Η επιχειρησιακή αξιοποίηση του φυσικού αερίου

Η οριοθέτηση της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, οι δυο γύροι αδειοδοτήσεων που ακολούθησαν για έρευνα εντός της Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας για υδρογονάνθρακες και οι προβλέψεις για μεγάλα αποθέματα φυσικού αερίου εντός της ζώνης δικαιοδοσίας της χώρας μας, εντάσσουν την χώρα μας στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη και οριοθετούν τις πολιτικές και δράσεις που πρέπει να ακολουθηθούν ούτως ώστε να αξιοποιήσουμε ορθά τον φυσικό μας πλούτο, ειδικά εν όψει της παρούσης οικονομικής κρίσης την οποία ο Τόπος μας διάγει.

Ένα συγκεκριμένο ζήτημα που συζητείται και χρήζει εξέτασης αφορά στις οικονομικές προοπτικές της υγροποίησης του φυσικού αερίου. Στο παγκόσμιο ενεργειακό περιβάλλον τρεις κύριοι παράγοντες οδήγησαν, σε γενικές γραμμές, στην ανάδειξη της σημασίας και της οικονομικής αξίας της χρήσης φυσικού αερίου ως πηγή ενέργειας. Ο πρώτος παράγοντας αφορά στην αύξηση ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και μάλιστα φτηνής ή και πιο «καθαρής» ηλεκτρικής ενέργειας. Ο δεύτερος παράγοντας αναφέρεται στην ουσιαστική μείωση των κόστων υγροποίησης φυσικού αερίου με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και της τεχνογνωσίας για αυτήν την πηγή ενέργειας. Ο τρίτος παράγοντας αναφέρεται στην διάνοιξη νέων αγορών υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που οδήγησε στην «εμπορευματικοποίηση» του φυσικού αερίου, ως εναλλακτική πηγή ενέργειας εις αντιστάθμιση των παραδοσιακών μορφών ενέργειας.

Σημαντικό είναι να αντιληφθούμε το γεγονός ότι, οι ποσότητες που έχουν ανακοινωθεί από την πρώτη ερευνητική γεώτρηση της Noble στο οικόπεδο 12 και αναμένεται να επιβεβαιωθούν στην επικείμενη επιβεβαιωτική γεώτρηση, οι ποσότητες που προβλέπεται ότι υπάρχουν στα υπόλοιπα οικόπεδα αλλά και η γεωστρατηγική θέση της Κύπρου, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και απέναντι από την μεγαλύτερη διώρυγα στον κόσμο, πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την εμπορική αξιοποίηση του φυσικού αερίου και την πώλησή του στην βάση μακροχρόνιων και συμφέροντων συμβολαίων στις αγορές φυσικού αερίου. Μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν ή προβλέπεται να δημιουργηθούν πέραν των είκοσι τερματικών υποδοχής υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά την αξιοποίησή του για εμπορικούς σκοπούς ακόμη πιο εύκολη.

Οι επιχειρηματικές και εμπορικές δομές που σχετίζονται με την αξιοποίηση του φυσικού αερίου είναι ενδογενείς, δηλαδή καθορίζονται από τις φυσικές, οικονομικές και θεσμικές δομές του κράτους αλλά και εξωγενείς, ήτοι επηρεάζονται από τις διεθνείς τάσεις στις αγορές ενέργειας, τεχνολογίας και τεχνογνωσίας για τα θέματα εμπορικής εκμετάλλευσης φυσικού αερίου. Είναι για αυτόν ακριβώς τον λόγο που πρέπει να εγκαθιδρυθεί ένα σταθερό πλαίσιο διαχείρισης όλων των θεμάτων που άπτονται της ανακάλυψης, εξόρυξης, υγροποίησης, αξιοποίησης και εκμετάλλευσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου. Είναι εξίσου σημαντικό όπως τα υφιστάμενα στρατηγικά σχέδια ανάπτυξης προχωρήσουν το συντομότερο δυνατόν και άμεσα στην υλοποίησή τους, ειδικά όσον αφορούν στην κατασκευή των απαραίτητων έργων υποστήριξης και υποδομής για την υποδοχή και επεξεργασία του φυσικού μας αερίου αλλά και φυσικού αερίου που να προέρχεται από φίλιες γειτονικές χώρες.

Για την εμπορική χρήση του φυσικού αερίου απαιτείται στρατηγικό επιχειρηματικό σχέδιο που να περιλαμβάνει την ανάπτυξη συμβατικών σχέσεων μεταξύ πωλητή και αγοραστή αλλά και μια σειρά άλλων σχετικών συμβολαίων, όπως για παράδειγμα συμβολαίων μεταφοράς του φυσικού αερίου (όταν αυτό πρόκειται για υγροποιημένο φυσικό αέριο) με ειδικά κατασκευασμένα πλοία.

Η επιχειρησιακή αξιοποίηση του φυσικού αερίου και γενικά των υδρογονανθράκων που βρίσκονται εντός της υφαλοκρηπίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί αναντίρρητη υποχρέωση προς τον Τόπο. Αντιλαμβανόμενοι τις τεχνικές παραμέτρους που αφορούν στην επεξεργασία, αξιοποίηση και εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, τις νέες θέσεις εργασίας που προβλέπεται να ανοιχθούν σε τομείς σχετικούς ή παρεμφερείς με το φυσικό αέριο, τις νομικές προδιαγραφές των συμβολαίων έρευνας, εξόρυξης, αξιοποίησης και πώλησης, αλλά και τις γεωστρατηγικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου που περιλαμβάνουν την σημαίνουσα αξία ενδυνάμωσης των σχέσεων και δεσμών μας με φίλιες γειτονικές χώρες, είμαστε σίγουροι ότι ανοίγονται νέοι δρόμοι και νέοι ορίζοντες για την Κυπριακή Δημοκρατία.

* Ο Δρ Αντώνης Στ. Στυλιανού είναι Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law Bristol, Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

(Καθημερινή Κύπρου, 26/4/2013)