«Μεταξεταστέα» η ΕΕ στο πρώτο test ενεργειακής επάρκειας – Ρωσία, Freeport LNG, πυρηνικά Γαλλίας …και καιρός θα καθορίσουν εξελίξεις

Την κρισιμότητα της κατάστασης γύρω από την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε ότι αφορά το φυσικό αέριο, έρχονται να υπογραμμίσουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο, τα πρόσφατα στοιχεία κατανάλωσης φυσικού αερίου, όπου το πρόσφατο φθινοπωρινό κύμα ψύχους άφησε ισχυρό «αποτύπωμα».

Σύμφωνα τα διαθέσιμα στοιχεία, μια σειρά χώρες είδαν την κατανάλωσή τους να εκτοξεύεται το διάστημα 17-20 Σεπτεμβρίου σε επίπεδα άνω του μέσου όρου των τελευταίων πέντε ετών κι ακόμη απέχουμε από πραγματικές χειμερινές θερμοκρασίες. Αύξηση της κατανάλωσης, όπως γράφει ο ειδικός σύμβουλος του IEA Alessandro Blasi σε ανάρτησή του στο Linkedin, καταγράφηκε στον εμπορικό και οικιακό τομέα.

1663922300957.jpg

Αν και η αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών αερίου προχωρά σε γοργούς ρυθμούς, μη απέχοντας πολύ από το 90%, ωστόσο, δύο βασικοί λόγοι δεν επιτρέπουν καμιά επανάπαυση.

Γιατί δεν αρκούν τα μέτρα της ΕΕ

Πρώτον, όλα εξαρτώνται από το πόσο βαρύς θα είναι ο επερχόμενος χειμώνας, γεγονός που είναι αδύνατον να προβλέψει κάποιος και ταυτόχρονα τι θα γίνει σε περίπτωση που την ίδια περίοδο επέλθει ολική διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου. Σίγουρα το χειρότερο σενάριο είναι ένας «βαρύς» χειμώνας σε συνδυασμό με μια ολική διακοπή των ροών ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Στην «εξίσωση» χρειάζεται να προσθέσουμε και το ωκεάνιο φαινόμενο «Λα Νίνια», προμηνύοντας μεγαλύτερη ζήτηση LNG στην αγορά της Ασίας με ότι αυτό συνεπάγεται για τις τιμές και την διαθεσιμότητα φορτίων για την ευρωπαϊκή αγορά. Ενδεικτικά να αναφέρουμε πως η φάση «Λα Νίνια» είναι ωκεάνιο φαινόμενο που είναι το ψυχρότερο αντίστοιχο του Ελ Νίνιο ως μέρος του ευρύτερου κλίματος.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Flex LNG και Πρόεδρος της Avance Gas, αναρτώντας το παρακάτω διάγραμμα από τους Financial Times, αναφέρει χαρακτηριστικά «Ετοιμαστείτε για μια τριπλή βουτιά. Φέτος τον χειμώνα οδεύουμε για την 3η συνεχόμενη φάση La Nina, γεγονός που έχει συμβεί μόνο δύο φορές από τότε που καταγράφονται στοιχεία για το εν λόγω καιρικό φαινόμενο. Αυτό σημαίνει συνήθως ψυχρότερους χειμώνες στην Ασία και επομένως είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι η Ευρώπη θα πρέπει να παλέψει τους ασιάτες αγοραστές για τα φορτία LNG μόλις αρχίζει να σφυρίζει το κρύο».

1664101505314.jpg

Ένας δεύτερος λόγος που δεν επιτρέπει στην Ευρώπη να επαναπαυτεί τόσο γενικά όσο και στα μέτρα που έχει εξαγγείλει εδώ και 7 μήνες με στόχο την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο είναι η αναπλήρωση των αποθηκών αερίου μετά τον χειμώνα, έργο καθόλου εύκολο, ιδιαίτερα για τις περιπτώσεις αποθηκών που θα έχουν αδειάσει τελείως. «Η αποτυχία στο πρώτο τεστ δεν είναι καλή αρχή, ωστόσο, ελπίζουμε να βοηθήσει ώστε να αντιληφθούμε τις προκλήσεις που ακολουθούν και να αλλάξουμε πορεία», γράφει χαρακτηριστικά ειδικός σύμβουλος του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Alessandro Blasi.

Ίσως το 2023 χειρότερο του 2022

Ανάλογη (συγκρατημένη έως απαισιόδοξη) εκτίμηση κάνει και το ICIS υπογραμμίζοντας πως αν και καταγράφονται ενδείξεις αποκλιμάκωσης της ενεργειακής κρίσης, ωστόσο δεν αναιρούν τις ισχυρές πιθανότητες περαιτέρω κλιμάκωσης τον επόμενο χρόνο.

Πιο συγκεκριμένα, η spot τιμή αερίου στην Ευρώπη μειώθηκε 45% από τα τέλη Αυγούστου μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, με το TTF του επόμενου μήνα να υποχωρεί από 94 δολάρια/MMBtu στις 26 Αυγούστου σε μόλις 51 δολάρια/MMBtu στις 23 Σεπτεμβρίου.

screenshot_2022-09-27_191312.png

Εντούτοις, όπως υπογραμμίζεται, οι τιμές παραμένουν σε επιζήμια υψηλά επίπεδα για τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία και είναι απίθανο να επιστρέψουν στα περισσότερο «κανονικά» επίπεδα των αρχών του 2021, τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια. Αν και υπάρχει η ελπίδα πως ένας ήπιος, ανεμώδης χειμώνας θα μπορούσε να πιέσει κι άλλο προς τα κάτω τις τιμές τους επόμενους μήνες, ωστόσο παραμένει αρκετά πιθανά η αγορά να δεχθεί ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις το 2023 σε σχέση με το 2022.

Οι βασικές «μεταβλητές»

Απαριθμώντας κρίσιμες εξελίξεις στην αγορά φυσικού αερίου που αναμένεται να καθορίσουν μετέπειτα εξελίξεις, καταγράφονται τα εξής:

Πρώτον, οι ροές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη

Δεύτερον, η επαναφορά σε λειτουργία του σταθμού Freeport LNG στις ΗΠΑ. Ο σταθμός έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από τον περασμένο Ιούνιο λόγω πυρκαγιάς, στερώντας από την αγορά σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου όταν η ετήσια δυναμικότητα του σταθμού είναι στα 15 mtpa. Οι υφιστάμενες εκτιμήσεις αναφέρουν επαναλειτουργία τον Νοέμβριο.

Τρίτον, η διαθεσιμότητα των πυρηνικών της Γαλλίας μετά τα πρόσφατα ζητήματα συντήρησης

Τέταρτον, ο καιρός με την διαφορά που προκύπτει στη ζήτηση ανάμεσα σε ένα μέτριο χειμώνα από άποψη θερμοκρασιών και σε ένα ασυνήθιστο κρύο, παραμένοντας έτσι ο βασικός «άγνωστος Χ» της εξίσωσης.