Μοιραίες καθυστερήσεις βλέπει η αγορά στο νέο Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ – «Τυπική διαδικασία» με ορίζοντα ολοκλήρωσης μέχρι τα τέλη του χρόνου

«Δεν έχει νόημα πλέον» διατείνεται η αγορά για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ που βρίσκεται υπό διαμόρφωση και αναμένεται να οριστικοποιηθεί μέχρι τα τέλη του χρόνου.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου των ΑΠΕ που συνομίλησαν με το energypress, οι χαμηλές προσδοκίες αφορούν τον χρονισμό όταν πλέον έχουν παρέλθει προ καιρού τα θέματα που θα όφειλε να λύσει μια αναθεώρηση του ΕΧΠ για τις ΑΠΕ.

Υπενθυμίζεται ότι η όλη διαδικασία περί αναθεώρησης και επικαιροποίησης του Ειδικού Χωροταξικού σε συνέχεια και των σχετικών ευρωπαϊκών οδηγιών θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί προ πενταετίας και σίγουρα, όπως επισημαίνεται, πριν το μεγάλο μπαμ των ΑΠΕ στην Ελλάδα, ώστε να συμβάλει καθοριστικά και καταλυτικά στον χωροταξικό σχεδιασμό του κλάδου.

Σήμερα, το «πράσινο» χαρτοφυλάκιο της χώρας αριθμεί περί τα 17 GW (8,2 GW στο ΕΣΜΗΕ και 8,7 στο ΕΔΔΗΕ)  εν λειτουργία έργα και με ΟΠΣ στο σύστημα Μεταφοράς περί τα 15 GW, ήτοι υπερκαλύπτεται ο στόχος του ΕΣΕΚ για το 2030, χωρίς να υπολογίζονται σειρά κατηγορίες έργων που αναμένεται να ακολουθήσουν ή ακόμη και έργα που ενδεχόμενα συνδεθούν μελλοντικά στο δίκτυο διανομής.

Ο βασικός προβληματισμός

Υπό αυτό το πρίσμα, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, το χωροταξικό πλαίσιο έρχεται «εκ υστέρων» να συνδράμει σε κάτι που έχει αξία και σημασία να γίνει «εκ των προτέρων», δηλαδή την χωροθέτηση των έργων ΑΠΕ σε αρμονία με το υπόλοιπο φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι όποιες ενστάσεις περί απόδοσης περιβαλλοντικών όρων σε έργα ΑΠΕ έχουν πλέον μεταφερθεί στις δικαστικές αίθουσες με το νέο χωροταξικό, όπως επισημαίνουν σχετικά αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, να μην μπορεί να επιλύσει κάτι επ’ αυτού.

Μάλιστα, η υφιστάμενη κατάσταση, ως έχει διαμορφωθεί και αποτυπώνεται με τα παραπάνω νούμερα, έχει εξ’ ολοκλήρου μετατοπίσει την προβληματική του θέματος από την χωροθέτηση των νέων έργων ΑΠΕ στα ζητήματα διαχείρισης όταν ολοένα και μεγαλύτερο κομμάτι της πράσινης «ηλεκτροπαραγωγής» καταλήγει στα αζήτητα, θίγοντας τα έσοδα των πάρκων με την όλη εξίσωση να είναι δυναμική συν τω χρόνω και σε άμεση συνάρτηση με την διεύρυνση του πράσινου χαρτοφυλακίου της χώρας.

Κατά συνέπεια, το ζητούμενο δεν είναι τα έργα που θα μπουν αλλά αυτά που έχουν ήδη πάρει το «πράσινο φως» για μια θέση στην ελληνική επικράτεια και την αγορά ενέργειας με το ερωτηματικό να αφορά πως θα λειτουργήσουν με βιώσιμο τρόπο σε βάθος χρόνου, όταν οι περικοπές αυξάνουν και πολλαπλασιάζονται οι αρνητικές και μηδενικές τιμές στην αγορά ενέργειας.

Προθεσμία μέχρι τέλος του χρόνου

Υπενθυμίζεται, όπως έχει γράψει το energypress, ότι ένα πρώτο προσχέδιο είχε παρουσιαστεί τον περασμένο Φεβρουάριο σε Υπουργικό Συμβούλιο από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ για να ακολουθήσει νέα τοποθέτηση επί του θέματος από τον Πρωθυπουργό σε νεότερη συνεδρίαση του Υπ. Συμβουλίου στις 25 Ιουλίου.

«Ένα ζήτημα το οποίο πρέπει να ολοκληρωθεί – δεν αφορά μόνο το Υπουργείο Περιβάλλοντος, αλλά και συναρμόδια Υπουργεία – είναι ο ειδικός χωροταξικός σχεδιασμός για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για τη βιομηχανία και τον τουρισμό. Εκεί θα βάλουμε μια σκληρή καταληκτική ημερομηνία.

Μέχρι τα τέλη του έτους πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί και τα τρία αυτά ειδικά χωροταξικά σχέδια», είχε αναφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η όλη διαδικασία τελεί υπό παράταση μέχρι τις 16 Δεκεμβρίου 2025 όταν και κανονικά ολοκληρώνεται η σύμβαση για την «Αξιολόγηση και Αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας».

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η ομάδα των μελετητών που είχε αναλάβει την εκπόνηση του νέου χωροταξικού πλαισίου έχει ολοκληρώσει τις εργασίες προ μηνών και έχει παραδώσει το τελικό κείμενο στο Υπουργείο με το τελευταίο να επιχειρεί μικροαλλαγές που ωστόσο δεν αναμένεται να αλλάξουν τον χαρακτήρα και τις γενικές κατευθύνσεις του κειμένου όπως κιόλας είχαν παρουσιαστεί από την τέως Υπουργό ΠΕΝ Θ. Σκυλακάκη τον περασμένο Φεβρουάριο.

Κατά συνέπεια και δεδομένο ότι δεν απαιτείται πρόσθετη μελετητική δουλειά η σοβαρή επεξεργασία του κειμένου, το επόμενο βήμα είναι να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση προκειμένου εν συνεχεία και αφού αξιολογηθούν τα σχόλια που θα κατατεθούν, να πάρει τον δρόμο της νομοθέτησης.

Στις «ράγες» του draft

Αν και το τελικό πλαίσιο θα έχει κάποιες μικροαλλαγές, οι πληροφορίες του ΥΠΕΝ αναφέρουν ότι θα «πατήσει» πάνω στη δουλειά που έχει ήδη γίνει, πάντα με γνώμονα ο εκσυγχρονισμός του χάρτη για τους επενδυτές ως προς το τι επιτρέπεται και που, να αφουγκράζεται τις ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών για την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το πλαίσιο θα συνεχίσει να κινείται στη λογική ενός φρένου στη μονοκαλλιέργεια των φωτοβολταικών, βάζοντας πλαφόν κάλυψης για τα καινούργια, ίσο με το 3% των καλλιεργήσιμων και βοσκήσιμων εκτάσεων. Και ενώ θα πριμοδοτεί με αδειοδοτικά κίνητρα τα φωτοβολταικά και αιολικά στις πρώην λιγνιτικές περιοχές, θα θεσμοθετεί για τις νέες τεχνολογίες, όπως οι μπαταρίες μια πλειάδα ζωνών αποκλεισμού.

Ταυτόχρονα θα προσαρμόζεται στις τεχνολογικές εξελίξεις και θα επανακαθορίζει τη διάμετρο της τυπικής ανεμογεννήτριας (ίση προς 150μ.), τον τύπο υπολογισμού του εμβαδού που καταλαμβάνει μια ανεμογεννήτρια και τη μεθοδολογία υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής.

Συνοψίζοντας, η βασική κατεύθυνση για τα κύρια κεφάλαια του νέου πλαισίου φαίνεται ότι παραμένει η ίδια με εκείνη που είχε γίνει γνωστή προ μηνών.