ΕΒΙΚΕΝ: Χειραγώγηση στην αγορά της εξισορρόπησης - Απαιτείται παρέμβαση του ΥΠΕΝ

Επιστολή προς τον υφυπουργό ΠΕΝ, Νίκο Τσάφο, απέστειλε η ΕΒΙΚΕΝ, όπου κάνει λόγο για προσπάθεια χειραγώγησης στην αγορά της εξισορρόπησης.

Όπως τονίζει ο πρόεδρος, Αντώνης Κοντολέων, χρειάζεται άμεση παρέμβαση εκ μέρους του υπουργείου για την ομαλή λειτουργία.

Αναλυτικά η επιστολή της Ένωσης:

Από τον Νοέμβριο του 2025 έως και τον Ιανουάριο του 2026 παρατηρήθηκε μια αποκλιμάκωση των τιμών των Λογαριασμών Προσαύξησης ΛΠ2 και ΛΠ3, κύρια λόγω του ότι οι λιγνιτικές μονάδες του Αγίου Δημητρίου, που λειτουργούν για σκοπούς τηλεθέρμανσης, δεν αποζημιώνονται από την αγορά εξισορρόπησης, όπως συνέβη το 2025.

Δευτερευόντως οφείλεται στο ότι, κατ’ αυτή την περίοδο Νοέμβριος 2025-Ιανουάριος 2026, σπάνια υπήρξαν ώρες κατά τις οποίες να υπήρχε ανάγκη ο ΑΔΜΗΕ να επανεντάξει 4-5 θερμικές μονάδες, αμείβοντας τες βάσει των προσφορών τους (pay as bid). Οι θερμικές μονάδες εκτοπίζονται από το πρόγραμμα του χρηματιστηρίου τις ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ υπερβαίνει τη ζήτηση.

Τις τρείς τελευταίες εβδομάδες του Φεβρουαρίου όμως υπάρχουν πολλές ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ υπερβαίνει τη ζήτηση, βοηθούντων και των υποχρεωτικών νερών. Αποτέλεσμα είναι να καταγράφεται μια σταδιακή αύξηση τόσο του ΛΠ2 όσο και του ΛΠ3, όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα, λόγω των συμπεριφορών- προσφορών των συμμετεχόντων στην αγορά εξισορρόπησης.

Συγκεκριμένα την τελευταία εβδομάδα, 23 Φεβρουαρίου-1 Μαρτίου, η τιμή του ΛΠ3 έφθασε τα 16 €/Mwh ως προς 9 €/ΜWh, μέση τιμή του Ιανουαρίου, και η τιμή του ΛΠ2 τις δύο τελευταίες εβδομάδες του Φεβρουαρίου εκτοξεύτηκε στα 5.1 €/MWh ως προς 1.3 €/Mwh, μέση τιμή του Ιανουαρίου. 

Ήτοι καταγράφεται μια αύξηση του ΛΠ2 περίπου 300%, που εγείρει εύλογα ερωτήματα ως προς την διαμόρφωση του ΛΠ2 σε αυτό το επίπεδο, καθώς ο ΛΠ2 διαμορφώνεται αποκλειστικά από τις προσφορές των ηλεκτροπαραγωγών (pay as bid), όσων είναι διαθέσιμοι να συμμετάσχουν στην αγορά Εξισορρόπησης, σε μια περίοδο όπου τα υποχρεωτικά νερά μαζί με τις ΑΠΕ καλύπτουν σε ένα μεγάλο ποσοστό, έως και 70%, την εγχώρια Ζήτηση.

Τα παρακάτω διαγράμματα καταδεικνύουν πιο καθαρά τις τρεις τελευταίες εβδομάδες την κατακόρυφη αύξηση του ΛΠ2 και ΛΠ3, καθώς επίσης και την εκτόξευση των προσφορών ισχύοςεξισορρόπησης. Το βασικό ερώτημα είναι, υπάρχει κάποιος έλεγχος κατά πόσο οι προσφορές αυτές αντανακλούν πραγματικό κόστος και όχι κατάχρηση ισχύος?

Από το ανωτέρω διάγραμμα προκύπτει ότι όλο το πρωινό οκτάωρο η τιμή της DAM είναι μηδέν και η τιμή των αποκλίσεων -50€/MWh, τιμή με την οποία αποζημιώνονται οι αποκοπτόμενες ΑΠΕ, των οποίων οι ΦΟΣΕ υποστηρίζουν δυνατότητα εκτέλεσης εντολής καθοδικής κατεύθυνσης. 

Αναμένεται ότι οι ποσότητες ΑΠΕ που θα αποκόπτονται θα αυξάνονται το επόμενο διάστημα, μια και στη γειτονική Βουλγαρία επανεμφανίζονται οι αρνητικές τιμές, γεγονός που θα περιορίσει τη δυνατότητα εξαγωγών αυτές τις ώρες.

Συμπερασματικά υπογραμμίζουμε ότι η αποζημίωση των 4-5 θερμικών μονάδων (ισχύ- ενέργεια) μέσω της αγοράς εξισορρόπησης, που επανεντάσσει ο ΑΔΜΗΕ δεν καθορίζεται μέσω διάφανης διαγωνιστικής διαδικασίας, αλλά μέσω των προσφορών τους. Αποτέλεσμα είναι η αύξηση των ΛΠ2 και ΛΠ3. Το φαινόμενο αυτό θα επαναλαμβάνεται καθημερινά τους επόμενους μήνες.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η συνολική τιμή που πληρώνει ένας καταναλωτής, για να προμηθευτεί ενέργεια τις ώρες που η DAM είναι μηδέν, δεν είναι μηδέν αλλά 40-45 €/MWh, ίση με το κόστος των ΛΠ2+ΛΠ3, όπως συνέβη πέρυσι και φαίνεται χαρακτηριστικά στο παρακάτω διάγραμμα.

Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, καθώς δεν θυμίζει σε τίποτα λειτουργία ευνομούμενης ευρωπαϊκής αγοράς. 

Ο ΑΔΜΗΕ έχει καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση προαγοράς ισχύος εφεδρειών σε χρόνο πριν την έναρξη της αγοράς επόμενης ημέρας, την οποία πρόταση θεωρούσαμε ότι έχετε υιοθετήσει και προωθούσατε με επείγουσα διαδικασία, παρά τις έντονες αντιρρήσεις των ηλεκτροπαραγωγών, οι οποίοι προφανώς είναι ευνοημένοι από την παρούσα κατάσταση.

Πλην όμως 8μήνες μετά διαπιστώνουμε ότι η πρόταση αυτή δεν έχει προχωρήσει ακόμη, για άγνωστους σε εμάς λόγους, σε στάδιο υλοποίησης.

Ανεξάρτητα από το εάν η υλοποίησή της, θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους redispatching, εκτιμούμε πως θα συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά εξισορρόπησης, δεδομένου πως στην περίπτωση αυτή οι τιμές αμοιβής των συμβατικών μονάδων θα προκύπτουν μέσω διάφανης ανταγωνιστικής διαδικασίας.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω , θεωρούμε ότι η εξέλιξη της κατάστασης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την ορθολογική εφαρμογή των κανόνων λειτουργίας της αγοράς και απαιτείται άμεση παρέμβαση σας.