Μ. Παπαγεωργίου: Ναι στη Ρωσία, αλλά εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου

Τεχνοκράτης (και όχι πολιτικός), με μακρά θητεία στο χώρο της ενέργειας, ο Μάκης Παπαγεωργίου βρέθηκε να έχει την ευθύνη για τον κλάδο στην κυβέρνηση Σαμαρά, τη στιγμή που όλα τα κρίσιμα θέματα ήταν ανοιχτά. Έναν «αθόρυβο» χρόνο μετά, οι λύσεις για τα περισσότερα φαίνεται ότι έχουν δρομολογηθεί. Όπως αποκαλύπτει ο υφυπουργός Ενέργειας μιλώντας στον «Ε», η αγορά ηλεκτρισμού αλλάζει εκ βάθρων, ο σχεδιασμός για τη διείσδυση των ΑΠΕ θα πάρει τη μορφή στρατηγικού πλάνου για το 2030, ενώ αντιμετωπίζεται με ενεργό ρόλο των τραπεζών, αφενός μεν το έλλειμμα ρευστότητας που απειλεί με κατάρρευση την ενεργειακή αγορά, αφετέρου δε η «τρύπα» που έχει δημιουργηθεί από την ταχεία είσοδο των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο. Ο κ. Παπαγεωργίου εμφανίζεται αισιόδοξος για την πορεία των αποκρατικοποιήσεων ΔΕΗ, ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ, ενώ για τις σχέσεις της χώρας μας με τη Ρωσία είναι αποκαλυπτικός: Θέλουμε τη συνεργασία με τους Ρώσους, ενταγμένη όμως στις στρατηγικές μας επιδιώξεις και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

 Στον ενεργειακό τομέα η χώρα μας συνδέθηκε στενά με τη Ρωσία επί πρωθυπουργίας Κώστα Καραμανλή για να «παγώσουν» στη συνέχεια οι σχέσεις επί πρωθυπουργίας Γιώργου Παπανδρέου. Σήμερα ποιές θέλουμε να είναι οι ενεργειακές μας σχέσεις με τους Ρώσους;

Η σχέση μας με τη Ρωσία είναι εξαιρετικά εποικοδομητική, και θέλουμε να αξιοποιήσουμε όλες τις προοπτικές που διανοίγονται και στην ενέργεια και σε πολλούς άλλους τομείς για στενότερη και αποδοτικότερη συνεργασία. Συνεργασία βεβαίως που θα λαμβάνει υπόψη την εθνική στρατηγική της χώρας μας και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αυτό είναι ένα σταθερό δεδομένο. Ταυτόχρονα η χώρα μας βρίσκεται στην καλύτερη θέση για να αποτελέσει ενεργό κομμάτι στους νέους δρόμους ανεφοδιασμού που διανοίγονται με σκοπό να τροφοδοτήσουν την Ευρώπη και να ενδυναμώσουν την ενεργειακή της ασφάλεια για δεκαετίες. Ως αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρώπης με συγκεκριμένους κανόνες και κατεύθυνση, και με κομβική θέση στο νευραλγικό χώρο της Ανατολικής Μεσογείου θέλουμε και μπορούμε να γίνουμε πλέον, όπως αναφέρω συχνά, το «σημείο εισόδου» για τα καινούρια ενεργειακά δίκτυα ολόκληρης της Ευρώπης, από «σημείο προορισμού» που ήμασταν μέχρι σήμερα. 

 Θεωρείτε ότι η Socar θα προσέλθει στο διαγωνισμό για τον ΔΕΣΦΑ; Εξαρτάται η στάση της στο θέμα αυτό από την επιλογή της κοινοπραξίας Σαχ Ντενίζ για το Νότιο Διάδρομο;

Είναι γνωστό πως η Socar κατέθεσε μη δεσμευτική προσφορά για τον ΔΕΣΦΑ ανεξάρτητα από τη θέση της χώρας για τη στήριξη του αγωγού TAP και την υπογραφή και κύρωση της σχετικής διακρατικής Συμφωνίας από πλευράς μας στο Νότιο Διάδρομο. Άρα το ενδιαφέρον της προϋπήρχε και ήταν μάλιστα ανεξάρτητο από την επιλογή της κοινοπραξίας Σαχ Ντενίζ. Ο αγωγός TAP, εάν επιλεγεί, είναι αυτόνομος, καθώς δεν περνάει μέσα από το σύστημα δικτύων της χώρας μας. Παρόλα αυτά, είναι αυτονόητο ότι το ενδιαφέρον μιας εταιρείας να επενδύσει σε μια χώρα τόσο μέσω του Διαχειριστή Δικτύων της όσο και μέσω ενός αγωγού φυσικού αερίου, αποτελεί μοναδική ευκαιρία για συνέργιες με σημαντική επιχειρηματική ανταπόδοση. Στο πλαίσιο αυτό, θα έλεγα, πως μια σοβαρή και έμπειρη εταιρεία, όπως η Socar, βλέπει ένα τέτοιο ενδεχόμενο με εξαιρετικό ενδιαφέρον.  

Θα μπορέσει να «περάσει» από τις συνδικαλιστικές αντιδράσεις η αποκρατικοποίηση της ΔΕΗ; Έχετε ενδείξεις για συμμετοχή ευρωπαϊκών εταιρειών;

Το σχέδιο αποκρατικοποίησης της ΔΕΗ, όπως παρουσιάστηκε, διασφαλίζει τους εργαζομένους, διατηρώντας σε ισχυρή θέση την επιχείρηση και δημιουργώντας προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη. Η αντίδραση από την αγορά ήταν πολύ ενθαρρυντική. Κάποιες αντιδράσεις από συνδικαλιστές είναι αναμενόμενες. Γι΄αυτό και πιστεύω πως μέσα από το δημιουργικό διάλογο θα καταφέρουμε να προχωρήσουμε μπροστά απαλλαγμένοι από τακτικές και νοοτροπίες του παρελθόντος.

Γενικά, το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων αποτελεί στρατηγική επιλογή, γιατί μέσα από την επιτυχημένη εφαρμογή του θα καταφέρουμε δυο πράγματα ταυτόχρονα. Από τη μια θα μειωθούν οι πιέσεις στα δημόσια οικονομικά και θα επιτύχουμε δημοσιονομικούς στόχους, χωρίς να επιβαρύνουμε περαιτέρω μισθούς, συντάξεις και φορολόγηση των Ελλήνων πολιτών που τόσα χρόνια έχουν κάνει πολλές θυσίες. Και από την άλλη προχωρώντας παράλληλα στις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές και στον εξορθολογισμό της αγοράς, συγκεκριμένα της ενεργειακής σε αυτή την περίπτωση, θα δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες για υγιή ανταγωνισμό προς όφελος όχι μόνο του τελικού καταναλωτή αλλά και ολόκληρης της οικονομίας με νέες θέσεις εργασίας και θετικά αποτελέσματα στον παραγωγικό και επιχειρηματικό τομέα.

Τώρα όσον αφορά τον ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί για τη ΔΕΗ, μπορώ να σας πω, ότι παρότι βρισκόμαστε στα προκαταρτικά στάδια και ακόμη δεν έχουν οριστικοποιηθεί οι λεπτομέρειες, πχ. το μείγμα για τη «μικρή ΔΕΗ», υπήρξε μεγάλη ανταπόκριση και ακόμη πιο διευρυμένη από το αναμενόμενο.

 Ποιο θα είναι το τοπίο που θα δημιουργηθεί στον ηλεκτρικό τομέα μετά την αποκρατικοποίηση της ΔΕΗ; Πως φαντάζεστε την «επόμενη μέρα»;

 Η αποκρατικοποίηση της ΔΕΗ δεν είναι ένα απομονωμένο γεγονός. Γίνεται παράλληλα με τα μέτρα που ξεκινάμε για την ριζική αναδιάρθρωση της ενεργειακής αγοράς. Μετά από τρία χρόνια που θα έχει ολοκληρωθεί η όλη διαδικασία, το σκηνικό στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι τελείως διαφορετικό. Βασικά χαρακτηριστικά του νέου περιβάλλοντος θα είναι οι ενισχυμένες υποδομές και  η βελτίωση των υπηρεσιών που προσφέρουν οι πάροχοι ενέργειας, προς όφελος του τελικού καταναλωτή. Ειδικά στον τομέα της ενέργειας, ο υγιής ανταγωνισμός και οι κατάλληλες υποδομές είναι κομβικής σημασίας για ολόκληρη την οικονομία και μοναδικής αξίας για τη δημιουργία αναπτυξιακής προοπτικής.

Στον τομέα των ΑΠΕ, υπάρχει η εντύπωση, μετά τα περιοριστικά μέτρα που έχετε λάβει, ότι υπάρχει μια αποδυνάμωση του ρόλου τους στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας. Από την άκριτη στήριξη της πράσινης ανάπτυξης επί Μπιρμπίλη περνάμε στην καταστολή της επί Παπαγεωργίου;

 Σε καμιά περίπτωση δεν έχει αλλάξει η στρατηγική επιλογή της χώρας για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Δυστυχώς όμως, όπως συνέβη και σε αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με εξωφρενικά μεγάλα ελλείμματα στο μηχανισμό επιδότησης των ΑΠΕ σε βαθμό μάλιστα κατάρρευσης. Το γιατί και πώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό, αλλά αυτή τη στιγμή το κρίσιμο ζητούμενο είναι η διάσωση της συγκεκριμένης αγοράς. Εμείς προχωρήσαμε άμεσα στην υιοθέτηση έκτακτων μέτρων που ήδη έχουν αποδώσει και παράλληλα στον εξορθολογισμό του πλαισίου για την εξυγίανση της αγοράς. Στόχος μας είναι από εδώ και πέρα να λειτουργήσουμε προληπτικά και με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τις ΑΠΕ. Το Υπουργείο προχωρά ήδη στην εκπόνηση ενός στρατηγικού σχεδίου για τις ΑΠΕ με χρονικό ορίζοντα το 2030 που προγραμματίζουμε να ολοκληρωθεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2013 και να πλαισιωθεί με όλες τις απαραίτητες νομοθετικές πρωτοβουλίες. Εκεί θα διατυπώνονται οι νέοι στόχοι της χώρας, που θα αποτελέσουν τον «οδηγό» για την παραπέρα θεμελίωση του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου.

 Την «τρύπα» των εκατοντάδων εκατ, ευρώ που έχει δημιουργηθεί στα ταμεία του ΛΑΓΗΕ πως θα την καλύψετε;

 Ο μηδενισμός του ελλείμματος του ΛΑΓΗΕ και η εξάλειψη της πιθανότητας δημιουργίας νέων ελλειμμάτων στο μέλλον είναι, αν θέλετε, ο άμεσος και φιλόδοξος στόχος μας. Πρέπει να γίνει αντιληπτό, ότι περιθώρια για περαιτέρω υπέρογκη επιβάρυνση των τελικών καταναλωτών δεν υπάρχουν. Δεν μπορούμε να ζητήσουμε από τους Έλληνες πολίτες να «πληρώσουν τα σπασμένα» και πάλι. Είναι απόλυτη ανάγκη να βρούμε λύση κι εδώ χρειάζεται η ενεργή συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων - από τους παραγωγούς μέχρι και τις Τράπεζες- και πρέπει να πω, πως πια αυτό έχει γίνει κατανοητό κι αρκετοί ήδη συνεισφέρουν με συγκεκριμένες προτάσεις.

Πώς σκοπεύετε να λύσετε το επείγον πρόβλημα της έλλειψης ρευστότητας στην αγορά ενέργειας και το «ντόμινο» που δημιουργείται;

Το πρόβλημα της ρευστότητας δεν είναι αποτελεί πρόβλημα μόνο της αγοράς ενέργειας, αλλά και της γενικότερης οικονομίας της χώρας. Το αντιμετωπίζουμε από την πρώτη κιόλας μέρα και παρόλες τις δυσκολίες έχουμε καταφέρει να κρατήσουμε τις αναγκαίες ισορροπίες. Είναι γνωστό πως στο Υπουργείο έχουμε τακτικές συναντήσεις με όλους τους εμπλεκόμενους, μέσω των οποίων παρακολουθούμε  στενά το θέμα. Με μεγάλη προσπάθεια και συνεργασία ολόκληρης της αγοράς ενέργειας προχωράμε σταδιακά στην αποκατάσταση. Έχουμε δρόμο ακόμα, αλλά το κομβικό σημείο προς την επίλυση του θέματος είναι η ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών.

(Συνέντευξη στο Θοδωρή Παναγούλη, «ΕΠΕΝΔΥΤΗΣ», 1/06/2013)