. Παρόλα αυτά, το 2023 ίσως σημάνει το τέλος εποχής για αυτή την κατηγορία. Θυμίζω ότι οι ταρίφες για την κατηγορία αυτή το 2023 ισχύουν μόνο για τα έργα που υπέγραψαν σύμβαση με τον ΔΑΠΕΕΠ ως τις 31/12/2022 καθώς και για τα έργα σε κορεσμένα δίκτυα (Πελοπόννησος, Κρήτη, Κυκλάδες). Όλα τα άλλα έργα της κατηγορίας αυτής θα πρέπει να συμμετέχουν σε διαγωνιστικές διαδικασίες από 1/1/2023 και η μόνη τέτοια διαδικασία που προβλέπεται τα επόμενα χρόνια αφορά 100 MW (ο διαγωνισμός θα γίνει κάποια στιγμή το 2023).

Μέσα στο 2022 όμως είχαμε και τα πρώτα σημάδια των αλλαγών που έρχονται τα επόμενα χρόνια. Πρώτον, οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί μεγάλης κλίμακας άρχισαν πλέον να κάνουν αισθητή την παρουσία τους, μια τάση που θα συνεχιστεί και τα επόμενα 3-4 χρόνια. Δεύτερον, για πρώτη φορά, είχαμε μια αξιοσημείωτη ισχύ της τάξης των 100 MW σε συστήματα αυτοπαραγωγής και ιδιοκατανάλωσης. Το κομμάτι αυτό της αγοράς μάλιστα αναμένεται να μεγαλώσει σημαντικά τα επόμενα χρόνια, αφού μια σειρά από θεσμικές και πολιτικές αποφάσεις ευνοούν την ανάπτυξη του.

Προφανώς δεν έλειψαν και τα αγκάθια, όπως οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση, ο μη σεβασμός των προθεσμιών από διάφορες υπηρεσίες που εμπλέκονται, αλλά και κάποιες πολιτικές αποφάσεις που προκάλεσαν αναστάτωση στην αγορά. Αναφέρομαι κυρίως στην υπουργική απόφαση του Αυγούστου 2022 που έθεσε το πλαίσιο προτεραιοτήτων για την πρόσβαση στα δίκτυα. Ανεξάρτητα από το πόσο δίκαιη ή σοφή υπήρξε η απόφαση αυτή, σε κάθε περίπτωση οριοθετεί το πόσα φωτοβολταϊκά μεγάλης κλίμακας (που συνδέονται στο δίκτυο υψηλής και υπερυψηλής τάσης) θα πρέπει να περιμένουμε τα επόμενα χρόνια. Αν συνυπολογίσει κανείς και τον μεγάλο αριθμό αιτήσεων που εκκρεμούν, είναι σαφές πως το κομμάτι αυτό της αγοράς θα κορεστεί τα επόμενα 3-4 χρόνια. Ας ελπίσουμε ότι μέχρι τότε θα επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε επέκταση και ενίσχυση των δικτύων και των διασυνοριακών διασυνδέσεων και θα μπορέσουν να γίνουν και άλλες μεγάλες επενδύσεις.

Το κομμάτι της αγοράς από το οποίο προσδοκά πολλά ο κλάδος αφορά τα οικιακά και εμπορικά συστήματα αυτοπαραγωγής. Με μια σημαντική απόφαση τον Ιούλιο του 2022 απελευθερώθηκε ηλεκτρικός χώρος για περίπου 2 GW μικρών συστημάτων έως 10 kW, ενώ μέσα στο 2023 ξεκινά και πρόγραμμα επιδοτήσεων για μικρά φωτοβολταϊκά με ή χωρίς αποθήκευση. Παράλληλα, αναμένεται να τρέξουν και άλλα προγράμματα για ενίσχυση της αυτοπαραγωγής και της αποθήκευσης για επιχειρήσεις, καθώς και ενεργειακών κοινοτήτων από ΟΤΑ με στόχο την ενίσχυση φτωχών και ευάλωτων νοικοκυριών.

Θα ήταν παράλειψη αν δεν κάναμε αναφορά και στους δύο διαγωνισμούς που αναμένονται το 2023 για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (900 MW συνολικά).

Αν και η ενεργειακή κρίση θα συνεχιστεί και το 2023, ο κλάδος των φωτοβολταϊκών φαίνεται πως διαθέτει επαρκή αντισώματα για να συνεχίσει την ανοδική πορεία του.

* Ο Δρ. Σωτήρης Καπέλλος είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών