Μοχλός για απελευθέρωση οι υδρογονάνθρακες

Αποτελούν πλεονέκτημα υψηλής αξίας για την Κυπριακή Δημοκρατία, τόσο για το Κυπριακό όσο και τις σχέσεις με άλλες χώρες

1. Οι υδρογονάνθρακες (Υ/Α) αποτελούν για την Κυπριακή Δημοκρατία (Κ.Δ.) φυσικό αγαθό υψηλής οικονομικής και γεωστρατηγικής αξίας και, ως εκ τούτου, συνιστούν σοβαρό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, που μπορεί και πρέπει ν' αξιοποιηθεί στον αγώνα, που διεξάγουμε γι' απελευθέρωση της ημικατεχόμενης πατρίδας μας καθώς και για έντιμη, λειτουργική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού.  Ταυτόχρονα, αποτελούν στέρεο βάθρο ανάπτυξης στενών δεσμών της χώρας μας με όλα τα φιλικά κράτη της περιοχής, προς όφελος πάντοτε της ευημερίας των λαών τους και εμπέδωση της ειρήνης, που τόση ανάγκη έχει η περιοχή μας.  Στα πλαίσια του στόχου «Ανάπτυξη και Διεθνείς Σχέσεις», π.χ. με την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την Ιορδανία, τον Λίβανο κλπ, οι Υ/Α μπορούν ακόμη να θωρακίσουν την ανεξαρτησία της Κ.Δ. από τις τουρκικές επιβουλές και, κατ' επέκταση, να ενισχύσουν τη δυνατότητά της για πλήρη και απρόσκοπτη άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

2. Η αξιοποίηση των κυπριακών Υ/Α, ειδικότερα του φυσικού αερίου, και η διοχέτευσή τους στις χώρες της Ε.Ε. ή/και σε άλλους δυνητικούς αγοραστές, οφείλει να υλοποιηθεί χωρίς περαιτέρω τυμπανοκρουσίες και καθυστέρηση με βάση ολοκληρωμένες τεχνο/οικονομικές μελέτες.  Άμεσος στόχος πρέπει να είναι η ταχύτερη δυνατή ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας.  Η ανάπτυξη των κυπριακών Υ/Α, από κοινού μ' εκείνους φιλικών γειτονικών χωρών στη βάση αμφίπλευρων ωφελημάτων, θα δημιουργήσει οικονομίες κλίμακος, μείωση του κόστους των αναγκαίων υποδομών (π.χ. τερματικών σταθμών, θαλάσσιων αγωγών κλπ), καθώς και θέσεις εργασίες ψηλής και εξειδικευμένης επαγγελματικής στάθμης.  Θα ενθαρρύνει ακόμη την προσέλευση ξένων επιχειρήσεων, συνεπώς και κεφαλαίων, που έχει ανάγκη η χώρα μας.  Επιπλέον, θα συμβάλει στην ενεργειακή απεξάρτηση της Ε.Ε. και, γι' αυτό, θα αναβαθμίσει τον ρόλο και τον λόγο της Κ.Δ. στις διεθνείς της σχέσεις.

3. Με βάση τα πιο πάνω, η έγκριση των τριών (3) Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος μεταξύ Κ.Δ. και Ε.Ε., δηλ. α)  τουEast-MedPipeline (μεταφορά φυσικού αερίου από την ανατολική Μεσόγειο προς την Ε.Ε.), β) της Άρσης της Ενεργειακής Απομόνωσης της Κ.Δ. και γ) του Euro-AsiaInterconnector(ηλεκτρική διασύνδεση Κ.Δ.-Ε.Ε.), αποτελούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.

4. Ταυτόχρονα, η Κ.Δ. οφείλει χωρίς καθυστέρηση να προχωρήσει, σε συνεργασία με τις ενδιαφερόμενες εταιρείες, στο βέλτιστο Σχέδιο Εκμετάλλευσης και Παραγωγής του κοιτάσματος «Αφροδίτη» (τεμάχιο 12 της κυπριακής ΑΟΖ).  Η εμπλοκή του πετρελαϊκού κολοσσού British Gas (BG) στο εν λόγω κοίτασμα είναι θετική, καθ' ότι υποδηλώνει εμπιστοσύνη στις προοπτικές των κυπριακών κοιτασμάτων.  Επίσης θετική είναι και η ανανέωση για περίοδο δύο ετών της άδειας ερευνών της γαλλικής εταιρείας TOTAL στο τεμάχιο 11. Χρειάζεται όμως να επαναρχίσουν το συντομότερο δυνατό οι (γεωφυσικές και/ή γεωτρητικές) έρευνες στα σχετικά θαλασσοτεμάχια.  Η πρόσφατη ανακάλυψη του μεγάλου κοιτάσματος ZOHR στην αιγυπτιακή ΑΟΖ, 6 περίπου χιλιόμετρα νοτίως του τεμαχίου 11 της κυπριακής ΑΟΖ, με απολήψιμα αποθέματα της τάξης των 17 τρισεκατομμυρίων m3, αποτελεί γεωλογικά πολύ ενθαρρυντική εξέλιξη για σοβαρά υποσχόμενη δυνατότητα εντοπισμού ανάλογων κοιτασμάτων στην παραπλήσια κυπριακή ΑΟΖ.  Άξια λόγου είναι και η καλή διάθεση συνεργασίας της γείτονος Αιγύπτου.

5. Η πολύ πρόσφατη προκήρυξη από την κυπριακή Κυβέρνηση του 3ου γύρου αδειοδότησης για τα θαλασσοτεμάχια 6, 8 και 10 πρέπει να προωθηθεί, παρά τις τουρκικές απειλές και τις τ/κ αντιδράσεις.  Οι τουρκικές απειλές οφείλουν να καταγγελθούν με δριμύτητα στην Ε.Ε., στα διάφορα φόρα του ΟΗΕ και στις διακρατικές μας επαφές.  Η αμφισβήτηση της κυπριακής κυριότητας του τεμαχίου 6 της κυπριακής ΑΟΖ από τους Τούρκους είναι αυθαίρετη, παράνομη και ιδίως προκλητική.  Η γεωγραφική γειτνίασή του προς την Κ.Δ. είναι περισσότερο από αυταπόδεικτη… Τυχόν επανάληψη επεισοδίων τύπου «Barbaros» (2015) οφείλουν, πέραν της καταγγελίας τους, να συνοδευτούν επίσης με άμεση αποχώρηση της δικής μας πλευράς από τις συνεχιζόμενες συνομιλίες για το Κυπριακό.

6. Η προώθηση του 3ου γύρου αδειοδότησης οφείλει να γίνει σύμφωνα με πάγιες, νόμιμες και διαφανείς διαδικασίες.  Η Κ.Δ., μέσω διπλωματικών χειρισμών, πρέπει επίσης να ενθαρρύνει ιδιαίτερα εταιρείες προερχόμενες από τη Ρωσία και την Κίνα. Η αξιολόγηση δε των προσφορών τους ενδείκνυται να λάβει ιδιαίτερα υπόψη τις περιρρέουσες διεθνείς πολιτικές συνθήκες με γνώμονα τα δικά μας εθνικά συμφέροντα.

7. Η διοχέτευση Κυπριακών Υ/Α στην Ε.Ε. δεν πρέπει να γίνει όμηρος της αδιάλλακτης και αλαζονικής συμπεριφοράς της Τουρκίας.  Γι' αυτό πρέπει να προτιμηθούν σχεδιασμοί/οδεύσεις, που θα παρακάμπτουν το τουρκικό έδαφος.  Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εμπιστευθούμε την κατοχική δύναμη, που μέσα από την υπεροψία της απειλεί σχεδόν καθημερινά την Κ.Δ. και άλλα, κράτη της περιοχής.  Ακόμη και την Ε.Ε. (βλ. προσφυγική κρίση)!  Συμβουλές ή υποδείξεις τρίτων, π.χ. των Η.Π.Α. και της Βρετανίας, με βάση δήθεν οικονομικά (και μόνο) κριτήρια, δεν πρέπει να επηρεάσουν τις αποφάσεις μας, διότι μια διοχέτευση κυπριακών Υ/Α μέσω Τουρκίας θα ισοδυναμούσε με «πολιτική και οικονομική αυτοκτονία» (ή καλύτερα με «σενάριο τρόμου»), καθώς θα καθιστούσε στο διηνεκές την Κ.Δ. υποχείριο της άκρατης τουρκικής βουλιμίας!  Σχετικές συμπεριφορές αναξιοπιστίας και στρεψοδικίας είναι πολλές, παλαιές και τρέχουσες, και δεν πρέπει να μας διαφεύγουν!

8. Δεν πρέπει επίσης να επιτρέψουμε, μέσα από λύση του Κυπριακού, να καταστεί η Τουρκία διαμέσου του τουρκοκυπριακού «συνιστώντος κρατιδίου» συνιδιοκτήτρια της κυπριακής ΑΟΖ και, κατ' επέκταση, των κυπριακών κοιτασμάτων. Ούτε επίσης να δεχθούμε οποιαδήποτε συζήτηση περί Υ/Α στις διεξαγόμενες συνομιλίες για λύση του Κυπριακού.  Διότι θα τις περιπλέξουν ακόμη περισσότερο με βάση τις ακατάσχετες ορέξεις της Άγκυρας και του Ακκιντζί!  Μόνο μετά από λύση του Κυπριακού και όχι πριν από αυτή μπορούν να επωφεληθούν οι Τουρκοκύπριοι από τους Υ/Α, αλλιώς δεν θα έχουν κανένα ουσιαστικό κίνητρο για ένα έντιμο και βιώσιμο συμβιβασμό. Τα οφέλη προς τους Τουρκοκύπριους ενδείκνυται να καταμερίζονται με βάση την πληθυσμιακή τους αναλογία (περίπου στο 20%).  Οι κυπριακοί Υ/Α, εφ' όσον λυθεί το Κυπριακό, οφείλουν να περιέλθουν αποκλειστικά στη δικαιοδοσία / εξουσία της κεντρικής (ομοσπονδιακής) κυβέρνησης.  Τα έσοδά τους πρέπει να τυγχάνουν αξιοποίησης από σχετικό ταμείο/ίδρυμα, ανάλογο εκείνου της Νορβηγίας, που θα μεριμνά ιδιαίτερα και για τα συμφέροντα των επόμενων γενιών της Κ.Δ. Πρακτικές, που ακολουθήθηκαν από τις κυπριακές τράπεζες χωρίς τις αναγκαίες εποπτείες και  οδήγησαν στην πρόσφατη οικονομική χρεωκοπία, οφείλουν ν' αποκλεισθούν εξ αρχής…  Θα αποκλεισθούν έτσι και τα φαγοπότια μίζας, η ασυδοσία και η ανευθυνότητα «δημόσιων αξιωματούχων»(!), που παρακολουθούμε συχνά στα ΜΜΕ…

9. Η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου αρχηγών κρατών-μελών της Ε.Ε. στη Σύνοδο για την προσφυγική κρίση για «προετοιμασία» ανοίγματος πέντε εκ των έξι κεφαλαίων (περιλαμβανομένου μάλιστα του κεφαλαίου της Ενέργειας), κατόπιν πιέσεων της Τουρκίας, που έχει παγώσει μονομερώς η Κ.Δ. κατά τη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε., είναι πολιτικά (και διαδικαστικά) απαράδεκτη, καθ'ότι ακυρώνει τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της Τουρκίας, την επιβραβεύει και, επιπλέον, την αποθρασύνει για περαιτέρω προκλητικές ενέργειες σε βάρος της Κ.Δ.  Με βάση θέσεις αρχής και το γεγονός επίσης, ότι η Κ.Δ. δεν πρέπει να χρεωθεί τις συνέπειες και ακόμη περισσότερο, τα αίτια της προσφυγικής κρίσης, δεν πρέπει (ούτε και κάτω από ισχυρές πιέσεις) να άρουμε το βέτο μας στα προαναφερθέντα κεφάλαια.

10Καταλήγοντας, είναι αναγκαία η ταχύτερη δυνατή σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου με αποκλειστικό θέμα τη συζήτηση των υδρογονανθράκων και τον αναγκαίο εθνικό / υπερκομματικό προγραμματισμό, που επιβάλλεται να γίνει μεβάση και όλες τις άλλες περιρρέουσες, διεθνείς και τοπικές εξελίξεις.  Παράλληλα, ενδείκνυται η σύσταση Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής για τους Υ/Α, που θα αποτελείται από εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων και θα πλαισιώνει θεσμικά τον υπουργό Ενέργειας.  Το θέμα των Υ/Α είναι, χωρίς αμφιβολία, ψηλής πολιτικής - γεωστρατηγικής αξίας, ισχυρότατο διαπραγματευτικό όπλο της Κ.Δ. και στο χέρι μας είναι με προσεκτικούς χειρισμούς να το καταστήσουμε ευλογία για τον τόπο μας. Λάθη ή/και παραλείψεις μπορούν να οδηγήσουν σε μοιραίες συνέπειες…

* Ο δρ Πόλυς Μιχαηλίδης είναι σύμβουλος Ενέργειας του Κ.Σ. ΕΔΕΚ, πρώην διευθυντής του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης και τέως επίτροπος Ρύθμισης Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων.

(philenews)