Green Tank: Ειδικοί διαγωνισμοί για ΑΠΕ ενεργειακών κοινοτήτων ώστε να θωρακίζεται ο θεσμός

Την ανάγκη στήριξης των έργων ΑΠΕ ενεργειακών κοινοτήτων μέσω διαγωνισμών επισημαίνει το Green Tank με αφορμή το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ.

Όπως ανέφερε σχετικά στη δημόσια διαβούλευση, η κατάργηση των λειτουργικών ενισχύσεων είναι επί της αρχής σωστή, καθώς τόσο τα φωτοβολταϊκά όσο και τα αιολικά συστήματα αποτελούν πολύ ώριμες τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και δεν χρειάζονται λειτουργικές ενισχύσεις για την περαιτέρω ανάπτυξή τους.

Η παροχή τέτοιων λειτουργικών ενισχύσεων οδηγεί σε αχρείαστη αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τους υπόλοιπους πολίτες, πράγμα που είναι τουλάχιστον άδικο. Το 2023 η εγκατεστημένη ισχύς των εμπορικών έργων των ενεργειακών κοινοτήτων είναι 1,163 MW έναντι 14 MW εγκατεστημένων έργων αυτοπαραγωγής από ενεργειακές κοινότητες, ενώ καταγράφονται 1,892 εκκρεμή εμπορικά έργα ενεργειακών κοινοτήτων (μη ηλεκτρισμένα και μη ακυρωμένα) ισχύος 1,575MW έναντι 461 εκκρεμών έργων αυτοπαραγωγής από ενεργειακές κοινότητες ισχύος 289MW. Είναι προφανής η εκμετάλλευση του θεσμού των ενεργειακών κοινοτήτων από εταιρείες ΑΠΕ και η στρέβλωση που έχει δημιουργηθεί τόσο θεσμικά όσο και στο επίπεδο της αγοράς.

Για να υποστηρίξει η πολιτεία τον θεσμό των ενεργειακών κοινοτήτων και να ενισχύσει ουσιαστικά τους πολίτες ώστε να συμμετάσχουν με υγιή τρόπο στην αγορά ενέργειας μέσω των ενεργειακών κοινοτήτων προτείνεται η δημιουργία ειδικού διαγωνιστικού πλαισίου μόνο για έργα ΑΠΕ ενεργειακών κοινοτήτων, ώστε να εξασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού και παράλληλα να θωρακίζεται ο θεσμός από αθέμιτες πρακτικές και να διασφαλίζεται η συμμετοχή και το όφελος των τοπικών κοινωνιών.

Κάτι τέτοιο δεν επιτυγχάνεται αν το μοναδικό κριτήριο που θα ομαδοποιεί έργα για τη συμμετοχή τους σε ανταγωνιστικές διαδικασίες είναι το μέγεθος (ισχύς) των έργων και η τεχνολογία τους. Για παράδειγμα μια σχετικά μικρή (με δεδομένα αγοράς) εταιρία παραγωγής ΑΠΕ θα είναι σε θέση να κάνει πολύ ανταγωνιστικότερες προσφορές από μια τοπική ενεργειακή κοινότητα, καθώς η πρώτη πιθανόν έχει τη δυνατότητα να κάνει πολλές τέτοιες προσφορές ανά την επικράτεια και άρα να εξασφαλίζει χαμηλότερες τιμές για το κόστος εγκατάστασης των ΑΠΕ.

Οι προτεινόμενες ανταγωνιστικές διαδικασίες μόνο για έργα ενεργειακών κοινοτήτων μπορούν να έχουν τοπικό ή εθνικό χαρακτήρα ανάλογα με τη ζήτηση και τις δυνατότητες απορρόφησης του δικτύου, ενώ μπορεί να προβλέπει ευνοϊκούς όρους για τη συμμετοχή των ενεργειακών κοινοτήτων σε ανταγωνιστικές διαδικασίες, όπως, ενδεικτικά, χαμηλότερες απαιτήσεις συμμετοχής, οικονομικές διευκολύνσεις για τη συμμετοχή, μεγαλύτερο χρόνο εκτέλεσης έργων. Επίσης, θα μπορούσε να θεσμοθετηθεί ένα αναπτυξιακό ταμείο που να διευκολύνει την πρόσβαση των ενεργειακών κοινοτήτων σε χρηματοδότηση για τη συμμετοχή τους σε ανταγωνιστικές διαδικασίες, όπως, ενδεικτικά, μέσω δανεισμού για κάλυψη κόστους συμμετοχής στον διαγωνισμό και διαμόρφωσης φακέλου συμμετοχής στο διαγωνισμό.