Κομισιόν: Πράσινο φως σε ενισχύσεις δισ. για τη βαριά βιομηχανία – Οδηγός και για την Ελλάδα λένε οι επιχειρήσεις - Τι σχολιάζει το ΥΠΕΝ

Τον δρόμο για την ενεργοποίηση αντίστοιχων μηχανισμών στήριξης και στην Ελλάδα ανοίγει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εγκρίνει τα σχέδια κρατικών ενισχύσεων για ενεργοβόρες βιομηχανίες σε Γερμανία, Βουλγαρία και Σλοβενία, στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για την πράσινη βιομηχανία.

Η έγκριση αφορά σχήματα συνολικού ύψους άνω των 4,2 δισ. ευρώ, τα οποία προβλέπουν προσωρινή ανακούφιση από το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για επιχειρήσεις που πλήττονται από τον διεθνή ανταγωνισμό και τον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα».

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς επιβεβαιώνει ότι οι παρεμβάσεις στήριξης του ενεργειακού κόστους μπορούν να εγκριθούν από τις Βρυξέλλες, υπό συγκεκριμένους όρους, ενισχύοντας το επιχείρημα της ελληνικής βιομηχανίας για άμεση ενεργοποίηση αντίστοιχων εργαλείων.

Τα τρία μοντέλα στήριξης

Τα σχέδια που ενέκρινε η Κομισιόν παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ως προς τη δομή, αλλά έχουν κοινό πυρήνα: την επιδότηση μέρους του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για διάστημα έως τριών ετών.

Γερμανία: Το μεγαλύτερο πρόγραμμα, ύψους 3,8 δισ. ευρώ, καλύπτει την περίοδο 2026–2028 και προβλέπει αποζημίωση των επιχειρήσεων εκ των υστέρων, με βάση την πραγματική κατανάλωση και τη μέση τιμή χονδρικής.

Βουλγαρία: Με προϋπολογισμό 334 εκατ. ευρώ, εφαρμόζει πιο άμεσο μηχανισμό, μέσω μείωσης των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας από τους προμηθευτές. Το μέτρο ισχύει από τον Ιούλιο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2028.

Σλοβενία: Πρόγραμμα 90 εκατ. ευρώ με πληρωμές δύο φορές τον χρόνο, βάσει εκτιμώμενης κατανάλωσης.

Κοινός παρονομαστής είναι ότι οι ενισχύσεις καλύπτουν μέρος του ενεργειακού κόστους για κλάδους υψηλής ενεργειακής έντασης και έντονης έκθεσης στον διεθνή ανταγωνισμό.

Οι βασικοί όροι της Κομισιόν

Η έγκριση των μέτρων συνοδεύεται από αυστηρές προϋποθέσεις, που αποτελούν και τον «οδηγό» για όποιο κράτος-μέλος θελήσει να εφαρμόσει αντίστοιχο σχήμα.

Μεταξύ αυτών:

• Η επιδοτούμενη τιμή ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορεί να πέσει κάτω από τα 50 ευρώ/MWh
• Η διάρκεια των μέτρων περιορίζεται σε μέγιστο τριών ετών
• Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να επενδύσουν τουλάχιστον 50% της ενίσχυσης σε δράσεις απανθρακοποίησης
• Οι ενισχύσεις απευθύνονται σε κλάδους που αντιμετωπίζουν κίνδυνο μετεγκατάστασης εκτός ΕΕ

Η Επιτροπή έκρινε ότι τα σχήματα είναι «αναγκαία, κατάλληλα και αναλογικά», καθώς στηρίζουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας χωρίς να υπονομεύουν τους στόχους της πράσινης μετάβασης.

Ο ρόλος του CISAF

Τα συγκεκριμένα μέτρα εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, του Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025.

Το CISAF αποτελεί το βασικό εργαλείο της ΕΕ για την επιτάχυνση επενδύσεων σε ΑΠΕ και αποθήκευση, τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία, την απανθρακοποίηση παραγωγικών διαδικασιών και την ενίσχυση της παραγωγής καθαρών τεχνολογιών.

Ειδικά για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, προβλέπει ρητά τη δυνατότητα προσωρινής επιδότησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να αποφευχθεί η μεταφορά παραγωγής εκτός Ευρώπης πριν αποδώσουν οι επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια.

Μήνυμα προς την Ελλάδα λέει η βιομηχανία

Σύμφωνα με πηγές της ενεργοβόρου βιομηχανίας, η έγκριση των τριών σχεδίων λειτουργεί ως σαφές μήνυμα προς τα κράτη-μέλη – και ειδικά προς την Ελλάδα – ότι υπάρχει θεσμικό περιθώριο για ουσιαστική στήριξη της ενεργοβόρας βιομηχανίας.

Η ελληνική βιομηχανία έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει βασικός παράγοντας απώλειας ανταγωνιστικότητας, ζητώντας την πλήρη αξιοποίηση του CISAF και την άρση περιορισμών που εμποδίζουν την εφαρμογή συνδυαστικών μέτρων, όπως η ταυτόχρονη χρήση αντιστάθμισης CO₂ και επιδοτήσεων.

Υπό αυτό το πρίσμα, σύμφωνα πάντα με πηγές της βιομηχανίας, η απόφαση της Κομισιόν ενισχύει το επιχείρημα ότι η Ελλάδα μπορεί να σχεδιάσει ένα αντίστοιχο σχήμα, προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες της αγοράς της, χωρίς να προσκρούει στους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.

Τι σχολιάζει το ΥΠΕΝ

Για το θέμα πάντως, υψηλόβαθμες πηγές του ΥΠΕΝ σχολιάζουν τα εξής:

«Η Κομισιόν ενέκρινε τρία σχήματα για την επιδότηση της ηλεκτρικής ενέργειας στη βιομηχανία υπό το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων (CISAF) – για τη Βουλγαρία, τη Γερμανία και τη Σλοβενία. 

Στη Βουλγαρία το σχήμα ισχύει για τρία χρόνια (1/7/2025 έως 30/6/2028) με συνολικό προϋπολογισμό 334 εκατ. €.

Σύμφωνα με πρόσφατες ανακοινώσεις της βουλγαρικής κυβέρνησης (31/3/2026), το κράτος θα επιδοτεί το 50% της τιμής όταν αυτή υπερβαίνει τα 63 €/MWh.

Για το 2026 έως τώρα, η Βουλγαρία έχει μεσοσταθμική τιμή χονδρικής 115 €/MWh. 

Αν μείνει εκεί η τιμή, τότε η επιδότηση θα είναι περίπου €26 (€115 – €63 = €52 X 50% = €26).

Σύμφωνα με το CISAF το 50% της ενίσχυσης που λαμβάνει μια επιχείρηση πρέπει να επενδυθεί σε έργα ΑΠΕ, αποθήκευσης, εξηλεκτρισμού, κτλ. 

Συνεπώς τα 13 €/MWh είναι καθαρή επιδότηση και τα 13 €/MWh θα πρέπει να αντιστοιχούν σε νέες επενδύσεις. 

Για ένα σχήμα με προϋπολογισμό 334 εκατ. € οι δικαιούχοι θα πρέπει να κάνουν επενδύσεις 167 εκατ. €. (50% του 334 εκατ. €). 

Η Βουλγαρία δε δίνει τίποτα για την αντιστάθμιση του κόστους CO2. 

Στην Ελλάδα, ο αυξημένος συντελεστής που πέτυχε η κυβέρνηση μετά από διαπραγμάτευση με την Κομισιόν οδηγεί σε μια μέση επιδότηση περίπου 48 €/MWh (o ακριβής αριθμός εξαρτάται από την τιμή των ρίπων, από την παραγωγή της κάθε βιομηχανίας, κτλ.). 

Αυτά τα 48 €/MWh ισχύουν για πέντε χρόνια (έως το 2030) και δεν περιέχουν υποχρέωση για επενδύσεις.

Τέλος να θυμίσουμε ότι η τιμή χονδρικής στο ελληνικό σύστημα είναι 95€/MWh έως τώρα για το 2026».