Εκτός περικοπών μόνο οι ΑΠΕ κάτω των 400 κιλοβάτ – «Ψαλίδι» σε όλα τα υπόλοιπα έργα, ανεξαρτήτως τεχνολογίας ή χρόνου ηλέκτρισης

Η ισχύς θα αποτελέσει το αποκλειστικό κριτήριο για το ποια έργα ΑΠΕ θα εξαιρεθούν από τις περικοπές – είτε άμεσες μέσω του εξοπλισμού «set-point», είτε έμμεσες μέσω του Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών. Ο «πήχης» πρόκειται να τεθεί από το ΥΠΕΝ στα 400 κιλοβάτ, κάτι που σημαίνει πως όλα τα έργα με ισχύ ίση ή μεγαλύτερη από το συγκεκριμένο όριο θα υποχρεώνονται σε περιορισμό της παραγωγής τους, όποτε αυτό χρειάζεται για την ευστάθεια του συστήματος. 

Όπως είναι φυσικό, το γεγονός ότι η αποκλειστική «κρησάρα» θα είναι η ισχύς σημαίνει πως το «ψαλίδι» θα επιβάλλεται σε όλα τα μεγαλύτερα έργα, ανεξαρτήτως από τον χρόνο έναρξης λειτουργίας τους ή την τεχνολογία που χρησιμοποιούν. Όπως έχει γράψει το energypress, η τεχνολογία θα παίζει ρόλο μόνο στο κατά πόσο οι περικοπές θα γίνονται άμεσα (με την επιβολή περιορισμού μέσω «set-point»), είτε έμμεσα (μέσω του Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών). 

Οι έμμεσες περικοπές αφορούν τις μονάδες των υπόλοιπων τεχνολογιών ΑΠΕ πλην των αιολικών και των φωτοβολταϊκών, δηλαδή τα μικρά υδροηλεκτρικά, τους σταθμούς βιομάζας – βιοαερίου και τις μονάδες ΣΗΘΥΑ. Η διάκριση των συγκεκριμένων τεχνολογιών, στις οποίες το «ψαλίδι» θα επιβάλλεται σε επίπεδο εσόδων, θα γίνει καθώς υπάρχουν αντικειμενικές αδυναμίες στην εφαρμογή περικοπών σε πραγματικό χρόνο. 

Η εξαίρεση των έργων κάτω από 400 κιλοβάτ από τις απορρίψεις σημαίνει στην πράξη πως τα «πράσινα» χαρτοφυλάκια θα διαχωριστούν σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με το αν πρόκειται για έργα τα οποία υπόκεινται ή όχι σε περικοπές. Σχετική αναφορά είχε κάνει η Υφυπουργός ΠΕΝ, Αλεξάνδρα Σδούκου, στο άρθρο της στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2024, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2025. 

Η κ. Σδούκου είχε εντάξει τον διαχωρισμό των χαρτοφυλακίων στις τροποποιήσεις στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, για την ελαχιστοποίηση των περικοπών και τη μείωση της συστηματικής εμφάνιση καταστάσεων πλεονάζουσας παραγωγής ΑΠΕ. «Εισάγεται δηλαδή διάκριση χαρτοφυλακίων σε αυτά με προτεραιότητα και σε εκείνα χωρίς. Οι σταθμοί χαμηλής ισχύος μικρότεροι των 400 kW προστατεύονται και θα έχουν προτεραιότητα στη συμμετοχή στην αγορά», ανέφερε χαρακτηριστικά στο άρθρο της. 

Η απόφαση του ΥΠΕΝ βασίζεται στις προβλέψεις της κοινοτικής Οδηγίας 2019/943, που έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο. Κι αυτό γιατί η Οδηγία προβλέπει μεν προτεραιότητα στην κατανομή (για τα έργα που ήταν σε λειτουργία ήδη πριν τις 4 Ιουλίου 2019 και τους σταθμούς εγκατεστημένης ισχύος μέχρι 400 κιλοβάτ, ανεξαρτήτως του χρόνου ηλέκτρισης), χωρίς ωστόσο να προβλέπει κάποιο κριτήριο εξαίρεσης από την ανακατανομή, δηλαδή τις περικοπές. 

Αυτό σημαίνει πως το κανονιστικό πλαίσιο επιτρέπει την επιβολή περικοπών σε όλα ανεξαιρέτως τα έργα. Ωστόσο, το υπουργείο εκτιμά πως δεν θα είχε κάποιο πρακτικό αντίκρισμα να εφαρμόζεται «ψαλίδι» σε τόσο μικρά έργα -κάτω των 400 κιλοβάτ- κάτι που επίσης θα ήταν και τεχνικά δύσκολο, αφού πρόκειται για χιλιάδες σταθμούς.