Ο απίστευτος φυσικός πυρηνικός αντιδραστήρας του Όκλο και πως ανακαλύφθηκε

Το έτος ήταν 1972 και ο φυσικός, Φρανσίς Περίν, εργαζόταν σε μονάδα επεξεργασίας πυρηνικών καυσίμων στη Γαλλία, όταν ήρθε αντιμέτωπος με κάτι ανεξήγητο: Ένα κομμάτι ραδιενεργού ορυκτού ουρανίου από ορυχείο στην Αφρική, του οποίου οι μετρήσεις δεν έβγαζαν κανέναν νόημα.

Η εξέταση του συγκεκριμένου κομματιού απο τη Γκαμπόν έδειξε ότι περιείχε μικρότερο ποσοστό ουρανίου-235, το οποίο χρησιμοποιείται για τη σχάση. Η διαφορά ήταν ελάχιστη: Κανονικά το ουράνιο σαν ορυκτό περιέχει 0,720% U-235 και αυτό ισχύει παντού, είτε εντοπιστεί στο υπέδαφος της Γης, είτε στη Σελήνη, είτε σε μετεωρίτες. Το κομμάτι από το ορυχείο Όκλο, όμως, είχε περιεκτικότητα 0,717% και ήταν η πρώτη φορά οι επιστήμονες έρχονταν αντιμέτωποι με ένα τέτοιο αίνιγμα. Τι θα μπορούσε να συμβαίνει ώστε να προκαλέσει το εν λόγω αποτέλεσμα;

Αρχικά οι φυσικοί έφτασαν στο συμπέρασμα ότι το ορυκτό είχε υποστεί σχάση, η οποία μείωσε την περιεκτικότητα σε U-235. Πράγματι, εντόπισαν στο εσωτερικό του τα παράγωγα της σχάσης. Όμως, το κομμάτι προερχόταν από το υπέδαφος, άρα η μόνη εξήγηση ήταν ότι η σχάση πραγματοποιήθηκε υπό φυσικές συνθήκες μέσα στη Γη και μάλιστα σχεδόν δύο δισεκατομμύρια χρόνια πριν!

Μετά τις αρχικές μετρήσεις, ακολούθησαν έρευνες στο ίδιο το ορυχείο Όκλο που επιβεβαίωσαν τη θεωρία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πυρηνικός επιστήμονας Πολ Κουρόντα είχε προβλέψει αρχικά την πιθανότητα ενός τέτοιου φαινομένου το 1956 και το 1972 επαληθεύτηκε ως προς τις λεπτομέρειες της θεωρίας του.

Οι εκτιμήσεις των ερευνητών είναι ότι ο φυσικός αντιδραστήρας λειτούργησε για μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια παράγοντας 100 κιλοβάτ θερμικής ενέργειας. Κατά την όλη διαδικασία εκτιμάται ότι καταναλώθηκαν πέντε τόνοι U-235 και η θερμοκρασία έφτανε εκατοντάδες βαθμούς Κελσίου.

Αντίστοιχα, εντυπωσιακές είναι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες μπόρεσε να λειτουργήσει εξ αρχής ο εν λόγω φυσικός αντιδραστήρας.

Στο απώτατο εκείνο παρελθόν, λοιπόν, υπήρχε καταρχήν η κρίσιμη μάζα U-235 για να ξεκινήσει η αλυσιδωτή αντίδραση. Αυτό, όμως, από μόνο του δεν αρκεί. Χρειάζεται και νερό, το οποίο θα καθυστερήσει τα νετρόνια και θα επιτρέψει στη σχάση να γίνει “ελεγχόμενα”. Σύμφωνα με τον Πίτερ Γουντς, επικεφαλής της ομάδας της ΙΑΕΑ που διενέργησε την έρευνα, “είναι σαν έναν αντιδραστήρα ελαφρού ύδατος σαν αυτούς που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος. Αν δεν έχεις κάτι να καθυστερήσει και να ρυθμίσει τα νετρόνια, τότε η διαδικασία σταματά. Το νερό στο Όκλο λειτούργησε σαν ρυθμιστής, απορρόφησε τα νετρόνια και ήλεγξε την αλυσιδωτή αντίδραση”.

Επίσης, βοήθησαν τα γεωλογικά χαρακτηριστικά, καθώς οι συγκεντρώσεις ουρανίου ήταν αρκετά υψηλές. Τέλος, το Όκλο κατάφερε να επιβιώσει όλα αυτά τα χρόνια ώστε να το ανακαλύψουμε εμείς σήμερα. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι υπήρξαν και άλλες παρόμοιες περιπτώσεις αλλά δεν άντεξαν το πέρασμα του χρόνου λόγω των γεωλογικών αλλαγών ή απλά δεν τις ανακαλύψαμε ποτέ.

“Αυτό είναι το εντυπωσιακό: Ότι όλες οι συνθήκες του χρόνου, της γεωλογίας και του νερού συνέπραξαν ώστε να υπάρξει το τελικό αποτέλεσμα και διατηρήθηκε μέχρι σήμερα. Πρόκειται για μια 'αστυνομική υπόθεση' που λύθηκε επιτυχώς”, καταλήγει ο Γουντς.

(με πληροφορίες από την ΙΑΕΑ)