Μεγάλα τα περιθώρια εξοικονόμησης ενέργειας στην Κύπρο

Υπάρχει μεγάλο περιθώριο εξοικονόμησης ενέργειας στην Κύπρο, τόσο σε οικιστικά κτίρια όσο και σε κτίρια του τριτογενούς τομέα της οικονομίας, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου. 

Σύμφωνα με την μελέτη που υπογράφει ο κοσμήτορας της σχολής γεωτεχνικών επιστημών και διαχείρισης περιβάλλοντος του ΤΕΠΑΚ, Θεόδωρος Ζαχαριάδης, η εξοικονόμηση ενέργειας είναι συχνά ο πιο αποτελεσματικός οικονομικά τρόπος για αύξηση της ενεργειακής παραγωγικότητας σε μια οικονομία. Ταυτόχρονα, όπως αναφέρει το Stockwatch, μπορεί να αποφέρει πολλαπλά παράπλευρα οφέλη, όπως μείωση της ρύπανσης, βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας και του εμπορικού ισοζυγίου, καθώς και να συμβάλει στην προσαρμογή μιας χώρας στην κλιματική αλλαγή. Η Κύπρος χαρακτηρίζεται από χαμηλή παραγωγικότητα στη χρήση ενέργειας, αφενός λόγω του νησιωτικού της χαρακτήρα, που απαιτεί τη χρήση αεροπλάνων για τις διεθνείς μεταφορές επιβατών, και αφετέρου λόγω συνηθειών και πολιτικών αποφάσεων που διαμορφώθηκαν εδώ και πολλά χρόνια – π.χ. η μέχρι πρόσφατα απουσία κανονισμών θερμομόνωσης σε κτίρια, έλλειψη δημόσιων μέσων μεταφοράς κλπ. Πρόσφατα, με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του γερμανικού υπουργείου οικονομίας και ενέργειας, διενεργήθηκε λεπτομερής ανάλυση του δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας στην κυπριακή οικονομία, με έμφαση στον κτιριακό τομέα. 

Από την ανάλυση που διενεργήθηκε, προκύπτει ότι υπάρχει μεγάλο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας στην Κύπρο, τόσο σε οικιστικά κτίρια όσο και σε κτίρια του τριτογενούς τομέα της οικονομίας. Οι δύο αυτοί τομείς (οικιακός και τριτογενής) καταναλώνουν το 30% της συνολικής ενέργειας που χρησιμοποιείται στη χώρα, και ειδικότερα ευθύνονται για το 80% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρισμού. 

Σημειώνεται ότι η αξιοποίηση των δυνατοτήτων αύξησης της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ενεργειακή παραγωγικότητα της κυπριακής οικονομίας. Από άποψη κόστους-αποτελεσματικότητας, οι πιο κατάλληλες παρεμβάσεις είναι η θερμομόνωση της οροφής των κτιρίων και η αντικατάσταση των συστημάτων θέρμανσης, ψύξης και φωτισμού με νέα πολύ υψηλότερης ενεργειακής απόδοσης. Αντίθετα, πιο δραστικές παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα έχουν συνήθως χαμηλότερη αποτελεσματικότητα ως προς το κόστος τους. 

«Η αξιοποίηση αυτού του δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας απαιτεί σημαντικούς πόρους για τη διενέργεια ενεργειακών αναβαθμίσεων στα υφιστάμενα κτίρια. Αυτοί οι πόροι θα πρέπει να προέρχονται όχι μόνο από δημόσιες δαπάνες, αλλά και από επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα. Για το σκοπό αυτό, απαιτούνται ευέλικτα χρηματοδοτικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται ήδη σε άλλες χώρες. Σημαντική συνεισφορά στη βελτίωση της ενεργειακής παραγωγικότητας της οικονομίας οφείλει να έχει και ο τομέας των μεταφορών, που ευθύνεται για τη μισή περίπου τελική κατανάλωση ενέργειας στην Κύπρο. Χωρίς αισθητή αύξηση της ενεργειακής απόδοσης στον τομέα των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών, η Κύπρος θα εξακολουθεί να μένει πίσω στις προσπάθειες για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών ρύπων», αναφέρεται. 

«Σε κάθε περίπτωση, αν οι υπάρχουσες τάσεις συνεχιστούν τα επόμενα χρόνια, είναι βέβαιο ότι η Κύπρος δεν θα μπορεί να επιτύχει τους δεσμευτικούς στόχους της ως προς την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το έτος 2030. Αυτό αναδεικνύει για μια ακόμα φορά την ανάγκη, μαζί με νομοθετικές και χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες, για μια «πράσινη φορολογική μεταρρύθμιση», που θα δίνει συγκεκριμένα κίνητρα για αύξηση της ενεργειακής απόδοσης σε όλους τους τομείς της κυπριακής οικονομίας, μειώνοντας το φορολογικό βάρος της εργασίας και αυξάνοντας την αντίστοιχη επιβάρυνση των δραστηριοτήτων εκείνων που σπαταλούν ενέργεια και φυσικούς πόρους», καταλήγει.