Forbes: Η Νότια Ευρώπη ανακαλύπτει το ενεργειακό της πλεονέκτημα και το εκμεταλλεύεται – Το ελληνικό success story
Για δεκαετίες, οι χώρες της Νότιας Ευρώπης ήταν τα μαύρα πρόβατα της ΕΕ, οι κακοί μαθητές που λόγω των χαμηλών οικονομικών τους επιδόσεων και των προβλημάτων με το χρέος έλαβαν το διόλου κολακευτικό προσωνύμιο PIGS (γουρούνια), ένα υποτιμητικό αρκτικόλεξο που συμπεριλάμβανε την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία.
Στο θέμα αυτό αναφέρεται σε εκτενή του ανάλυση το Forbes, φέρνοντας ως παράδειγμα την Ελλάδα και τις προσπάθειές της «να ελαχιστοποιήσει των εξωτερικό της χρέος προκειμένου να ενταχθεί στην ζώνη του ευρώ.
Το δημοσίευμα το οποίο υπογράφει ο Ντάνιελ Μάρκιντ, δικηγόρος που γράφει για ενεργειακά θέματα αναφέρει ότι αυτό δεν είχε μεγάλη σημασία για τα πρώτα χρόνια του 21ου αιώνα , καθώς η Ελλάδα αντιμετώπιζε σχεδόν μόνιμες κρίσεις χρέους ανεξάρτητα από το τι γινόταν για την ενίσχυση της οικονομίας της. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης είχαν σταθερά καλύτερες οικονομικές επιδόσεις από αυτές στη Νότια Ευρώπη.
Όλα αυτά έχουν πλέον αλλάξει, τονίζει ο Μάρκιντ. Η Νότια Ευρώπη ηγείται πλέον στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε ρυθμούς ανάπτυξης. Δύο χώρες της Νότιας Ευρώπης, συγκεκριμένα η Ελλάδα και η Κύπρος, βρίσκονται πλέον με πλεονεκτήματα που πρόσφατα έμοιαζαν ανέφικτα. Ωστόσο, χάρη στην επιθυμία για μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις αρνητικές επιπτώσεις στις οικονομίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ελλάδα και η Κύπρος, όπου υπάρχει άφθονο ηλιακό φως και βρίσκονται κοντά σε προμήθειες φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, αναδεικνύονται ως οι πιθανοί οικονομικοί αστέρες της Ευρώπης.
Οι αστέρες της Ευρώπης
Καθώς η ήπειρος συνεχίζει να προσπαθεί να στραφεί στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η Ελλάδα και η Κύπρος ακολουθούν μια φιλόδοξη και ίσως πιο έξυπνη, ισορροπημένη και προσεκτική προσέγγιση. Στην ετήσια Επιχειρηματική Σύνοδο Κορυφής της Ανατολικής Μεσογείου που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη στα τέλη Απριλίου, Έλληνες και Κύπριοι αξιωματούχοι εξήγησαν πώς ωφελούνται οι χώρες τους από τη νέα πραγματικότητα και ποια είναι τα μελλοντικά τους σχέδια. Σε αντίθεση με το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης, η οποία πριν από μια δεκαετία στράφηκε σε συντριπτική πλειοψηφία προς την παραγωγή ενέργειας ανανέωσης, τόσο ο Κώστας Σκρέκας, υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων της Ελλάδας, όσο και ο Γιώργος Παπαναστασίου, υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, κατέστησαν σαφές ότι θα επιδιώξουν την ανάπτυξη πόρων αερίου μαζί με την αναζήτηση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την εξαγωγή πράσινης ενέργειας. Πράγματι, γράφει το Forbes, και οι δύο χώρες συνεχίζουν την ανάπτυξη της υποδομής φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης ενός ιδιωτικού αγωγού από τα ισραηλινά κοιτάσματα φυσικού αερίου στη Μεσόγειο Θάλασσα στα ανοικτά των ισραηλινών ακτών για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
«Θα υποστηρίξουμε κάθε έργο που βοηθά την Ελλάδα και βοηθά την Ευρώπη να διαφοροποιηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο και επίσης αυξάνει την παροχή φυσικού αερίου με βάση φυσικά τα σήματα της αγοράς» σημείωσε ο κ. Σκρέκας, διατυπώνοντας -σύμφωνα με τον Mάρκιντ- μια πολύ πιο ορθολογική και πρακτική στάση σε σχέση με ευρωπαίους ομολόγους του. Ο κ. Παπαναστασίου πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αποφασίσει να μην χρηματοδοτήσει οποιαδήποτε έργα που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα. «Ίσως κινούμαστε με ρυθμό που η υπάρχουσα τεχνολογία δεν μπορεί να υποστηρίξει τον ρυθμό που οδεύουμε προς τη μετάβαση», προειδοποίησε, υπενθυμίζοντας στη Δύση ότι εάν η επιθυμία για ενεργειακή μετάβαση ξεπεράσει την τεχνολογία και τις πρώτες ύλες που απαιτούνται για την επίτευξη αυτού του στόχου, τα αποτελέσματα μπορούν να είναι το αντίθετο από αυτό που προοριζόταν.
Ρεαλισμός vs ουτοπία
Σύμφωνα με το άρθρο του Forbes, ο ρεαλισμός που εκφράστηκε από τους ηγέτες της Νότιας Ευρώπης έρχεται σε έντονη αντίθεση με την προσέγγιση του όλα ή τίποτα που ακολουθείται εδώ και δεκαετίες από μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης. Σε αντίθεση με τη Γερμανία, η οποία το 2010 έριξε προσοχή στον άνεμο με το πρόγραμμά της energiewende που στην πραγματικότητα αρνήθηκε να αναπτύξει οποιοδήποτε ενεργειακό πρόγραμμα που δεν ήταν ανανεώσιμο και, ως εκ τούτου, είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία της τεράστιας ενεργειακής ευπάθειας της Ευρώπης μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι Νότιοι Ευρωπαίοι φαίνονται αποφασισμένοι να προστατεύσουν τις παραδοσιακές τους πηγές ενέργειας ενώ επεκτείνονται και στη μαζική παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
«Πρέπει να εκμεταλλευτούμε αυτή την ευκαιρία», εξήγησε ο υπουργός Σκρέκας, «για να μειώσουμε την εξάρτησή μας από κρίσιμα υλικά που προέρχονται από την Κίνα». «Τώρα πάλι, είναι πολύ ξεκάθαρο ότι πρέπει να εκμεταλλευτούμε τους τοπικούς πόρους μας και στην Ελλάδα έχουμε πολλά ορυκτά και πολλά κρίσιμα υλικά. Για παράδειγμα, έχουμε τη δυνατότητα να καλύψουμε το σύνολο των αναγκών της Ευρώπης σε γάλλιο, το οποίο είναι κρίσιμο για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση». Ο Κύπριος υπουργός Παπαναστασίου συμφωνεί και σημειώνει ότι «παρά το γεγονός ότι μέρος της Κύπρου είναι κατεχόμενο από την Τουρκία, η Κύπρος είναι πολύ σταθερή πολιτικά. Υπάρχει κάποια αστάθεια αυτή τη στιγμή στην Ανατολική Μεσόγειο με τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κάποια εμφύλια αναταραχή, αλλά καθώς η Κύπρος παραμένει σταθερή, αυτό είναι μέρος αυτού που νομίζω ότι οι ΗΠΑ βλέπουν τώρα στην Κύπρο, καθώς η Κύπρος παραμένει σταθερή .» Πρόσθεσε ότι «εάν η Κύπρος αποφασίσει να παράσχει φυσικό αέριο στην Αίγυπτο, αυτό θα συμβάλει επίσης στη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή».
Προπύργιο σταθερότητας
Οι μακροπρόθεσμοι παρατηρητές της Νότιας Ευρώπης και της Ευρώπης στο σύνολό τους μπορεί να σοκαριστούν με τη σκέψη ότι χώρες όπως «η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν το νέο προπύργιο σταθερότητας και των πιθανών οικονομικών αστεριών της ηπείρου, αλλά αυτό φαίνεται τώρα όλο και περισσότερο ως δεδομένο». Όσο περισσότερο και τα δύο αυτά έθνη μπορούν να διατηρήσουν τη σταθερότητά τους και να προσελκύσουν επενδύσεις, τόσο πιο εύκολο θα είναι να συνεχίσουν. Αυτό θα είναι καλό όχι μόνο για τα επίμαχα κράτη, αλλά για την περιοχή και την ήπειρο συνολικά. «Θα είναι μεγάλη ειρωνεία εάν, καθώς το ενιαίο νόμισμα της ΕΕ συμπληρώνει τα 30ά γενέθλιά του, θα είναι οι μικρότερες χώρες της Νότιας Ευρώπης, οι πάλαι ποτέ ασθενείς της ευρωπαϊκής οικονομίας, που θα πρωτοστατήσουν τόσο στην ενεργειακή μετάβαση όσο και στην οικονομική ανάπτυξη στο μέλλον».