"Χαλάρωση" των κρατικών ενισχύσεων και νέο Ταμείο χρηματοδότησης στην πρόταση Μισέλ, ενάντια στο πρόγραμμα IRA των ΗΠΑ

Σκιαγραφείται σταδιακά η απάντηση της ΕΕ ενάντια στον αμερικανικό νόμο για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA).

Σε συνεντεύξεις του στην Handelsblatt και άλλες ευρωπαϊκές εφημερίδες, ο πρόεδρος του ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ περιγράφει ένα σχέδιο τεσσάρων σημείων που θα αποτελέσει τη βάση για τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 9 Φεβρουαρίου.

Ο νόμος των ΗΠΑ, που τέθηκε σε ισχύ στις αρχές του 2023, παρέχει 369 δισ. δολάρια σε φορολογικά κίνητρα και επιδοτήσεις για πράσινες τεχνολογίες. Έτσι, οι Ευρωπαϊοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι εταιρείες θα μπορούσαν να μετακινηθούν προς τις ΗΠΑ λόγω των γενναιόδωρων επιδοτήσεων και επεξεργάζονται την απάντηση του μπλοκ. Ειδικότερα, ο Μισέλ πρότεινε 4 μέτρα:

• Οι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις θα πρέπει να χαλαρώσουν περαιτέρω. Η Επιτροπή της ΕΕ επεξεργάζεται ήδη μια πρόταση και θέλει να την παρουσιάσει πριν από τη σύνοδο κορυφής. Ο κος Μισέλ δήλωσε ότι πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε να διασφαλιστεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις δεν θα αποφασίζονται στο μέλλον κατά περίπτωση. Πρέπει να εξακολουθήσουν να υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια για να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.
• Τα χρήματα από το ταμείο ανασυγκρότησης για τον κορονοϊό "NextGen EU" θα πρέπει να ρέουν ταχύτερα και να είναι ευκολότερο να ανακατανεμηθούν. Αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ ζήτησαν μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση της βοήθειας, δήλωσε ο Michel. Κάθε εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης πρέπει να εγκριθεί με δυσκίνητο τρόπο από την Επιτροπή και τα 27 κράτη μέλη. Τα χρήματα από το ταμείο των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ ρέουν μόνο αργά.
• Εξετάζεται η δημιουργία ενός νέου προγράμματος κατά τα πρότυπα του "Sure" για να εξισορροπήσει τις διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες των κρατών της ΕΕ. Το πρόγραμμα Sure εγκρίθηκε στην αρχή της πανδημίας για τη χρηματοδότηση της εργασίας βραχείας διάρκειας σε διάφορα κράτη της ΕΕ. Η Επιτροπή της ΕΕ δανείστηκε 100 δισ. ευρώ από τις κεφαλαιαγορές για τον σκοπό αυτό. Τα ευρωπαϊκά ομόλογα υποστηρίζονταν από εγγυήσεις και των 27 κρατών μελών ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα χρήματα που αντλήθηκαν εισέρρευσαν με τη μορφή φθηνών δανείων σε 19 κράτη μέλη. Το πρόγραμμα Sure έληξε στο τέλος του 2022. Ο Μισέλ επιθυμεί τώρα έναν διάδοχο που θα επιτρέψει στις κυβερνήσεις με περιορισμένα ταμειακά διαθέσιμα να πραγματοποιήσουν περισσότερες πράσινες επενδύσεις.
• Θεωρεί απαραίτητο ένα "ταμείο κυριαρχίας". Ωστόσο, αυτό δεν θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από νέο κοινοτικό χρέος κατά τα πρότυπα του "NextGenEU", όπως είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά θα πρέπει να δημιουργηθεί σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η αναπτυξιακή τράπεζα της ΕΕ αντλεί χρήματα για τα έργα της από τις κεφαλαιαγορές και κινητοποιεί πολλαπλάσια ιδιωτικά κεφάλαια με αυτή τη χρηματοδότηση εκκίνησης.

Η πρόταση της Επιτροπής ωστόσο, για ένα κοινοτικό ταμείο για το χρέος συνάντησε σφοδρή αντίδραση σε αρκετά κράτη μέλη, κυρίως στη Γερμανία. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ (FDP) απορρίπτει αυστηρά το νέο κοινοτικό χρέος.

Η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) βλέπει τη φορολογική πολιτική ως "ουσιαστική βίδα προσαρμογής". Ο πρόεδρος του BDI, Ζίγκφριντ Ρούσβουρμ ζητά να μειωθούν οι εταιρικοί φόροι από περίπου 30% στο 25% που είναι ο διεθνής μέσος όρος. "Τα αναγκαία μέτρα φορολογικής πολιτικής δεν αποτελούν αυτοσκοπό για τη δημιουργία υψηλότερων κερδών για τις επιχειρήσεις, αλλά προϋπόθεση για μια ζωτική βιομηχανική χώρα, χώρα καινοτομίας και εξαγωγική χώρα", δήλωσε ο Ρούσβουρμ.