O OPEC ανοίγει τις στρόφιγγες του πετρελαίου

Όπως αναμενόταν, οι χώρες-μέλη του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών (OPEC) συμφώνησαν την Παρασκευή να διατηρήσουν την παραγωγή αργού πετρελαίου στα 30 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει ότι δίνεται η άδεια στους παραγωγούς εντός και εκτός OPEC να αυξάνουν την παραγωγή τους κατά το δοκούν. Η Σαουδική Αραβία προτίθεται να συνεχίσει τον πόλεμο τιμών κόντρα στους παραγωγούς σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ που διεκόπη από την πρόσφατη κερδοσκοπική άνοδο της τιμής του αργού.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν ραγδαία το περασμένο έτος μετά την άρνηση του OPEC, με επικεφαλής τους Σαουδάραβες, να μειώσει την παραγωγή σε απάντηση της παγκόσμιας υπερπροσφοράς. Αυτό έχει ήδη κοστίσει στη βιομηχανία πετρελαίου περίπου 100.000 θέσεις εργασίας και έως 1 τρισ. δολάρια σε αναξιοποίητα επενδυτικά σχέδια. Παρ’ολ’αυτά, οι βασικοί παίκτες εξακολουθούν να αυξάνουν την παραγωγή τους. Τον Απρίλιο, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας, η προσφορά του OPEC ανερχόταν στα 31,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ήτοι στα υψηλότερα επίπεδα από το Σεπτέμβριο του 2012. Ήταν ο 12ος συνεχής μήνας που η παραγωγή του OPEC υπερέβαινε το επίσημο όριο 30 εκατομμυρίων βαρελιών, με τη Σαουδική Αραβία να αντλεί πετρέλαιο όσο πιο γρήγορα μπορούσε, διατηρώντας την παραγωγή της πάνω από 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Ο ενθουσιασμός της, ωστόσο, ξεπεράστηκε από αυτόν της Ρωσίας, της μεγαλύτερης πετρελαϊκής δύναμης εκτος OPEC. Το Μάιο, αντλούσε 10,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σε σύγκριση με 10,2 εκατ. της Σαουδικής Αραβίας. Ήταν η πρώτη φορά που η Ρωσία πήρε τα ηνία της παγκόσμιας παραγωγής από το 2010.

Αλλά και η πετρελαϊκή βιομηχανία των ΗΠΑ, έδωσε τον καλύτερό της εαυτό για να δείξει ότι δεν πτοείται. Το Μάιο, παρήγαγε κατά μέσο όρο 9,4 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως, 2,7% περισσότερο από ό, τι τον Ιανουάριο και τα περισσότερα από το 1972. Αυτό έστρωσε το έδαφος για την ενθουσιώδη ομιλία του CEO της ConocoPhillips Ryan Lance στο πλαίσιο του τελευταίου συνεδρίου τυ OPEC. «Αυτή η επιχείρηση θα επιβιώσει με την τιμή του brent στα 100 δολάρια και θα επιβιώσει με την τιμή του brent στα 60-70 δολάρια», είπε, προσθέτοντας ότι μια μείωση κατά 15-30% του κόστους παραγωγής κατά τους τελευταίους μήνες επιτρέπει στις μεταγαλύτερες εταιρείες fracking των ΗΠΑ να παραμένουν κερδοφόρες ακόμα και με το brent στα 40 δολάρια.

Αυτή η τελευταία επίδειξη λεονταρισμού είτε δεν δικαιολογείται, είτε δεν σχετίζεται με τους  παραδοσιακούς παραγωγούς που προσπαθούν να ασκήσουν πίεση στους Αμερικανούς παραγωγούς πετρελαίου από σχιστόλιθο. Η αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας αναμένει ότι η παραγωγή αργού στις ΗΠΑ θα αρχίσει να μειώνεται αυτό το μήνα και θα συνεχίσει να μειώνεται μέχρι το Σεπτέμβριο προτού επανέλθει η ανοδική τάση. Σύμφωνα με την ανάλυση του Bloomberg Intelligence, οι τιμές που προβλέπονται από την προθεσμιακή αγορά, δεν θα είναι αρκετά υψηλές για να δώσουν στις αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου το έναυσμα να εκμεταλλευτούν διανοιγμένα αλλά αναξιοποίητα πηγάδια.

Αυτό, ωστόσο, δεν ικανοποιεί αρκετά τους Σαουδάραβες. Όπως ο Lance, έτσι και ο Σαουδάραβας υπουργός Πετρελαίου Ali al-Naimi έδειξε ένα γενναίο πρόσωπο: Είπε την προηγούμενη εβδομάδα πως τα πράγματα κινούνται «προς τη σωστή κατεύθυνση» και πως η Σαουδική στρατηγική εργάζεται στην κατεύθυνηση της μείωσης της προσφοράς εν μέσω αύξησης της ζήτησης. Αλλά δεν θα είναι πραγματικά ευχαριστημένος μέχρι να βαλει τους τυχάρπαστους Αμερικανούς στη θέση τους.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο για αυτό είναι η τιμή του πετρελαίου: Είναι πάρα πολύ υψηλή, υψηλότερη από ό,τι χρειάζεται για να κάνει τους frackers να «αιμορραγούν» και όχι απλά να ανησυχούν. Όλα αυτά τα ρεκόρ παραγωγής και η ντε φάκτο απουσία ενός ανώτατου ορίου στην παραγωγή του OPEC δεν κατάφεραν να μειώσυν αρκετά την τιμή εξαιτίας κυρίως των κερδοσκόπων. Το Μάιο, οι διαχειριστές κεφαλαίων είχαν και πάλι καθαρή θέση long στα futures και options του πετρελαίου, προσδοκώντας σε αύξηση των τιμών.

Είναι δύσκολο να βρεθεί μια λογική εξήγηση για αυτές τις προσδοκίες. Με την προσφορά του πετρελαίου να εξακολουθεί να αυξάνεται ταχύτερα από τη ζήτηση, η κατάσταση μπορεί δύσκολα να είναι βιώσιμη και η αναμενόμενη μείωση της παραγωγής των ΗΠΑ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες δεν θα είναι αρκετά μεγάλη για να βοηθήσει. Η απόφαση του OPEC ώθησε την τιμή προς τα κάτω -κάτω από 62 δολάρια το βαρέλι για το Brent από άνω των 65 δολαρίων μόλις πριν από δύο ημέρες -αλλά αυτό δεν συνιστά μεγάλη αλλαγή, είτε.

Μπορεί το Ιράν να βάλει την τιμή σε νέα καθοδική πορεία, αν συμφωνήσει με τον υπόλοιπο κόσμο σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος. Τότε οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην ιρανική βιομηχανία πετρελαίου θα αρθούν και το Ιράν θα είναι τελικά σε θέση να αυξήσει τις εξαγωγές του φτάνοντας ακόμη και το 1 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Προφανώς, αυτό δεν θα επηρεάσει την ολοένα και πιο ασύλληπτη ποσόστωση της παραγωγής του OPEC. «Γνωρίζεται ότι η παραγωγή είναι ένα κυριαρχικό δικαίωμα», δήλωσε ο al-Naimi, την Παρασκευή, προσθέτοντας ότι το Ιράν είναι ελεύθερο να παράγει όσο θέλει. Με άλλα λόγια, ο ουρανός, και όχι τα 30 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, είναι το πραγματικό όριο της παραγωγής, και οι Σαουδάραβες θα αγκαλιάσουν οποιονδήποτε ειναι πρόθυμος και ικανός να παράγει περισσότερο πετρέλαιο ούτως ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν την επίθεσή τους στους frackers.

Τόσο η Σαουδική Αραβία όσο και η Ρωσία είναι έτοιμοι για χαμηλότερες τιμές. Ο προϋπολογισμός των Σαουδαράβων συντάχθηκε το Δεκέμβριο, όταν η τιμή ήταν περίπου 60 δολάρια το βαρέλι, αλλά η χώρα μπορεί να αντέξει πολύ περισσότερο πόνο, χάρη στο κρατικό fund διαχείρισης πλούτου των 731 δισ. δολαρίων. Ο προϋπολογισμός της Ρωσίας στηρίζεται σε τιμή πετρελαίου ύψους 50 δολ. το βαρέλι και επειδή η τιμή ξεπερνά αυτό το επίπεδο, έχει συμπαρασύρει και το ρούβλι, το οποίο είναι ισχυρότερο από όσο θα ήθελαν οι ρωσικές αρχές, ωθώντας την κεντρική τράπεζα να αγοράσει δολάρια και ευρώ. Κανένας από τους ηγέτες της αγοράς πετρελαίου δεν θέλει να αποδειχθεί μάταιος ο πόνος από την πτώση των τιμών του περασμένου έτους και δεν έχουν εξασφαλίσει ακόμη το μερίδιό τους στην αγορά.

Προς το παρόν, οι κερδοσκόποι παίζουν μεγάλο ρόλο στη διατήρηση της υπάρχουσας ισορροπίας των τιμών. Μόλις κάτι τους τρομάξει, οι frackers θα πρέπει να ετοιμαστούν για ακόμη ένα γύρο είναι για άλλον ένα γύρο «θεραπείας σοκ».

(Leonid Bershidsky, BloombergView, capital.gr)