Καθυστερήσεις και «αγκάθια» στην υλοποίηση του ελληνοβουλγαρικού αγωγού αερίου IGB

Ο διασυνδετήριος αγωγός αερίου Ελλάδας – Βουλγαρίας  IGB (Interconnector Greece Bulgaria), όταν κατασκευαστεί, θα αποτελέσει εκ των πραγμάτων σοβαρή διέξοδο για την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της γειτονικής χώρας. Η Βουλγαρία είναι απόλυτα εξαρτημένη από το Ρωσικό αέριο και μάλιστα από την όδευση που ελέγχει η Ουκρανία, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει με ενεργειακό μπλακ άουτ στην περίπτωση που οι Ρώσοι (ή οι Ουκρανοί) κλείσουν τις στρόφιγγες. Παρόλα αυτά, τα προβλήματα που δημιουργούνται από τη Βουλγαρική πλευρά για την υλοποίηση του IGB παραμένουν πολλά και όλες οι ενδείξεις και πληροφορίες οδηγούν στην εκτίμηση ότι θα υπάρξουν περεταίρω καθυστερήσεις και ανατροπές των χρονοδιαγραμμάτων.

Η κυβερνητική αλλαγή που έφεραν οι πρόσφατες εκλογές, με την επικράτηση, εκ νέου, του Μπορίσοφ, αποτελούν ένα ακόμα παράγοντα καθυστέρησης που προστίθεται σε μια σειρά κινήσεων που δείχνουν απροθυμία των Βουλγαρικών αρχών.

«Όλο το τελευταίο διάστημα, κυρίως δε κατά την προεκλογική περίοδο, δεν μπορούσαμε να βρούμε σταθερό και φερέγγυο συνομιλητή από Βουλγαρικής πλευράς» επισημαίνει στο energypress αρμόδιος παράγοντας. Ο ίδιος αποκαλύπτει ότι η ελληνική πλευρά έφτασε να προτείνει την χρηματοδοτική διευκόλυνση και βεβαίως την δωρεάν παροχή τεχνογνωσίας, προκειμένου να προχωρήσουν οι Βούλγαροι στις μελέτες, τις αδειοδοτήσεις και τις υπόλοιπες προαπαιτούμενες ενέργειες «ωρίμανσης» του έργου. Παρόλα αυτά το αποτέλεσμα δεν υπήρξε ενθαρρυντικό.

Τα πράγματα περιπλέκονται μετά την κυβερνητική αλλαγή, που θα φέρει, όπως είναι φυσικό, αλλαγές σε υπουργούς, υπηρεσίες, πρόσωπα και εταιρείες. Πριν λίγες μέρες ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας της χώρας Anton Pavlov, κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου τόνισε ότι «παρόλο που η Βουλγαρία τηρεί πιστά τις υποχρεώσεις της όσον αφορά στις διελεύσεις αερίου προς άλλες χώρες, ωστόσο θα υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις σε όλα τα έργα κατασκευής διασυνδετήριων αγωγών. Οι καθυστερήσεις υπολογίζεται ότι θα κυμαίνονται από 3 έως και 5 έτη και θα επηρεάσουν τους αγωγούς που θα συνδέουν τη Βουλγαρία με την Ελλάδα, τη Σερβία και την Τουρκία».

Η ελληνική πλευρά πάντως, σκοπεύει να αξιοποιήσει όποιες δυνατότητες πίεσης μπορούν να υπάρξουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεδομένου ότι το έργο έχει ενταχθεί από τις Βρυξέλες στα έργα κοινού ενδιαφέροντος και θεωρείται σημαντικό για την εφαρμογή των στρατηγικών επιλογών της Ευρώπης στα θέματα ενεργειακού εφοδιασμού.

Market test

Πρέπει να σημειωθεί ωστόσο, ότι η επίσπευση εκ μέρους των Βουλγάρων, των διαδικασιών που θα ανοίξουν το δρόμο για την κατασκευή των αγωγού, είναι αναγκαία, αλλά όχι ικανή συνθήκη για την υλοποίηση του project. Σημαντική παράμετρος είναι η εμπορική, δηλαδή το αν θα υπάρξει επαρκές ενδιαφέρον από τις εταιρείες για χρησιμοποίηση του αγωγού. Αυτό θα φανεί από τη δεύτερη φάση του market  test που πραγματοποιούν οι Ρυθμιστικές Αρχές Ελλάδας και Βουλγαρίας και βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Ιούλιο. Σο πλαίσιο αυτό θα οριστικοποιηθεί το ενδιαφέρον προμηθευτών για δέσμευση χωρητικότητας.

Η διαδικασία αυτή με βάση τις ενεργειακές οδηγίες της ΕΕ, είναι απαραίτητη για την χορήγηση άδειας από τις Ρυθμιστικές Αρχές, προκειμένου οι αγωγοί να λειτουργούν ως ανεξάρτητα συστήματα φυσικού αερίου (ΑΣΦΑ) κατ΄εξαίρεση των ρυθμίσεων που προβλέπουν οι οδηγίες για τα εθνικά συστήματα. Το ενδιαφέρον για τον IGB κατά την πρώτη (μη δεσμευτική) φάση του market  test που πραγματοποιήθηκε στα μέσα του 2013, ήταν μεγάλο και οι προτάσεις των ενεργειακών εταιρειών υπερκάλυψαν τη δυναμικότητα του αγωγού. Παρόλα αυτά, υπάρχουν πληροφορίες ότι το ενδιαφέρον δεν είναι αντίστοιχο κατά τη δεύτερη και δεσμευτική φάση.

Υπενθυμίζεται ότι στο επιχειρηματικό σχήμα που θα κατασκευάσει και εκμεταλλεύεται τον αγωγό, συμμετέχουν με ίσα ποσοστά η ελληνοϊταλική Poseidon (ΔΕΠΑ- EDISON) και η κρατική βουλγαρική ΒΕΗ. Ο IGB θα έχει μήκος 182 χιλιόμετρα, διάμετρο 32 ίντσες και αρχική μεταφορική ικανότητα 3 δισ. κυβικά μέτρα το χρόνο με δυνατότητα αναβάθμισης (με την προσθήκη συμπιεστή) στα 5 δισ. κ.μ. Το χρονοδιάγραμμα έλεγε ότι η οριστική επενδυτική απόφαση θα ληφθεί στο τέλος του 2014, η κατασκευή θα αρχίσει το 2015 και ο αγωγός θα ξεκινήσει την λειτουργία του το 2016. Το εκτιμώμενο κόστος επένδυσης ανέρχεται στα 250 εκατομμύρια ευρώ.