Σήμερα ο πρώτος κύκλος φόρτισης και εκφόρτισης για τις μπαταρίες που μπήκαν στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας – Οι επόμενοι στη σειρά "παίχτες" και τα βήματα μέχρι την εμπορική λειτουργία

Την παρθενική τους εμφάνιση κάνουν σήμερα οι σταθμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, συνεισφέροντας στην κάλυψη της ζήτησης με βάση τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας με συνολικά 44 μεγαβατώρες.

Πρόκειται για τους δύο σταθμούς «Πέτρα» (7.8MW/15.6 MWh) και «Δοκός» (8.875MW/17.75MWh) της Ενεργειακής Τεχνικής σε Κοζάνη και Κομοτηνή αντίστοιχα και οι οποίοι από σήμερα εντάσσονται στο πρόγραμμα της αγοράς επόμενης ημέρας με σκοπό να εκτελέσουν τον πρώτο κύκλο φόρτισης και εκφόρτισης, εκκινώντας έτσι την έναρξη της περιόδου δοκιμαστικής λειτουργίας.

Η εν λόγω περίοδος, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς με γνώση του θέματος, δύναται να εκτείνεται από δύο μήνες μέχρι έξι μήνες με το επικρατέστερο σενάριο να προκρίνει την μακράς διάρκεια διαδικασία, καθώς πρόκειται για κάτι εντελώς καινούργιο, πράγμα που ενέχει πρόσθετες δυσκολίες για το σύνολο των συντελεστών του εγχειρήματος.

Πρωτόγνωρη και κρίσιμη διαδικασία

Το βασικό περίγραμμα της δοκιμαστικής λειτουργίας αφορά στην δοκιμασία των συστημάτων και στην διεπαφή αυτών ανάμεσα σε ΦοΣΕ, παραγωγό και ΑΔΜΗΕ με τον τελικό στόχο να αποτελεί αφενός η βέλτιστη επικοινωνία αυτών και αφετέρου και βασικότερο, η ικανότητα του σταθμού να ανταποκρίνεται με επιτυχία στα σήματα και τις εντολές που λαμβάνει από τον Διαχειριστή με την εν λόγω παράμετρο να απλώνεται στο σύνολο των αγορών που δύναται να μετέχει ο σταθμός αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Από την πλευρά του παραγωγού – επενδυτή, η «άσκηση» της δοκιμαστικής λειτουργίας περιλαμβάνει και την καταγραφή της συμπεριφοράς του εξοπλισμού και της υποδομής εν συνόλω ώστε να διαπιστωθεί αν αυτή αντιστοιχίζεται και συμμορφώνεται με τις προδιαγραφές του κατασκευή καθώς σε κάθε άλλη περίπτωση ενδέχεται να απαιτηθούν τεχνικές παρεμβάσεις μιας και η όποια «δυστοκία» ή «δυσλειτουργία» επηρεάζει εν συνόλω την λειτουργία του σταθμού.

Σημειώνεται ότι η ένταξη και δραστηριοποίηση του σταθμού αποθήκευσης γίνεται σταδιακά στις επιμέρους αγορές ενέργειας με τον ΑΔΜΗΕ να μην ενεργοποιεί αμέσως το σύνολο της ικανότητας της μπαταρίας παρά να εφαρμόζεται μια κλιμάκωση κατά τα πρότυπα των δοκιμαστικών τέστ που εφαρμόζουν και στις μονάδες φυσικού αερίου όπου σταδιακά αυξάνουν την παραγωγή που προσφέρουν στο σύστημα.

Με άλλα λόγια, η περίοδος της δοκιμαστικής λειτουργίας, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς με γνώση του θέματος, εκτείνεται μέχρι το σημείο που «αυτό που θα προβλέπει για φόρτιση και εκφόρτιση του σταθμού θα γίνεται πραγματικότητα με την λειτουργία του σταθμού να αποπνέει την μέγιστη δυνατή αξιοπιστία, καθώς κάποιες αποκλίσεις θα υπάρχουν υποχρεωτικά».

Σε συνέχεια όλων των παραπάνω και με δεδομένο, όπως προαναφέρθηκε, η εν λόγω περίοδος εκτιμάται ότι θα φτάσει μέχρι και τους έξι μήνες με την διαδικασία ενδεχόμενα να επιταχύνεται με τους σταθμούς που θα ακολουθήσουν προς ενσωμάτωση στο δίκτυο καθώς θα «πατήσουν» την ήδη πλούσια εμπειρία που θα έχει προκύψει με την ηλέκτριση των προγενέστερων.

«Λαβείν αρχικά και δούναι τελικά»

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σταθμοί αποζημιώνονται κανονικά για την ενέργεια που εγχέουν στο σύστημα χωρίς ωστόσο, ελέω δοκιμαστικής λειτουργίας, να επιβαρύνονται με κόστος αποκλίσεων, πράγμα που θα ισχύσει κανονικά όταν θα «περάσουν» σε καθεστώς εμπορικής λειτουργίας. Μάλιστα, όπως διευκρινίζουν στελέχη της αγοράς, οι σταθμοί που προέρχονται από τους διαγωνισμούς και προβλέπεται να λειτουργήσουν υπό καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης, θα τεθούν σε «εκκαθάριση» στο τέλος του χρόνου ώστε τα συνολικά τους έσοδα να αντιστοιχηθούν με τα το εκτιμώμενο ετήσιο έσοδο που έχει ορίσει η σχετική μεθοδολογία του ΔΑΠΕΕΠ. Διευκρινίζεται ότι η εν λόγω εκκαθάριση αφορά την περιόδο από την στιγμή που θα τεθούν σε εμπορική λειτουργία μέχρι το τέλος του χρόνου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν έχουν λάβει υψηλότερα έσοδα από την συμμετοχή τους στη DAM κατά το προαναφερόμενο διάστημα, θα κληθούν να επιστρέψουν μέρος αυτών ώστε το τελικό "νούμερο" να αντιστοιχηθεί με το ισχύον ετήσιο εκτιμώμενο έσοδο. 

Ακολουθούν άμεσα περί τα 300 MW

Ως γνωστόν, τα έτοιμα προς ηλέκτριση assets σταθμών αποθήκευσης με μπαταρίες υπολογίζονται αυτή την στιγμή περί τα 300 MW συνολικά με τα έργα να αφορούν κατά κύριο λόγο επενδύσεις από τον πρώτο και δεύτερο διαγωνισμό σταθμών αποθήκευσης. Οι επόμενοι στη σειρά που θα πάρουν ανάλογες εντολές ηλέκτρισης αναμένεται να είναι οι εταιρείες FARIA, Principia και Motor Oil με έκαστος να έχει ολοκληρώσει το κατασκευαστικό κομμάτι του έργου και πλέον να μετράει αντίστροφα για να την ένταξη του στο σύστημα, πράγμα που προβλέπεται να γίνει μέχρι τα τέλη Απριλίου.

Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, στέρεα συμπεράσματα ως προς τα έσοδα των μπαταριών και εν συνόλω ως προς το κεφάλαιο που λέγεται «μπαταρίες» θα μπορούν να εξαχθούν μόνο σε ένα εύλογο βάθος χρόνου και αφότου έχουν προκύψει και κατασταλάξει μια σειρά ιστορικά δεδομένα, μιας και οι όποιες εκτιμήσεις μέχρι στιγμής στηρίζονται σε παραδοχές που εκ φύσεως διατηρούν σημαντικό βαθμό ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Από την αυτή την άποψη, η περίοδος του commissioning κρίνεται εξαιρετικά σημαντική με τις αρμόδιες ομάδες των εταιρειών να έχουν πέσει κατά πάνω στις μπαταρίες ώστε να μπορέσουν αντλήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία που θα τους επιτρέψουν ακολούθως να διαμορφώσουν το βέλτιστο τρόπο συμμετοχής και λειτουργίας των σταθμών αποθήκευσης με καταλυτικό ρόλο να παίζει το Energy Management System EMS.

Το πρόβλημα επιμένει – Οι εκτιμήσεις του ΑΔΜΗΕ

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η ενσωμάτωση των μπαταριών, όσο και κι ήδη από την πρώτη μέρα «σημαδεύει» με θετικό πρόσημο την λειτουργία της αγοράς, εντούτοις, τα «μεγέθη» παραμένουν σε αναντιστοιχία με τις ανάγκες βλέποντας πως θα έχουν τα πράγματα μέχρι το τέλος του χρόνου.

Ειδικότερα, όπως επισήμανε, μεταξύ άλλων, ο Αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ Γιάννης Μάργαρης, μιλώντας την περασμένη Παρασκευή στο Renewable EnergyTech Forum, οι εκτιμήσεις του Διαχειριστή μιλούν για 1,2 GW νέα έργα ΑΠΕ στο τέλος του 2026 με το χαρτοφυλάκιο αποθήκευσης με μπαταρίες να φτάνει σε σύνολο το 1 με 1,1 GW στο τέλος  του χρόνου. «Αυτό θα οδηγήσει κατά προφανή τρόπο σε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά και ποσότητες πλεονάζουσας ενέργειας.

Το ποσοστό της πλεονάζουσας ενέργειας έφτανε το 3% το 2024, 7% το 2025 και αναμένεται να φτάσει με τα όποια disclaimer το 12% και 13% το 2026», ανέφερε χαρακτηριστικά, για να προσθέσει ότι η πίεση ως προς τα έσοδα των έργων ΑΠΕ και δη των φωτοβολταϊκών θα συνεχιστεί τους επόμενους μήνες με αμείωτη ένταση, γεγονός που με την σειρά του θα πυροδοτήσει σημαντικά «transactions» στην ελληνική «πράσινη» αγορά με άλλους να αποχωρούν και άλλους να αδράχνουν την ευκαιρία.