Α.Ρέμπελου: Η άνοδος και η πτώση του βασιλιά των φωτοβολταϊκών

Η εταιρεία ηλιακής ενέργειας Suntech Power Holdings που ίδρυσε ο Ζενγκρόνγκ το 2001 στην Αυστραλία μετά από μια επιτυχημένη πορεία στον συγκεκριμένο κλάδο και που έφθασε να θεωρείται ως η μεγαλύτερη εταιρεία κατασκευής φωτοβολταϊκών συστημάτων στον κόσμο, ανακοίνωσε πως ο βασικός της κλάδος με έδρα στην Κίνα (Wuxi) χρεοκόπησε. Ο 50χρονος Σι παύθηκε από πρόεδρος της εταιρείας πριν περίπου δύο εβδομάδες και πλέον ο πλούτος του εκτιμάται ότι συρρικνώθηκε κατά 90% από τα 2,9 δισεκατομμύρια δολάρια που τον υπολόγιζε το περιοδικό Forbes το 2008. Το μερίδιό του (30%) στην Suntech από 1,7 δις. δολάρια έφθασε να αξίζει μόλις 32 εκατ. δολάρια, εάν έχουν την τύχη αυτό και οι υπόλοιποι μέτοχοι να πάρουν κάτι μετά την ολοκλήρωση των κινεζικών διαδικασιών εκκαθάρισης.

Όπως τονίζουν αναλυτές, η πτώση του πρώτου Κινέζου δισεκατομμυριούχου της αγοράς ηλιακής ενέργειας δείχνει πώς αυτή η βιομηχανία χτίστηκε με ρευστό από την Wall Street και το κινεζικό κράτος, δημιουργώντας εν τέλει μια φούσκα που πλέον αρχίζει και σκάει τώρα που οι τιμές των φωτοβολταϊκών έχουν υποχωρήσει σημαντικά. «Το να είσαι στην βιομηχανία φωτοβολταϊκών τα τελευταία οκτώ χρόνια ήταν ένας εξαιρετικός τρόπος για να διαλύσεις μια μεγάλη περιουσία» επισημαίνει Ελβετίδα αναλύτρια του χώρου. Είναι αλήθεια πως η είδηση αυτής της χρεοκοπίας δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία. Από το καλοκαίρι του 2012 είχε γίνει σαφές πως υπήρχαν σοβαρά προβλήματα.

Τον περασμένο Αύγουστο και μετά από καταγγελίες επενδυτών, ο Σι Ζενγκρόνγκ είχε κληθεί να απαντήσει εάν γερμανικά ομόλογα που είχαν χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση για την λήψη δανείων συνολικού ύψους 690 εκατομμυρίων δολαρίων, πράγματι υπήρχαν. Ο Σι είχε δηλώσει στους επενδυτές πως τα ομόλογα είχαν επιτρέψει στην εταιρεία να επενδύσει σε ηλιακά projects στην Ευρώπη αλλά ενδεχομένως και να είχαν επινοηθεί, γι’ αυτό και το θέμα ήταν υπό διερεύνηση και επίλυση. Με την απειλή μηνύσεων και εν μέσω ενός χαώδους κλίματος από τις λογιστικές ατασθαλίες της ευρωπαϊκής θυγατρικής, οι μετοχές της εταιρείας του Ζενγκρόνγκ άρχισαν τότε να κατρακυλούν οδηγώντας σε συνολικές απώλειες της τάξης του 72% μόνο για το α’ εξάμηνο του περασμένου έτους. Στο τέλος του Αυγούστου η Suntech δήλωνε χρέη 2 δις. δολαρίων. Την περασμένη εβδομάδα με την ωρίμανση ομολόγων αξίας 541 εκατ. δολαρίων η εταιρεία δήλωσε αδυναμία πληρωμής και οκτώ κινεζικές τράπεζες κατέθεσαν αίτηση κήρυξης στάσης πληρωμών και αναδιάρθρωσης της Wuxi Suntech.

Η BP της ηλιακής ενέργειας

Στενός συνεργάτης του Σι Ζενγκρόνγκ αναφέρει πως επρόκειτο για έναν ικανότατο επιχειρηματία. «Ο Σι Ζενγκρόνγκ μπορούσε και έβγαζε τον καλύτερο εαυτό των ανθρώπων. Αν και ήταν Κινέζος στην καταγωγή, ήταν μάλλον ένας Δυτικός τύπος σε πολλά επίπεδα». Το μεγάλο όνειρο του Ζενγκρόνγκ ήταν να γίνει η Suntech μέσα σε μια δεκαετία η BP ή η Shell της παγκόσμιας αγοράς ηλιακής ενέργειας. Από το 2007 μέχρι και το 2011 η παραγωγή φωτοβολταϊκών της Suntech είχε τετραπλασιαστεί. Και αυτό είχε γίνει με τις ευλογίες του Πεκίνου, καθώς προσέβλεπε στην εκθρόνιση των Γερμανών και των Ιαπώνων από τις κινεζικές εταιρείες. Το Νοέμβριο του 2010 ο Σι Ζενγκρόνγκ μαζί με την διάσημη Αυστραλέζα ηθοποιό Κέιτ Μπλάνσετ εγκαινίαζαν σε μια πανηγυρική τελετή την ενεργειακή αυτονομία του Θεάτρου του Σύδνεϋ, μέσω της εγκατάστασης στην οροφή του ενός νέου συστήματος ηλιακής ενέργειας. Ο Σι είχε δωρήσει 2 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας στο συγκεκριμένο project.

«Πριν είκοσι χρόνια, ενώ πραγματοποιούσα έρευνα στον τομέα της ηλιακής ενέργειας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας, λίγοι άνθρωποι πίστευαν ότι αυτή η τεχνολογία θα γινόταν μέρος της ομορφιάς αυτού του μέρους. Ακόμα και 10 χρόνια πριν οι σκεπτικιστές θα ρωτούσαν: Πιστεύετε πραγματικά ότι η ηλιακή τεχνολογία θα ανταγωνιστεί οικονομικά τα ορυκτά καύσιμα;» τόνιζε στην ομιλία του τότε ο πρώην Κινέζος δισεκατομμυριούχος. Και παρόλο που δεν είχε λάθος σε αυτά που πίστευε, το θέμα είναι πως έγινε τελικά θύμα μιας φούσκας. Η πτώση των τιμών των φωτοβολταϊκών, ο σκληρός ανταγωνισμός στην διεθνή αρένα και η επιβολή δασμών στις εισαγωγές κινεζικών φωτοβολταϊκών στις ΗΠΑ, έδωσαν την χαριστική βολή.

Κινέζος με δυτική σκέψη και μεγάλο όραμα

Καθηγητές του Σι Ζενγκρόνγκ στο Πανεπιστήμιο UNSW θυμούνται ότι επρόκειτο για έναν ευφυέστατο σπουδαστή, ο οποίος ξεπερνούσε τις δυσκολίες και έφερνε αποτελέσματα με ο,τιδήποτε καταπιανόταν. Ο Σι γεννήθηκε στην επαρχία Τζιανγκσού και προτού φύγει για περαιτέρω σπουδές στην Αυστραλία στο Πανεπιστήμιο UNSW, στο πεδίο των ηλεκτρολόγων μηχανικών, , είχε ήδη ένα βασικό πτυχίο στην οπτική επιστήμη από το κινεζικό πανεπιστήμιο Changchun και μεταπτυχιακό τίτλο στην φυσική λέιζερ από το Ινστιτούτο Οπτικής και Μηχανικής του Ινστιτούτου της Σαγκάης. Μετά τις σπουδές του άρχισε να εργάζεται στην εταιρεία Pacific Solar και πήρε Αυστραλιανή υπηκοότητα. Επέστρεψε στην Κίνα το 2001 για να ιδρύσει εταιρεία ηλιακής ενέργειας και ενώ είχε δελεαστεί από την κρατική χρηματοδότηση που έδινε η τοπική κυβέρνηση στην εταιρεία του, ύψους 6 εκατ. δολαρίων. Οι συνάδελφοί του τότε στην Αυστραλία είχαν προσπαθήσει να τον μεταπείσουν ώστε να μην αναλάμβανε ένα τέτοιο ρίσκο.

Οι ηγέτες του κλάδου ηλιακής ενέργειας

Σύμφωνα με την συμβουλευτική εταιρεία  New Energy Finance, οι τέσσερις από τους έξι μεγαλύτερους κατασκευαστές ηλιακών πάνελ στον κόσμο έχουν έδρα στην Κίνα περιλαμβάνοντας τις Trina Solar Ltd., Yingli Green Energy Holding Co και Suntech. Η Sarp με έδρα στην Όσακα της Ιαπωνίας κυριαρχούσε στην συγκεκριμένη αγορά μέχρι το 2006. Μετά, πέρασε μπροστά στην κούρσα η γερμανική Q-Cells SE of Thalheim.

(της Άννας Ρέμπελου, ΕΠΕΝΔΥΤΗΣ, 30/3/2013)