Η αχίλλειος πτέρνα του Γκαζ-Πούτιν

Αρκετά χρόνια οι περισσότεροι Ρώσοι υποστήριζαν τον Βλαντίμιρ Πούτιν επειδή τους προσέφερε οικονομική ευμάρεια, παρότι περιόρισε τις ελευθερίες τους. Ομως τώρα, πρώτος χρόνος της τρίτης προεδρικής του θητείας, η εικόνα του ως προστάτη της ευημερίας τους βρίσκεται υπό αμφισβήτηση λόγω της κατάστασης της οικονομίας, η οποία γοργά βγαίνει εκτός ελέγχου.

Μόλις χθες ο Πρόεδρος Πούτιν επιβεβαίωσε ότι η οικονομική ανάπτυξη της Ρωσίας φέτος θα μειωθεί στο μισό των αρχικών προβλέψεων. Και για δεύτερη φορά επέπληξε δημόσια τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου για την αποτυχία τους να υλοποιήσουν τις προεκλογικές του υποσχέσεις σχετικά με την αύξηση των δημοσίων δαπανών και τους ζήτησε να κάνουν ό,τι μπορούν ώστε να αντιστρέψουν την οικονομική επιβράδυνση. Ως μια από τις αιτίες ανέφερε την τιμή του πετρελαίου που μειώνεται (κάτι για το οποίο δεν φταίει ο ίδιος, όπως είπε). Τον περασμένο μήνα ο υφυπουργός Οικονομικών Αντρέι Κλέπατς δήλωσε ότι η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στη Ρωσία «ισοδυναμεί με αποτυχία».

Η Gazprom, η μεγαλύτερη εταιρεία της Ρωσίας, έχει σήμερα το 1/4 του μεγέθους που είχε πριν από πέντε χρόνια και - σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές - αγωνίζεται να επιβιώσει. Σε πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Bloomberg ο Αντερς Ασλουντ, αναλυτής του έγκυρου Ινστιτούτου Πίτερσον για τη Διεθνή Οικονομία, υποστηρίζει ότι η πτώση της Gazprom μπορεί να οδηγήσει στην ανατροπή του Πούτιν, διότι «όπως πορεύεται η Gazprom έτσι πορεύονται η Ρωσία και η κυβέρνηση Πούτιν». Αναφέρει μάλιστα ότι καμιά μεγάλη εταιρεία στον κόσμο δεν έτυχε τόσο κακής διαχείρισης όσο η Gazprom την τελευταία δεκαετία, καθώς «η διοίκησή της κάνει το ένα μεγάλο λάθος μετά το άλλο: αρνούνται να κατανοήσουν τις νέες διεθνείς συνθήκες, ανέχονται τη διαφθορά και επιδεικνύουν αλαζονεία. Τα διευθυντικά στελέχη ασκούν μονοπώλιο σοβιετικού στυλ στους καταναλωτές και κόβουν την παροχή όποτε θελήσουν, όπως έγινε με την Ουκρανία. Ορίζουν μάλιστα διαφορετικές τιμές για διαφορετικές χώρες.

Για παράδειγμα, η Λιθουανία πληρώνει 15% περισσότερα για το αέριο της Gazprom από τη γειτονική Λετονία». Αν προσθέσει κανείς σε όλα αυτά τις συγκρούσεις που εξακολουθούν να μαίνονται στο Κρεμλίνο, η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι ειδυλλιακή. Και αυτό αντικατοπτρίζεται ιδιαίτερα στις σχέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν με τον ισχυρό άνδρα της Gazprom Αλεξέι Μίλερ. Στην τελευταία συνεδρίαση της ενεργειακής επιτροπής της Ρωσίας, τα σημάδια της έντασης οδήγησαν σε φήμες για την απομάκρυνση του Μίλερ από το τιμόνι της εταιρείας. Σε αυτήν τη συνεδρίαση ο Πούτιν σνόμπαρε τον Μίλερ λέγοντας ότι η ζήτηση αερίου θα παρουσιάσει αύξηση στην Ασία και όχι στην Ευρώπη (μόλις πριν από λίγους μήνες ο Μίλερ είχε διαβεβαιώσει τον ρώσο Πρόεδρο ότι η ζήτηση ρωσικού αερίου από την Ευρώπη θα αυξηθεί εντυπωσιακά). Και αμέσως μετά ο Πούτιν παραδέχθηκε ότι η μείωση των εξαγωγών αερίου θα σημάνει μεγάλη απώλεια για τον προϋπολογισμό - λες και δεν ήξερε ότι η Gazprom υλοποιεί τις εντολές του επιμένοντας σε υψηλές τιμές.

Βουλιάζει η μετοχή

Τον Μάιο του 2008 η χρηματιστηριακή αξία της Gazprom έφθανετα 369 δισ. δολάρια. Σήμερα έχει μειωθεί στα 83 δισ. και η πτώση συνεχίζεται συμπαρασύροντας τη ρωσική οικονομία. 

(ΤΑ ΝΕΑ, 12/6/2013)