Χ. Φλουδόπουλος: Ο διπλός αντιπερισπασμός με τον ρωσικό αγωγό “Greek Stream”

Ο αγωγός ρωσικών συμφερόντων που τελεί υπό πολλές και σημαντικές αιρέσεις, έχει αναχθεί για ουσιαστικούς και συμβολικούς λόγους – λόγω και της άμεσης εμπλοκής του Π. Λαφαζάνη – σε προμετωπίδα για ένα μεγάλο τμήμα του κυβερνώντος κόμματος αλλά και της κυβέρνησης. Πρόκειται κυρίως για το κομμάτι εκείνο που αντιμετωπίζει με μεγάλο σκεπτικισμό την προοπτική προσέγγισης με τους Ευρωπαίους εταίρους και δανειστές και την πιθανότητα μιας «έντιμης» πλην επώδυνης – όπως όλα δείχνουν – συμφωνίας. Υπό το πρίσμα αυτό, η μετατόπιση του ενδιαφέροντος της αριστερής πλατφόρμας από τις διαπραγματεύσεις του Brussels Group, όπου οι πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχει σημαντική εξέλιξη και συμφωνία για μεταρρυθμίσεις στην αγορά ενέργειας χωρίς την ενημέρωση, πολώ δε μάλλον τη συναίνεση του κ. Λαφαζάνη, μάλλον ήρθε ως «δώρο» για το Μέγαρο Μαξίμου. 

Άλλωστε η  σημασία του “Greek Stream” για την αριστερή πλατφόρμα, φάνηκε και από το γεγονός ότι η είδηση για την τηλεφωνική επικοινωνία Τσίπρα – Πούτιν, ερμηνεύτηκε από τον ιστότοπο Iskra ως «ελληνορωσική συμφωνία για τον αγωγό και πιστωτική διευκόλυνση» και φυσικά ήταν πρώτο θέμα. 

Θυμίζουμε πάντως ότι η συμφωνία αυτή δεν υπεγράφη, παρά τις περί του αντιθέτου προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί τόσο από το Μαξίμου όσο και από τον υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης και Ενέργειας, σε καμία από τις δύο πρόσφατες συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ανώτατο επίπεδο πρόσφατα σε Μόσχα και Αθήνα. 
Έχει αλλάξει κάτι; Προς το παρόν δε φαίνεται στον ορίζοντα κάποια ουσιαστική αλλαγή για τον ελληνικό αγωγό.

Η χθεσινή είδηση της ημέρας αφορούσε την Τουρκία και τη συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας για τον αγωγό Turkish Stream, δηλαδή το τμήμα που θα προηγηθεί του αγωγού επί ελληνικού εδάφους. Η ουσιώδης διαφορά μεταξύ του Turkish και του Greek Stream είναι ότι για τον ελληνικό αγωγό αποτελεί προϋπόθεση η έγκριση και αδειοδότηση από τις ευρωπαϊκές αρχές ενέργειας και ανταγωνισμού. Το θέμα έχει γνωστοποιηθεί και αναλυθεί πολλάκις και επί της ουσίας πρέπει να θεωρείται αδύνατο να κατασκευαστεί ο αγωγός εάν δεν υπάρξουν σημαντικές και σοβαρές αλλαγές ή υποχωρήσεις από τη ρωσική πλευρά. Πάντως στη μορφή που είχε ο αγωγός South Stream ή στη μορφή που θα έχει ο Turkish Stream, αγωγός επί ευρωπαϊκού εδάφους δε θα κατασκευαστεί.

Αυτό αναμένεται να καταστεί σαφές και στις επαφές που θα έχει η ελληνική κυβέρνηση, δηλαδή ο υπουργός ενέργειας Π. Λαφαζάνης και ο υπουργός εξωτερικών Ν. Κοτζιάς με τον αμερικανό ειδικό απεσταλμένο για θέματα ενέργειας και ασφάλειας Amos Hochstein ο οποίος επισκέπτεται σήμερα την Αθήνα. 

Ο κ. Hochstein  είχε πρόσφατα επισκεφθεί και την Τουρκία, ζητώντας να μην προχωρήσουν τα σχέδια για τον Turkish Stream. Όσο και εάν φαίνεται περίεργο για μερίδα του ελληνικού ακροατηρίου, τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται από την αμερικανική πλευρά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία είναι πρωτίστως εμπορικά αφού στις επαφές  του, ο αμερικανός διπλωμάτης επισημαίνει ότι η Ευρώπη χρειάζεται διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας ενώ δεν είναι καλό για την ασφαλή και οικονομική προμήθεια να υπάρχει αποκλειστική εξάρτηση από έναν προμηθευτή, ιδιαίτερα όταν αυτός έχει την τάση να χρησιμοποιεί τις εξαγωγές αερίου ως πολιτικό όπλο. Προς το παρόν τόσο η αμερικανική διπλωματία όσο και οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν τον Turkish και τον Greek Stream ως «συμβολικά» project αγωγών. 

Πάντως έχει τη δική του ευρύτερη σημασία και σημειολογία το γεγονός ότι το τηλεφώνημα Τσίπρα-Πούτιν ήρθε μια ημέρα πριν την επίσκεψη του Αμερικανού απεσταλμένου στην Αθήνα, ενώ συνέπεσε χρονικά με τις υπογραφές μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας.

Τα ρούβλια
Σε κάθε περίπτωση η προσεκτική ανάγνωση των όσων διημείφθησαν χθες αλλά και των ανακοινώσεων που ακολούθησαν σε Αθήνα και Μόσχα, δε φαίνεται να διαφοροποιεί κάτι και στο κομμάτι της χρηματοδότησης, που κάποιοι ανέμεναν στην Αθήνα από τη Ρωσία. Το Κρεμλίνο έμεινε σταθερό στη θέση που η Αθήνα είχε παρερμηνεύσει αναμένοντας προκαταβολική ρευστότητα, ότι μπορεί να εξασφαλίσει χρηματοδότηση για τις εταιρείες που θα συμμετάσχουν στο έργο. Η χρηματοδότηση αυτή προϋποθέτει, όπως είναι λογικό από την πλευρά των Ρώσων, την υλοποίηση και κατασκευή του αγωγού. Το Κρεμλίνο μάλιστα, προκειμένου να μη δημιουργηθούν εκ νέου λανθασμένες εντυπώσεις έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι η χρηματοδότηση αυτή, μπορεί «ενδεχομένως να εξοφληθεί από τα κέρδη της εταιρείας και τη λειτουργία του». 

Όλα δείχνουν ότι η ελληνική πλευρά θα πρέπει να συμβιβαστεί επί του παρόντος με τη χρονική μετάθεση του προστίμου των 40 εκατ. δολαρίων, για τις μειωμένες καταναλώσεις της περυσινής χρονιάς, για την οποία η Gazprom φέρεται να έχει δώσει το πράσινο φως ως χειρονομία καλής θέλησης.

(capital.gr, 8/5/2015)