Greenpeace: Κατώτερες των προσδοκιών οι «πράσινες» επιδόσεις της κυβέρνησης

Δειλά ή προβληματικά μέτρα (νόμος για τις ΑΠΕ), απόλυτη αδράνεια (αλιεία, μεταλλαγμένα) ή ακόμα και προσέλκυση επικίνδυνων επενδύσεων (μονάδα ηλεκτροπαραγωγής LPG στον Αστακό) συνθέτουν ένα αποτέλεσμα κατώτερο των εξαγγελιών και των δεσμεύσεων της κυβέρνησης στον ένα χρόνο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.

Τα παραπάνω επισημαίνει το ελληνικό γραφείο της Greenpeace και προσθέτει ότι παρά τα σαφή θετικά βήματα που έχουν γίνει υπό τη «σημαία» της Πράσινης Ανάπτυξης τα αρνητικά στοιχεία εξακολουθούν να είναι περισσότερα. «Οι εξαγγελίες και δεσμεύσεις της σημερινής κυβέρνησης, όπως διατυπώθηκαν προεκλογικά στο πλαίσιο της Πράσινης Ανάπτυξης, είχαν προκαλέσει αισιοδοξία για τη στροφή της εθνικής πολιτικής προς ένα μοντέλο ανάπτυξης που αντιμετωπίζει το περιβάλλον ως μέρος της λύσης και όχι ως εμπόδιο», αναφέρει η οργάνωση. Ανά τομέα το γραφείο της Greenpeace αναφέρει:

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Έπειτα από πολύμηνη καθυστέρηση, τον περασμένο Ιούνιο ψηφίστηκε ο ν.3851/2010 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο οποίος εν πολλοίς ικανοποιεί πολλές από τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης ως προς την επιθετική προώθηση των ΑΠΕ, αν και δεν προχωρεί σε τομές σε φλέγοντα ζητήματα (χωροταξία). Ο νόμος προβλέπει προνομιακή αντιμετώπιση μικρής μερίδας του αγροτικού κόσμου ως προς τις επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά συστήματα, κάτι που ήδη προκαλεί παρενέργειες στην ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας στην Ελλάδα.

Επιπλέον, με τις πρόσφατες υπουργικές αποφάσεις, το Υπουργείο ΠΕΚΑ διατηρεί το δικαίωμα να αναστείλει οποτεδήποτε την αδειοδοτική διαδικασία. Η διάταξη αυτή αποσταθεροποιεί το ούτως ή άλλως αναξιόπιστο επενδυτικό περιβάλλον στην Ελλάδα και θέτει αδικαιολόγητους φραγμούς στην εγχώρια και πολλά υποσχόμενη βιομηχανία φωτοβολταϊκών, σε μία εποχή στην οποία η προσέλκυση επενδύσεων και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας είναι το μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης.

Εξοικονόμηση ενέργειας

Παρά τις εξαγγελίες της κυβέρνησης, το Υπουργείο Οικονομικών επιμένει να αγνοεί τα τεράστια περιβαλλοντικά, κοινωνικά και αναπτυξιακά οφέλη από την υιοθέτηση τολμηρών μέτρων για την εξοικονόμηση ενέργειας. Επί της ουσίας, οι σχετικές πολιτικές εξαντλούνται μέχρι σήμερα στο περιορισμένης εμβέλειας πρόγραμμα “Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον” και παραγνωρίζουν τη σπουδαιότητα της προώθησης φορολογικών κινήτρων, όπως επανειλημμένα πρότεινε η Greenpeace.

Είναι ενδεικτικό ότι, μία επιστροφή φόρου ίση περίπου με το 25% της επιλέξιμης δαπάνης εξοικονόμησης ενέργειας (χωρίς πλαφόν) συμβάλλει άμεσα στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών και αποτελεί μία ουσιαστική ενίσχυση στο εισόδημά τους, σε μία περίοδο που καλούνται να προσαρμοστούν σε πρωτόγνωρες αυξήσεις της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης. Το μέτρο αυτό, χωρίς να επιβαρύνει δημοσιονομικά, σταθεροποιεί την αναπτυσσόμενη αγορά, δημιουργεί θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την επικράτεια και συμβάλει άμεσα στην μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Την ίδια ώρα, δεν έχουν ξεκινήσει ακόμα οι ενεργειακές επιθεωρήσεις στα κτίρια, όπως επιτάσσει η ευρωπαϊκή νομοθεσία ήδη από το 2006. Επίσης εκκρεμούν σημαντικές υπουργικές αποφάσεις, στο πλαίσιο του ν. 3855/2010, που θα θεσπίσουν το πλαίσιο λειτουργίας των Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) και τα χρηματοοικονομικά μέσα για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. Αμφότερα τα μέτρα κρίνονται κομβικής σημασίας για την επίτευξη των εθνικών στόχων στην εξοικονόμηση ενέργειας, ενώ μπορούν να συνεισφέρουν καθοριστικά στην πράσινη ανάπτυξη, τη βελτίωση του επιπέδου ζωής των πολιτών και την ταχύτερη έξοδο από την οικονομική κρίση.

Λιγνιτικά κοιτάσματα

Τον προσεχή Δεκέμβρη η κυβέρνηση δεσμεύεται να προτείνει στην Τρόικα ‘ισοδύναμη λύση’ για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Με δεδομένη την απόρριψη της πρότασης της Τρόικας για πώληση λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ σε ποσοστό ίσο με 40%, η κυβέρνηση ενδέχεται να προτείνει ως λύση την εκμετάλλευση και αξιοποίηση λιγνιτικών κοιτασμάτων σε νέες περιοχές (Ελασσόνα και Δράμα). Η επαναφορά του λιθάνθρακα στο προσκήνιο είναι επίσης ένα σενάριο το οποίο πιθανώς ικανοποιεί τις απαιτήσεις της Τρόικας και κυρίως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως ισοδύναμη λύση για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας.

Η Greenpeace θα βρίσκεται όπως πάντα στην πρώτη γραμμή ενάντια σε μία τέτοια εξέλιξη, η οποία ακυρώνει οριστικά κάθε δυνατότητα ουσιαστικής μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Πετρέλαιο

Κρίνονται θετικά οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για τη διασύνδεση των μη διασυνδεδεμένων νησιών του Αιγαίου με το ηπειρωτικό δίκτυο, ως απαραίτητο μέτρο για την απεξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο. Θα πρέπει να τονιστεί όμως ότι χωρίς την αλλαγή του προτύπου αλόγιστης κατανάλωσης στο όνομα της τουριστικής ανάπτυξης των νησιών και χωρίς την εφαρμογή πολιτικών εξοικονόμησης ενέργειας, η διασύνδεση απλώς θα μεταθέσει το πρόβλημα της υπερκατανάλωσης στο ηπειρωτικό σύστημα.

Παρά τις οικονομικές επιπτώσεις που κρύβει η εξάρτηση από το πετρέλαιο για τους Έλληνες καταναλωτές], η ΔΕΗ σχεδιάζει την επέκταση πετρελαϊκών σταθμών (Κρήτη) ή την κατασκευή νέων (Ρόδος, Λέσβος, κα) συνολικής ισχύος που ξεπερνά τα 500MW[5]. Είναι προφανές ότι μία τέτοια εξέλιξη δε συνάδει με την προοπτική διασύνδεσης, περιορίζει σημαντικά τις ΑΠΕ στα νησιά (σε συνδυασμό με υβριδικά συστήματα αποθήκευσης ενέργειας) και συντηρεί τον εθισμό της χώρας στο πετρέλαιο με τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις που συνεπάγεται.

Ταυτόχρονα, οι πρωτοβουλίες για έρευνα και εκμετάλλευση των πετρελαϊκών κοιτασμάτων στο Αιγαίο δημιουργούν περαιτέρω αμφιβολίες για την πρόθεση της κυβέρνησης να δώσει προτεραιότητα στην πράσινη ανάπτυξη, την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής απειλής.

Αστακός - LPG

Σε μία απέλπιδα προσπάθεια προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, ο Έλληνας πρωθυπουργός προχώρησε σε μνημόνιο συνεργασίας με τον Εμίρη του Κατάρ για την κατασκευή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο υγροποιημένο αέριο πετρελαίου - LPG στον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας.

Πέραν των προφανών κινδύνων για την περιοχή (αφού η εγκατάσταση υπάγεται στην Οδηγία ‘Σεβέζο’ για τις επικίνδυνες βιομηχανικές εγκαταστάσεις), η συγκεκριμένη μονάδα (με βάση τα τεχνικά χαρακτηριστικά που δόθηκαν στη δημοσιότητα) αναμένεται να εκλύει περί τα 3,5 εκατ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Η προώθηση της συγκεκριμένης μονάδας με τον χαρακτήρα του επείγοντος, θέτει εν αμφιβόλω το εγχείρημα της Πράσινης Ανάπτυξης και γεννά εύλογα ερωτηματικά το γεγονός ότι ενώ, για παράδειγμα, η εθνική βιομηχανία φωτοβολταϊκών ήδη από τα πρώτα στάδια ανάπτυξής της αντιμετωπίζει φραγμούς και εμπόδια, στην περίπτωση της κατασκευής της εν λόγω μονάδας η κυβέρνηση κινείται επιθετικά.