Κύπρος: Αύξηση 6% της κατανάλωσης ηλεκτρισμού, ως το 2050, λόγω κλιματικής αλλαγής

Τις προσεχείς δεκαετίες η Κύπρος αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά από την κλιματική αλλαγή, σημειώνει στο πρόσφατο ενημερωτικό του δελτίο το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Όπως, μεταξύ άλλων, αναφέρει η μελέτη αυτή η μεταβολή θα αυξήσει τις ανάγκες για ηλεκτρισμό κατά τη θερινή περίοδο για να ικανοποιηθούν οι αυξημένες ανάγκες ψύξης των κτιρίων. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να εκτιμηθούν οι επιπλέον απαιτήσεις σε ηλεκτρισμό -και το κόστος που αυτές συνεπάγονται- ώστε να καταστρωθεί κατάλληλη στρατηγική προσαρμογής του ενεργειακού τομέα στις κλιματικές επιπτώσεις.

Προς αυτή την κατεύθυνση, στο πλαίσιο της έρευνας, που αποτελεί συνεργασία ερευνητών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου και του Ινστιτούτου Κύπρου, αναλύθηκε με κατάλληλες οικονομετρικές μεθόδους η διαχρονική εξέλιξη της κατανάλωσης ενέργειας στην Κύπρο και η επίδραση παραγόντων όπως η οικονομική δραστηριότητα, τα εισοδήματα των νοικοκυριών, οι τιμές των καυσίμων, η τεχνολογική πρόοδος και οι κλιματικές συνθήκες.

Έτσι εξετάστηκε η πιθανή εξέλιξη της κατανάλωσης ηλεκτρισμού στην Κύπρο έως το 2050, σε συνάρτηση με την εξέλιξη των μακροοικονομικών μεγεθών, των διεθνών τιμών του πετρελαίου και του κλίματος.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, εφόσον συνεχιστούν οι τάσεις που παρατηρήθηκαν κατά τις τελευταίες δεκαετίες, λαμβάνοντας υπόψη την κάμψη στη ζήτηση ηλεκτρισμού μετά το 2010 λόγω οικονομικής κρίσης και ανάλογα με τη μελλοντική εξέλιξη της ευρωπαϊκής

πολιτικής εξοικονόμησης ενέργειας, η χρήση ηλεκτρισμού αναμένεται να αυξηθεί μέχρι το 2050 κατά 40-120% σε σχέση με το 2010, με αυξανόμενη συμμετοχή των οικιακών καταναλωτών και του τριτογενούς τομέα της οικονομίας.

Με βάση τα παραπάνω, διενεργήθηκε πρόβλεψη υποθέτοντας σταδιακή μεταβολή των καιρικών συνθηκών λόγω της κλιματικής αλλαγής. Για το σκοπό αυτό, αξιοποιήθηκαν τα αποτελέσματα από λεπτομερές κλιματικό μοντέλο για την Ανατολική Μεσόγειο, με τη βοήθεια του οποίου είναι δυνατή η εκτίμηση των κλιματικών μεταβολών στις διάφορες

περιοχές της Κύπρου μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα. Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, η μέση θερμοκρασία στην Κύπρο αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά κατά τουλάχιστον 1°C τη χειμερινή περίοδο και πάνω από 2°C τους θερινούς μήνες έως το 2050. Σημαντικά υψηλότερη άνοδος της θερμοκρασίας προβλέπεται για τα τέλη του 21ου αιώνα.

Εφαρμόζοντας το οικονομετρικό μοντέλο που προαναφέρθηκε για τις συνθήκες που προέβλεψε το κλιματικό μοντέλο, υπολογίσαμε ότι η κατανάλωση ηλεκτρισμού στην Κύπρο θα αυξηθεί μέχρι το 2050 κατά 6% περίπου σε ετήσια βάση λόγω κλιματικής αλλαγής. Οι αυξημένες ανάγκες για ηλεκτρισμό λόγω δυσμενέστερων κλιματικών συνθηκών αναμένεται να οδηγήσουν σε άμεσο κόστος στην κοινωνία λόγω αυξημένων δαπανών για ηλεκτρισμό, ο οποίος είναι αγαθό με πολύ περιορισμένες δυνατότητες υποκατάστασης από άλλα αγαθά. Το κόστος αυτό αναμένεται να αυξάνεται με τα χρόνια λόγω ολοένα θερμότερων συνθηκών και το 2050 εκτιμήθηκε ότι μπορεί να ανέλθει μέχρι τα 150 εκ. ευρώ (σε σταθερές τιμές του έτους 2010). Η παρούσα αξία του συνολικού κόστους για την περίοδο 2015 - 2050 υπολογίζεται να κυμανθεί μεταξύ 488 - 732 εκ. ευρώ σε τιμές 2010. Αυτό σημαίνει ότι, μόνο για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην κατανάλωση ηλεκτρισμού, η χώρα μπορεί να υποστεί μέσα στα επόμενα 35 χρόνια ζημιά ίσου μεγέθους με την οικονομική ανάπτυξη 1 - 2 ετών.

Οι παραπάνω υπολογισμοί, ωστόσο, όπως παραδέχονται οι συντάκτες της μελέτης, μπορεί να υποεκτιμούν την επίπτωση της κλιματικής αλλαγής, επειδή αγνοούν την έξαρση των ακραίων καιρικών φαινομένων: τα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν αύξηση των ημερών καύσωνα, που θα έχουν δυσανάλογα υψηλή επίδραση στη ζήτηση ηλεκτρισμού. Από την άλλη πλευρά, η ανάλυσή μας παραβλέπει το γεγονός ότι μπορεί να ληφθούν μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, με αποτέλεσμα η επίδραση στην αύξηση της ζήτησης ηλεκτρισμού να είναι λιγότερο έντονη από ό, τι προβλέψαμε.

Επίσης, η κλιματική αλλαγή προβλέπεται να εντείνει την ασυμμετρία στη ζήτηση ηλεκτρισμού μεταξύ θερινής και χειμερινής περιόδου, με αποτέλεσμα επιπρόσθετο κόστος για τη διατήρηση σε εφεδρεία ηλεκτροπαραγωγών σταθμών που θα χρησιμοποιούνται μόνο το καλοκαίρι. Για το λόγο αυτό, η μελέτη καταλήγει με προτάσεις πολιτικής για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας -που μπορεί να ανταποκριθεί στην υψηλή ζήτηση ηλεκτρισμού της θερινής περιόδου- και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων της Κύπρου, κάτι που θα οδηγήσει σε μειωμένη εξάρτηση από τις κλιματικές συνθήκες.